Ekvator Anayasası

Bu yazıyı paylaşın:

Ekvator Anayasası

GİRİŞ

Biz kadınlar ve erkekler Ekvator’un bağımsız insanları;

Çok farklı kadın ve erkekler tarafından oluşmuş olan asırlarca eski köklerimizi tanıyoruz,

Varlığımız için hayati olan ve bir parçası olduğumuz Toprak Anayı ve doğayı kutluyoruz,

Allahın adıyla yakararak, çok çeşitli dini ve manevi formlarımızı tanıyoruz,

Bizi bir toplum olarak zenginleştiren tüm kültürelerin bilgeliğini hatırlatıyoruz,

Her türlü sömürü ve egemenlik baskılarına karşı bağımsızlık mücadelelerinin mirasçısı olarak,

Ve bugün ve geleceğe olan derin bağlılığımızla,

Bu vesile ile hemen burada,

Doğa ile ahenkli ve çeşitlilik içinde iyi bir yaşama ulaşmak için yeni sosyal beraber bir yaşam kurmaya kararlılığımızı ortaya koyuyoruz,

Öyle bir toplum ki; tüm boyutlarıyla bireylerin ve halk gruplarının haysiyet ve itabarına saygılı,

Latin Amerika bütünleşmesine-Simon Bolivar ve Eloy Alfaro’nun hayali- kendini adamış demokratik bir ülke- dünya üzerindeki tüm insanlarla barış ve dayanışma içinde;

Ve, Ciudad Alfaro, Montecristi’de, Manabi bölgesinde egemen güçlerimizi kullanarak kendimizi burada yazılı olan Ekvator Cumhuriyet Anayasasına adarız.

Başlık I: Devletin Kurucu Unsurları

KISIM 1: Temel ilkeler

Madde 1

Ekvator; adalet ve hakların olduğu, sosyal, demokratik, egemen, bağımsız, üniter, kültürlerarası, çok uluslu ve laik bir hukuk devletidir. Bir cumhuriyet olarak kurulmuştur ve merkezi olmayan yaklaşım ile yönetilir. Egemenlik istekleri tüm otoritenin temelini oluşturan insanlardan kaynaklanır ve Anayasa’da belirtildiği şekilde, devletin doğrudan katılımı şeklinin kullanıldığı kamu kurumları aracılığıyla hayata geçirilir. Yenilenemeyen doğal kaynaklar, zamanaşımına bağlı olmayan Devletin ülkesi içinde yer alan devredilemez mutlak varlıklardır.

Madde 2

Bayrak, arma ve ulusal marş, yasada belirtildiği şekilde, ulusun sembolleridirler. İspanyolca Ekvator’un resmi dilidir; İspanyolca, Kichwa ve Shuar kültürlerarası bağlar açısından resmi dillerdir. Diğer atalardan kalma yerel diller de kanunda belirtilen hükümler uyarınca yerel insanların yaşadığı bölgelerde resmi kullanıma sahiptirler.

Madde 3

Devletin temel görevleri:

1. Vatandaşları için herhangi bir ayrım yapmamaksızın Anayasa’da ve Uluslararası belgelerde ortaya konduğu şekilde özellikle eğitim hakkı, sağlık, yiyecek, sosyal güvenlik ve su hakları gibi tüm haklara sahip olmasını güvence altına almak.

2. Milli egemenliği savunmak ve güvence altına almak.

3. Kültürel farklılık içinde ulusal bütünlüğü güçlendirmek.

4. Kamu hizmetleri ve yasal düzenleyici sistemin temeli olarak laik kuralları güvence altına almak.

5. Milli kalkınmayı planlamak, fakirliği ortadan kaldırmak, sürdürülebilir gelişimi, zenginliklerin ve kaynakların eşit dağılımı artırmak, iyi şekilde yaşama ulaşmanın yolunu açmak.

6. Tüm ülke sınırları içinde otonom ve merkezi olmayan süreci güçlendirmek suretiyle adil ve karşılıklı olarak destekleyici gelişimi artırmak.

7. Ülkenin doğal ve kültürel değerlerini korumak.

8. Vatandaşlarının barış kültürü, bütünleyici güvenlik, rüşvet ve yolsuzluktan arındırılmış demokratik bir toplum içinde yaşama hakkını güvence altına almaktır.

Madde 4

Ekvator ülkesi bize atalarımız ve geçmiş insanlardan miras olarak kalmış doğal, sosyal ve kültürel boyutları ile bir coğrafi ve tarihsel bütünden oluşur. Bu ülke; anakara, denizalanı, mücavir adalar, iç deniz, Galapagos Adaları yarımadası, kara, denizaltı kıta sahanlığı, karanın altındaki toprak ve anakara, ada, denizalanı üzerindeki sahaları içerir. Bu ülkenin sınırları hâlihazırda yürürlükte olan antlaşmalar ile belirlenmiştir. Ekvator ülkesinin sahip olduğu coğrafi bölge devredilemez, küçültülemez ve ihlal edilemez. Hiç kimse ülkenin toprak bütünlüğünü tehlikeye atamaz. Ekvatorun başkenti Quito’dur. Ekvator Devleti yere eşzamanlı yörünge, deniz sahası ve Antarktika ile ilgili belirtilen bölümlere ilişkin hakları üzerinde haklarını kullanır.

Madde 5

Ekvator barışın hâkim olduğu bir bölgedir. Askeri amaçlar için yabancı ülke askeri üslerinin ve yabancı tesislerin kurulmasına izin verilmez. Mİlli askeri üslerin yabancı silahlı ve güvenlik güçleri emrine görevlendirilmeleri yasaktır.

BÖLÜM 2: Kadın ve erkek vatandaşlar

Madde 6

Tüm kadın ve erkek Ekvatorlular ayrım yapılmaksızın vatandaştırlar ve Anayasa’da yer alan tüm haklara sahiptirler.

Ekvator uyruğu; çoğul uluslu Ekvator içinde aynı anda yaşayan diğer yerel devletlerin sahip oldukları hakları zarara uğratmaksızın, bireyler ve Devlet arasında politik ve yasal bir bağdır. Ekvator uyruğu doğumla veya yurttaşlığa kabul edilmekle kazanılır ve evlilik veya evliliğin dağılması veya başka bir uyruk talebinin karşılığı ceza olarak ortadan kaldırılamaz.

Madde 7

Aşağıda yer alan kişiler doğuştan Ekvatorludur.

1. Ekvator’da doğan kişiler.

2. Anne ve ya babası Ekvator doğumlu yurt dışında doğmuş kişiler ve bunların üçüncü dereceye kadar akrabalık bağı bulunan soydaşları.

3. Sınır alanlarında yaşayan Devlet tarafından tanınmış toplulukların, insanların veya ulusların uyruğunda bulunan kişiler.

Madde 8

Aşağıda belirtilen kişiler yurttaşlığa kabul yoluyla Ekvatorlu olanlardır:

1. Yurttaşlığa kabul kartını elde edenler.

2. Bir kadın veya bir erkek tarafından evlat edinilmiş reşit olmamış yabancılar aksini ifade etmedikleri sürece Ekvator uyruğunu korurlar.

3. Azınlık durumunda iken yurttaşlığa kabul yolu ile Ekvatorlu olmuş bir anne veya babanın yurt dışında dünyaya gelmiş çocukları aksini ifade etmedikleri sürece Ekvator uyruğunu korurlar.

4. Kanuna uygun olarak bir Ekvatorlu kadın veya erkek ile evlenen veya resmi nikâhsız beraber yaşayanlar.

5. Kişisel yeteneği veya bireysel katkıları ile ülkeye önemli hizmetleri sunmaları karşılığında Ekvator uyruğu kazananlar. Ekvator uyruğunu talep edenler vatandaşlıkları karşılığında doğuştan sahip oldukları uyruklarını kaybetmezler. Yurttaşlığa kabul ile kazanılan Ekvator uyruğu feragatın bildirilmesiyle kaybedilir.

Madde 9

Ekvator ülke alanı içinde bulunan yabancı kişiler Anayasa’ya uygun olarak Ekvatorlular ile aynı haklara ve vatandaşlık görevlerine sahiptirler.

Başlık II: Haklar

Bölüm 1: Hakların uygulanmasına ilişkin ilkeler

Madde 10

Kişiler, topluluklar, insanlar, uluslar ve toplumlar hakların hamilidirler ve Anayasa ve uluslararası belgelerde kendileri adına güvence altına alınan haklardan yararlanırlar. Doğa Anayasa’nın tanıdığı ilgili hakların konusudur.

Madde 11

Hakların kullanımı aşağıda belirtilen ilkeler ile yürütülür:

1. Haklar; yetkili makamlar nezdinde bireysel veya toplu olarak kullanılabilir, artırılabilir ve gerçekleştirilebilir; bu makamlar ilgili kişi ve grupların haklarını kullanmalarını güvence altına alır.

2. Tüm kişiler eşittir ve aynı haklardan, görevlerden ve fırsatlardan faydalanırlar. Hiç kimse etnik kimliği, doğum yeri, yaşı, cinsiyeti, cinsiyet kimliği, kültürel kimliği, sivil statüsü, dili, dini, ideolojisi, siyasi işbirliği, yasal kayıtları, sosyo-ekonomik durumu, göç statüsü, cinsel eğilimi, sağlık durumu, HIV taşıyıcısı olması, engelli olması, fiziksel farkı veya herhangi bir ayırt edici özelliği, kişisel veya toplumsal, geçici veya kalıcı olup olmaması, amaç olarak belirlenmiş veya hakların tanınması, faydalınılması veya kullanılmasının azaltılması veya ortadan kalkması ile sonuçlanması nedenlerine dayanılarak ayrımcılığa maruz bırakılamaz. Her türlü ayrımcılık kanun tarafından cezalandırılır. Devlet eşitsizlikle karşı karşıya kalan hak sahiplerinin yararına geçek eşitliği tesis etmek üzere pozitif ayrımcılık önlemlerini alır. Anayasa’da ve uluslararası insan hakları belgelerinde ortaya konan haklar ve güvenceler herhangi bir sivil, yönetici veya hukuki görevli tarafından ya bu birimlerin görevlerine binaen ya da tarafın isteği ile doğrudan ve derhal yürürlüğe konur. Hakların kullanımı ve anayasal güvenceler için, hiçbir durum veya gereklilik veya Anayasa’da aksi belirtilmedikçe öne sürülemez. Haklar doğrudan dava açma hakkı doğurur. Yasal düzenleyici çerçevenin bulunmaması hakların ihlal veya göz ardı edilmelerinin meşrulaştırılması iddiasını haklı göstermez, buna dayanılarak hazırlanan dava dosyaları reddedilir veya tanınmaları yok sayılır.

4. Hiçbir yasal düzenleme hakların içeriğini veya anayasal güvenceleri kısıtlayamaz.

5. Haklar ve anayasal güvenceler açısından, kamu, yönetim veya yargı yetkilisi hakların etkin gücünün en fazla kabul gören yorumuna uymak zorundadır.

6. Hiç bir ilke ve hak devredilemez, zorunluluktur, bölünmez, birbirine bağlı ve eşit öneme sahiptirler.

7. Anayasa ve uluslararası insan hakları belgelerinde belirtilen haklar ve güvencelerin tanınması insanların, toplulukların, insanların ve ülkelerin saygınlığından kaynaklanan tam gelişim için ihtiyaç duyulabilecekleri diğer hakları dışlayamaz.

8. Hakların içerikleri standartlar, içtihat ve kamu politikaları aracılığıyla sürekli geliştirilir.

Devlet hakların tam kabulü ve kullanımı için ihtiyaç duyulan şartları oluşturur ve güvence altına alır.

Bir gerekçe olmaksızın hakların kullanımını azaltan, zayıflatan ve geçersiz kılan geriletme içeriğine sahip her türlü çaba ve ihmal anayasaya aykırı addedilir.

9. Devletin âli görevi Anayasa’da güvence altına alınan haklara saygı gösterilmesi için saygı gösterilmesinin sağlanması ve bunun ifa edilmesinden oluşur.

Devlet, devlet temsilcilerinin, imtiyaz sahiplerinin ve kamu otoritesinin kamu hizmetlerinin temininde yetersizliğe, ihmale veya kamu görevlilerinin veya çalışanlarının görevlerinde eksikliklerine neden olmalarından dolayı ihlal edilen bireylerin haklarını düzeltmekle yükümlüdür.

Devlet derhal sivil, suçlu ve yönetimsel sorumluluklara zarar vermeden zararın ortaya çıkmasına neden olan sorumlu kişilere karşı telafi için dava açma hakkını kullanır.

Keyfi tutuklama ve alıkoyma, adli hata, gayrimeşru gecikme veya adaletin yetersiz yönetimi, mahkemenin etkin korunmasında hakkın ihlali ve hukuk kuralları açısından ilke ve kuralların her türlü ihlalinden Devlet sorumlu kılınmıştır.

Kesin mahkûmiyet kararı tersine çevrildiği veya uygulanmadığında, Devlet bu hükmün sonucu olarak kişinin devam ettirdiği zararlarının tazminini sağlar, böyle bir icraatın sorumlusunun kamu veya yönetici veya yargı görevlisi olması durumunda, bu kişiler yapılan yanlışlığın gereğince tazminini sağlayacak şekilde cezalandırılırlar.

Bölüm 2: İyi yaşam hakları

Kısım 1: Su ve yiyecek

Madde 12

İnsanlığın su hakkı esastır ve feragat edilemez. Su kamu tarafından kullanılmak üzere ulusal stratejik bir değer oluşturur ve devredilemez, zamanaşımına tabi değildir ve el koymadan muaftır ve yaşam için elzemdir.

Madde 13

Kişiler ve topluluk grupları tercihen yerel olarak üretilen ve çeşitli kimlikleri ve kültürel gelenekleri muhafaza eden sağlıklı, yeterli ve besleyici besine güvenli ve sürekli erişim hakkına sahiptir. Ekvator Devleti besin egemenliğini teşvik eder.

Kısım 2: Sağlıklı Çevre

Madde 14

Halkın iyi yaşamını ve devamlılığını güvence altına alan sağlıklı ve ekolojik olarak dengeli bir çevrede yaşama hakkı muteberdir. Çevrenin muhafazası, ekosistemin korunması, ülkenin genetik değerlerinin çeşitliliği ve bütünlüğü, çevresel zararların önlenmesi ve bozulmuş doğal alanların kurtarılması kamu yararına bir konu olarak kabul edilir.

Madde 15

Devlet çevresel olarak temiz teknolojilerin, kirletici olmayan ve düşük etkili enerji kaynaklarının kamu ve özel sektör tarafından kullanımını teşvik eder. Enerji bağımsızlığı ne besin bağımsızlığını zarara uğratarak nede su hakkını etkileyerek elde edilir. Nükleer kalıntıların ve zehirli atıkların ülke sınırları içine sokulmasının yanında insan sağlığına zararlı veya besin bağımsızlığını veya ekosistemi tehlikeye sokan gelişme, üretim, sahiplik, pazarlama, ithalat, nakliye, depolama ve kimyasalların kullanılması, biyolojik ve nükleer silahlar, çok zehirli kalıcı organik kirleticiler, uluslararası yasaklanmış kimyasal tarım ürünleri yasaktır.

Kısmı 3: Bilgi ve iletişim

Madde 16

Tüm kişiler, bireysel veya toplu olarak aşağıdaki haklara sahiptirler:

1. Sosyal etkileşimin olduğu her alanda, her ne şekilde ve biçimde olursa olsun, kendi dilinde ve kendine has sembollerle serbest, kültürlerarası, kapsayıcı, kapsamlı ve katılımcı iletişime,

2. Evrensel bilgi ve iletişim teknolojileri erişimine,

3. Eşit koşullarda, medya ve erişimin oluşturulması, kamu, özel ve topluluk radyo ve televizyon istasyonlarının yönetimi için radyo spektrum frekanslarının kullanımı ve kablosuz ağların kullanımı için serbest bantlara,

4. Engellileri de kapsayacak şekilde her türlü görsel, işitsel, duyusal ve diğer iletişim araçlarının kullanımı ve erişimine,

5. İletişim alanında Anayasa tarafından öngörülen şekilde katılım alanlarının parçası olunabilmesine.

Madde 17

Devlet iletişimde çoğulculuğu ve çeşitliliği teşvik eder ve bu amaçla;

1. Şeffaf yöntemler kullanılarak ve eşit şartlarda, kablosuz ağların kullanımı için serbest bantlara ulaşıma ilave kamu, özel ve topluluk radyo ve televizyon istasyonlarının yönetimi için radyo spektrum frekanslarının tahsisini ve bu iletişim araçlarının kullanımının toplumun genel refahının hâkim olmasını güvence altına alır.

2. Bilgi ve iletişim teknolojilerine evrensel erişimin yanında kamu, özel ve topluluk medyasının oluşturulması ve güçlendirilmesini kolaylaştırır, bu yaptırımı özellikle burada belirtilen olanaklara erişemeyen veya kısıtlı erişime sahip kişiler ve topluluk grupları adına yapar.

3. Doğrudan veya dolaylı olarak medya ve frekansların oligopolistik veya tekelci mülkiyetine izin verilmez.

Madde 18

Bireysel veya topluca, tüm kişiler;

1. Sonraki sorumluluk ile gerçek, doğru, zamanında, bir kapasam içinde alınmış, çoğul, hadise ve olaylar hakkında öncesinde sansür uygulamaksızın ve kamu yararı esasına uygun olarak bilgiyi araştırma, alma, karşılıklı değiştirme, üretme ve neşretme hakkına sahiptir.

2. Devlet fonlarını kullanan veya kamu görevi icra eden özel kurumlarda veya kamu kurumlarında üretilen bilgiye özgürce erişme hakkına sahiptir. Açık şekilde kanunda belirtilen olaylar hariç bilginin gizliliği söz konusu değildirdir.

Madde 19

Kanun bilgilendirici, eğitici ve kültürel amaçları dikkate alarak kitle iletişim araçlarının programlanması açısından içeriklerin yaygınlığını düzenler ve bağımsız ulusal ürünlerin yaygınlaştırılması için alan oluşturulmasını teşvik eder. Şiddeti, ayrımcılığı, ırkçılığı, madde bağımlılığını, cinsiyetçiliği, dini ve siyasi hoşgörüsüzlüğü kışkırtan ve hakları ortadan kaldıran diğer tüm reklamları yasaklar.

Madde 20

Devlet tüm kişiler için vicdan hükmü açısından kitle iletişim veya diğer iletişim araçları vasıtasıyla düşüncelerini yayan, bilgi verenlerin kaynaklarının gizliliğini veya herhangi bir iletişim faaliyetinde bulunan kişilerin profesyonel mahremiyetini güvence altına alır.

KISIM 4: Kültür ve bilim

Madde 21

Kişiler kendi kültürel kimliklerini oluşturma ve muhafaza etme, bir veya birkaç farklı kültürel topluluğa aitlik konusunda karar verme, estetik özgürlük hakkı, kendi kültürel geçmişine ait tarihsel geçmişi öğrenme hakkı seçimlerini ifade etme, kendi kültürel kalıtlarına erişim kazanma, kendi kültürel ifadelerini yayma ve değişik kültürel ifadelere ilişkin haklara sahiptirler. Kültür Anayasa’da tanınmış olan hakların ihlal edilmesi için bir mazeret olarak kullanılamaz.

Madde 22

Kişiler sanatsal etkinliklerinin sürekli icrası ve övgüye değer yeteneklerini geliştirme ve yazarı oldukları edebi ve sanatsal etkinliklerinin sonucu olarak kendilerine ait ahlak ve miras haklarının korunmasından fayda sağlama hakkına sahiptirler.

Madde 23

Kişiler tartışma, kültür alışverişi, sosyal kaynaşma ve çeşitlilik içinde eşitliğin yüceltilmesi için bir saha olarak kamusal alana katılım ve erişim sağlama hakkına sahiptir. Kamusal alanda kişinin kendi kültürel beyanını yayma hakkı Anayasa’da öngörülen ilkeler uyarınca ve kanunda belirtilenlerin dışında hiçbir kısıtlamaya maruz kalmadan kullanılır.

Madde 24

Kişiler serbest zaman, dinlenme ve spor yapmaa hakkına sahiptir.

Madde 25

Kişilerin faydalardan, bilimsel ilerleme uygulamaları ve ataların bilgeliğinden yararlanma hakları vardır.

KISIM 5: Eğitim

Madde 26

Eğitim kişilerin hayatları boyunca sahip oldukları Devlet tarafından kaçınılmaz ve zorunlu olarak sağlanan bir haktır. Eğitim hakkı kamu politikaları oluşturulması sırasında, devlet yatırımlarında, eşitlik güvencesinde, sosyal içerme ve iyi şekilde yaşam için vazgeçilmez bir şart olarak önceliğe sahiptir. Kişiler, aileler ve toplum eğitime katılım sağlama hakkına ve sorumluluğuna sahiptir.

Madde 27

Eğitim insanların üzerine yoğunlaşır ve insanlara, sürdürülebilir çevreye ve demokrasiye saygı çerçevesinde bütüncül insan gelişimi güvence altına alınır, eğitim katılımcı, zorunlu, kültürlerarası, demokratik, kapsayıcı ve çeşiti, yüksek kaliteli ve insancıl olmadır; cinsel eşitliği, adalet, dayanışma ve barışı teşvik etmelidir; yaratma ve çalışma için hassas yetenekleri, sanat ve sporu, bireysel ve toplumsal açılımları, kabiliyet ve yeterlilikleri cesaretlendirmelidir.

Eğitim bilgi, hakların kullanımı ve bağımsız bir ülkenin inşası için vazgeçilmezdir ve ulusal gelişim için temel bir stratejidir.

Madde 28

Eğitim kamunun genel refahı içindir ve bireyin ve belli grupların hizmetinde olamaz. Herhangi bir ayrım olmaksızın evrensel erişim, istikrar, mobilite ve mezuniyet, başlangıç eğitiminin (okulu) zorunlu olmasının yanında, temel eğitim ve ikinci eğitim veya bu eğitimlerin eşitleri güvence altındadır.

Öğrenen toplumda kültürler arasında etkileşimde bulunmak ve katılım sağlamak her kişi ve topluluğun hakkıdır. Devlet kültürlerearası diyaloğu birçok boyutları içinde teşvik eder.

Öğrenme okul sistemi ve okul dışı usuller ile gerçekleşir. Toplumsal eğitim tüm seviyelerde evrensel ve laik bir yapıdadır ve yüksek öğretimin üçüncü seviyesinin dâhil olduğu seviyeye kadar (lise sonrası üniversite) ücretsiz olarak sağlanır.

Madde 29

Devlet öğretme özgürlüğünü, yüksek öğretimde akademik özgürlüğü ve kişilerin kendi dilini ve kültürel çevresini öğrenme hakkını güvence altına alır.

Anneler ve babalar veya temsilcileri kızları ve oğulları için kendi ilkeleri, prensipleri ve pedagojik istemlerine uygun bir eğitimi seçme özgürlüğüne sahiptirler.

KISIM 6: Yaşam alanı ve barınma

Madde 30

Kişiler sosyal ve ekonomik durumlarına bakılmaksızın güvenli ve sağlıklı bir yaşam alanı ve yeterli ve uygun barınma hakkına sahiptir.

Madde 31

Kişiler süreklilik, sosyal adalet, kentsel ve kırsal sektörler arasında denge ve farklı kentsel kültürlere saygı duyulması prensipleri üzerine kurulu şehir hayatından ve bu şehre ait kamu alanlarından sonuna kadar keyfince faydalanma hakkına sahiptir. Kişilerin kente ilişkin haklarının kullanımı, kentin ve mülkiyetin sosyal ve çevresel işlevi ve vatandaşlığın tam kullanımı bakımından kentin demokratik yönetimi üzerine kuruludur.

Bölüm 7: Sağlık

Madde 32

Sağlık; Devlet tarafından garanti altına alınmış bir haktır ve bu hakkın gerçekleştirilmesi aralarında su, yiyecek, eğitim, spor, iş, sosyal güvenlik, sağlıklı çevre ve iyi bir yaşamı destekleyen diğer hakları da içeren hakların kullanımı ile bağdaştırılır. Devlet bu hakkı ekonomik, sosyal, kültürel, eğitsel ve çevresel politikalar ve kalıcı, zamanında ve programlara münhasır olmayan erişim, aksiyon ve hizmetlerin yükseltilmesi ve bütünleyici sağlık hizmeti sağlanması, cinsel sağlık ve üreme sağlığı vasıtasıyla garanti altına alır. Sağlık hizmetleri hükmü; eşitlik, evrensellik, dayanışma, kültürlerarasılık, kalite, verimlilik, etkinlik, koruma, biyoetik, cinsiyet ve nesil ile ilgili yaklaşımla yönetilir.

Bölüm 8: Emek ve Sosyal güvenlik

Madde 33

İş; ekonomik bir hak, kişisel ifa ve ekonominin temeli olduğu kadar kendi başına bir haktır ve sosyal bir görevdir. Devlet çalışanların itibarına tam olarak saygı duyulmasını, saygın bir yaşamı, adil ücret, ceza ve özgürce seçilen ve kabul edilmiş sağlıklı işi garanti altına alır.

Madde 34

Sosyal güvenliğe sahip olma hakkı tüm bireylerin hakkıdır ve bu haktan feragat edilemez ve bu hak Devletin karşılamak zorunda olduğu asli görev ve sorumlulukları arasında yer alır. Sosyal güvenlik bireysel ve müşterek ihtiyaçları karşılamak üzere dayanışma, mecburiyet, evrensellik, eşitlik, verimlilik, yetki ikamesi, yeterlilik, şeffaflık ve katılım prensipleri temel alınarak yönetilir. Devlet; işi olmayanların, farklı alanlarda kendi işini yapanların, kırsal sektörde geçimini sağlayanların ve ücret almadan ev işleriyle meşgul olanların da dâhil olduğu tüm vatandaşların tam ve etkin olarak sosyal güvenlik haklarını kullanmalarını garanti altına alır ve bu haklarını korur.

Madde 35

Yaşlı kişiler, kızlar, çocuklar, yetişkin çocuklar, hamile kadınlar, engelli kişiler, hapiste olanlar tehlikeli ve çok ciddi hastalıklardan muzdarip olanlar kamu ve özel sahalarda önceliğe ve uzmanlaşmış bakım hakkına sahiptirler. Öncelikli bakımdan yukarıda belirtilenlerin yanında riskli durumda bulunanlar, cinsel şiddet kurbanları, çocuk istismarına maruz kalanlar, doğal ve yapay felaketler yaşayanlarda faydalanacaktır. Devlet diğer kişilere göre daha fazla zayıf olanlara özel bir koruma sağlar.

KISIM 1: Yaşlı kadın ve erkekler

Madde 36

Yaşlı kimseler özellikle şiddete karşı sosyal ve ekonomik kapsama açısından kamu ve özel sektörde önceliğe ve özel itinaya sahiptirler. Altmış beş yaşına erişmiş kişiler yaşlı olarak kabul edilirler.

Madde 37

Devlet yaşlı kişilerin aşağıda belirtilen haklarını güvence altına alır:

1. Ücretsiz özel sağlık hizmeti ve ücretsiz ilaç erişimi,

2. Yetenklerine bağlı olarak kısıtlarının da dikkate alındığı ve karşılığında ücret ödenen bir iş.

3. Evrensel emeklilik.

4. Kamu hizmetleri, özel ulaşım hizmetleri ve eğlence yerlerinde indirim.

5. Vergi muafiyeti.

6. Kanuna uygun olarak noter ve kayıt hizmetleri ücret ödemekten muafiyet.

7. Kendi düşünce ve ve rızalarına uygun iyi bir yaşamı destekleyen saygın barınıma erişim.

Madde 38

Devlet kişiler, topluluklar, insanlar ve uluslar ile ilgili farklılıklar ile kentsel ve kırsal kesimler, cinsel kaygılar, etnik gurplar ve kültürler arasındaki belirli farklılıkları göz önününe alan ve yaşlı kişiler için bakım sağlamayı amaç edinen kamusal politika ve programlar tanzim eder; aynı zamanda olabildiğince yüksek ölçülerde bu politikaların hazırlanmasında ve gerçekleşmesinde kişisel bağımsızlık ve katılımı teşvik eder.

Devlet özellikle aşağıda belirtilen önlemlerin alınmasını sağlar;

1. Hakların bütüncül korunması çerçevesinde, yaşlıların beslenmesi, sağlığı, eğitimi ve süt bakımılarını güvence altına alan özel ve uzmanlaşmış merkezlerde bakım sağlanması. Sürekli kalacak yerleri olmayan veya akrabaları tarafından bakılamayanlar için bakım merkezleri kurulması.

2. Devlet, her türlü emek ve ekonomik sömürüye karşı özel bir koruma olarak kamu ve özel kurumlarda yaşlı kimselerin sahip oldukları deneyimi aktarabilecekleri yaşlıların katılımı ve çalışmasını teşvik eden politikaları gerçekleşitirir ve yaşlıların meslekleri ve isteklerine uygun olarak iş eğitim programları geliştirir.

3. Yaşlıların bağımlılıklarını azaltarak ve tam sosyal bütünleşmelerini güven altına alarak kişisel bağımsızlıklarını teşvik eden program ve politikaların geliştirilmesi sağlanır.

4. Her türlü şiddet, kötü muamele, cinsel istismar veya bu durumlardan herhangi birine neden olan ihmallere karşı koruma ve itinalı bakım sağlanır.

5. Rekresyonal ve ruhsal faaliyetleri geliştirme amacı güden programların geliştirilmesi.

6. Felaket, silahlı çatışma ve her türlü acil olaylarda öncelikli bakım.

7. Tutululuk ile ilgili önlemlerin uygulanması için özel sistemler kurulur. Ömür boyu hapis cezası verilmesi durumunda, diğer önlemler uygulanmadığı sürece, cezalarını bu amaç için uygun merkezlerde çekerler ve tutukluluk öncesi ev hapsine tabi olurlar.

8. Kronik veya dejeneratif hastalıklardan muzdarip olduklarında koruma, bakım ve özel yardım sağlanır.

9. Fiziksel ve akli sağlıklarını güvence altına alan yeterli ekonomik ve psikolojik yardım sağlanır.

Yaşlıların akrabaları veya kendilerini korumak için oluşturulmuş kurumlar tarafından terk edilmeleri kanun tarafından cezalandırılır.

KISIM 2: Genç insanlar

Madde 39

Devlet genç bireylerin haklarını güvence altına alır ve politikalar, programlar, kurumlar ve devamlılık ilkesi gereğince özellikle kamu alanlarında olmak üzere tüm alanlara gençlerin katılımını ve dâhil olmalarını temin eden ve güçlendiren kaynaklar aracılığı ile etkin olarak bu hakların kullanımını teşvik eder.

Devlet gençleri ülkenin gelişiminde stratejik oyuncular olarak kabul eder ve sağlık, eğitim, barınma, rekrasyon, spor, boş zaman, ifade özgürlüğü ve topluluk oluşturma haklarını güvence altına alır. Devlet gençlerin eğitimlerine önem veren, ilk istihdamlarına erişimi güvence altına alan ve müteşebbis yeteneklerini geliştiren eşitlikçi ve uygun şartlarda emek gücüne dâhil olmalarını sağlar.

KISIM 3: Hareket özgürlüğü

Madde 40

Kişilere göç etme hakkı tanınır. Hiçbir insanoğlu göçmen statüsünden dolayı yasadışı olarak tanımlanamaz veya kabul edilemez.

Devlet ilgili kurumları vasıtasıyla diğerleri arasında göçmen statüsüne bakmaksızın yurt dışında bulunan Ekvatorlu kişilerin haklarının kullanımı için aşağıda belirtilen eylemleri geliştirir.

1. Devlet ister yurt dışında isterse ülke içinde yaşasınlar bu kişilere yardımda bulunur.

2. Devlet bu kişilerin haklarını özgürce kullanabilmeleri için bakım, danışmanlık hizmetleri ve bütünleyici koruma sağlar.

3. Devlet her hangi bir sebeple yurt dışında tutuklanır veya hapsolurlarsa haklarının korunmalarını temin eder.

4. Devlet bu kişilerin Ekvator ile olan bağlarını güçlendirir, aileleri ile birleşmlerini kolaylaştırır ve kendi istekleri ile dönmelerini teşvik eder.

5. Devlet yurt dışında bulunan Ekvator kurumlarında çalışan kişilerin kişisel bilgilerinin gizliliğini temin eder.

6. Devlet ululararası statü kazanmış ailelerin ve üyelerinin haklarını korur.

Madde 41

İltica ve sığınma hakkı, kanun ve ululararası insan hakları belgeleri gereğince tanınır. İltica ve sığınma hakkı verilen kişiler haklarının tam olarak kullanmalarını güvence altına alan özel korumadan yararlanırlar. Devlet insani ve yasal acil yardıma ilave olarak tek yön ilkesini tanır ve bu hakkı güvence altına alır.

İltica veya sığınma talep eden kişiler cezalandırılmazlar ve ya ülkeye girdikleri veya düzensiz bir durumda bulundukları için soruşturulmazlar.

Devlet, istisnai durumlarda ve şartlar durumu meşrulaştırdığında, kanun gereğince toplu grupların göçmen statüsünü tanır.

Madde 42

Tüm keyfi yer değiştirmeler yasaktır. Yerleri değiştirilen kişiler ilgili görevlilerden koruma isteme, acil insani yardım, yiyeceğe ulaşımın temin edilmesi, sığınak, barınak, tıbbi ve sağlık hizmetlerine erişim hakkına sahiptir.

Çocuklar, yetişkin çocuklar, hamile kadınlar, reşit olmayan kız ve erkek çocuğu olan anneler, yaşlı kimseler ve engelliler öncelikli ve özel insani yardım alırlar.

Tüm yer değiştirmiş kişler ve gruplar ilk bulundukları yere kendi iradeleri ile güvenli ve haysiyetleri içinde geri dönme hakkına sahiptirler.

KISIM 4: Hamile kadınlar

Madde 43

Devlet hamile ve emziren kadınların aşağıdaki haklarını güvence alır:

1. Eğitim, sosyal ve emek sektöründe hamileliklerinden dolayı ayrıma maruz kalmama.

2. Ücretsiz annelik ile ilgili sağlık hizmetleri.

3. Hamilelik, çocuk doğumu ve doğum sonrasında öncelikli koruma ve bütünleyici sağlık ve yaşam bakımı.

4. Doğum sonrası ve emzirme boyunca iyileşmelerini sağlayacak tesisler.

KISIM 5: Çocuklar ve yetişkin çocuklar

Madde 44

Devlet toplum ve aile, çocukların ve yetişkin çocukların bütünleyici gelişimine öncelik verir ve haklarının kullanımını güvence altına alır; çocukların yüksek çıkarları ilkesi korunur ve hakları diğer kişilerin üzerinde bir öncelikle uygulanır.

Çocuklar ve yetişkin çocuklar yakınlık ve güvenlik olarak belirlenmiş aile, okul, sosyal ve topluluk çevresinde zekâ ve yeteneklerinin ortaya çıkmasını, gelişim süreci ve olgunluklarını artıracak bütüncül gelişimleri için gerekli haklarını kullanırlar.

Madde 45

Çocuklar ve yetişkin çocuklar kendi yaşlarına özgü haklarının yanında diğer tüm vatandaşlara ait tüm haklarıda kullanırlar. Devlet gebelik süresince sağlanan bakım ve korumada dâhil yaşamı tanır ve güvence altına alır. Çocuklar ve yetişkin çocuklar fiziksel ve psikolojik bütünlük, kimlik, isim ve vatandaşlık, bütüncül sağlık ve beslenme, eğitim, kültür, spor, regresyon ve sosyal güvenliğe sahip olma, bir aileye sahip olma ve aile ve toplumla birlikte huzur içinde bulunma, sosyla katılım, özgürlük ve haysiyetlerine saygı, kendilerini etkileyen konularda danışma, kendi dillerinde ve kendi insanları ve ulusunun kültürel bağlamında eğitim alma konusunda öncelik verilmesi, ebeveynleri hakkında veya kayıp akrabaları hakkında bilgi alma konusunda kendi refahlarına zararı olmadıkça haklarını kullanırlar.

Devlet çocukların ifade özgürlüklerini ve dernek gibi topluluk kurma, öğrenci konseylerini ve benzer kuruluşları ve derneklerini serbest işletme haklarını güvence altına alır.

Madde 46

Devlet diğerleri arasında, çocukları ve yetişkin çocukları koruyan aşağıdaki önlemleri kabul eder:

1, Altı yaşının altındaki çocukların haklarının bütüncül olarak korunması çerçevesinde beslenme, sağlık, eğitim ve süt ile ilgili bakımları,

2. Her tür emek veya ekonomik istismara karşı özel olarak korunmalarını. On beş yaşın altındaki çocukların çalıştırılmaları yasaktır ve politikalar çocuk işçiliğini ortadan kaldıracak şekilde düzenlenir. Yetişkin çocukların işçiliği kuraldan ayrı olarak istisnadır ve yetişkin çocukların ne eğitim hakkını nede sağlıklarına veya kişisel gelişimlerine zararlı durumları kapsar. Eğitimlerini ve bütüncül gelişimlerini tehlikeye sokmadığı sürece çalışmalarına ve etkinlikte bulunmalarına saygı gösterilir ve kabul görürler.

3. Engellilerin tam anlamıyla sosyal bütünleşmelerini sağlamak için öncelikli bakım sağlanması. Devlet engellilerin düzenli eğitim sistemi ve toplum ile kaynaştırılmalarını temin eder.

4. Her türlü şiddet, kötü muamele, cinsel istismara veya bu durumlara yol açan ihmallere karşı koruma ve bakım.

5. Uyuşturucu, pisikotropik maddelerin kullanımının ve alkol içeren içecekler ve çocukların sağlığına ve gelişimine zararlı maddelerin tüketilmesinin engellenmesi.

6. Felaket, silahlı çatışma veya her türlü acil durumların ortaya çıkması durumunda öncelikli bakım.

7. Herhangi bir kitle iletişim aracılığı ile şiddeti, ırkçılığı veya cinsel ayrımcılığı neşreden mesajlardan veya programların etkisinden koruma. İletişim alanında uygunlanan kamu politikalarında çocukların eğitimine, haysiyetlerine, görüntü haklarına saygı gösterilmesi ve yaşları ile ilgili diğer haklarına öncelik verilmesi. Bu hakları uygulamak üzere sınırlamalar ve cezalar uygulanır.

8. Baba veya anne veya her ikisinin de aynı anda tutuklanmaları veya gözaltına alınmaları durumunda özel koruma ve yardım.

9. Kronik veya dejeneratif hastalıklara yakalanmaları durumunda özel koruma, bakım ve yardım sağlanması.

KISIM 6: Engelliler

Madde 47

Devlet toplum ve aile ile beraber engelli koruma politikalarını güvence altına alır, engellilerin eşit fırsatlara sahip olmalarını ve bu kişilerin sosyal bütünleşmelerini temin eder.

Engelli kişilerin aşağıdaki hakları tanınır:

1. Özellikle hayat boyu tedavi ihtiyacı olan kişiler için ücretsiz tıbbi ilaç ediniminin dâhil olduğu özel ihtiyaçları için sağlık hizmetleri sağlayan kamu ve özel kuruluşalara özel dikkat gösterilmesi.

2. Teknik yardımlarında içinde olduğu bütünleyici iyileştirme ve sürekli yardım.

3. Kamu hizmetleri, özel ulaştırma hizmetleri ve eğlencelerde indirim.

4. Vergi muafiyeti.

5. Kamu ve özel kuruluşlar ile kaynaşmalarını sağlayan politikalar aracılığı ile yetenek ve potansiyellerini ortaya koymalarını sağlayacak eşit fırsatlar sunan şartlar altında çalışma.

6. Günlük yaşamlarında olası en yüksek bağımsızlık derecesine ulaşmaları ve engelli oldukları durumların üstesinden gelmelerini sağlayacak şartlara sahip erişebilecekleri tesisleri ile yeterli barınma. Akrabaları tarafından gün boyunca bakılmayan ve ya yaşayabilecekleri sürekli bir yerleri olamayan engellilerin sığınacakları hoşgeldin merkezlerine sahip olmaları sağlanır.

7. Eşit şartlarda bütünleşmeleri ve katılımları için potansiyellerini ve yeteneklerini geliştiren bir eğitim.

Düzenli eğitim sistemi içinde eğitimleri güvece altına alınır. Düzenli yerleşkeler farklılaştırılmış uygulamaları kapsar ve özel bakım gerçekleştirilen bu yerleşkeler özel eğitimi bünyesinde bulundurur. Okullar engelliler için erişebilirlik standartlarına sahiptirler ve bu grubun ekonomik durumları ile uygun bilim sistemini hayata geçirirler.

8. Zihinsel engelliler için özel eğitim ve bu kişilerin yeteneklerini artırmak için özel eğitim merkezleri ve eğitim programları açılması.

9. Bilhassa zihinsel engellilik söz konusu olduğunda engelli kişiler ve aileleri için ücretsiz psikolojik bakım.

10. Tüm mal ve hizmetlere yeterli erişim. Mimari engeller ortadan kaldırılır.

11. Aralarında sağır kişiler için işaret dili, oralizm ve kör alfabe sistemininde yer aldığı alternatif iletişim mekanizmaları, kitle iletişim araçları ve diğer türlerine erişim.

Madde 48

Devlet engellilerin yararına aşağıda yer alan tedbirleri benimser:

1. Engellilerin politik, sosyal, eğitimsel ve ekonomik katılmılarını teşvik eden özel planlar ve programlar ve eş güdümlü devlet aracılığı ile sosyal içerme.

2. Engellilerin eğitimin her seviyesinde araştırma bilimlerini elde etmelerini ve üretici faaliyetlerini başlatmalarını ve korumalarını sağlayan vergi indirimi ve muafiyetlerini gerçekleştirmek.

3. Engellilerin boş vakitlerini ve dinlenme kalitelerini yükseltme amacında olan programlar ve politikalar geliştirmek.

4. Kanuna uygun olarak temsil görevi olarak kabul edilen varlıklarının güvence altına alındığı politik katılımlarını sağlamak.

5. Kişiliklerinin en üst seviyede gelişimi, bağımsızlıklarının artırılması ve bağımlılıklarının azaltılmasını sağlamak üzere ağır ve derin engellilerin bütüncül bakımları için özel programların tesisi.

6. Ağır engelli kişilerin ailelerinin yararına yapılan üretim projeleri için teşvik ve destek sağlanması.

Engellilerin haklarını tam olarak kullanmalarını güvence altına almak. Bu kişilerin terk edilmesi kanun gereği cezalandırılır ve engellerinden dolayı her türlü suistimal, insanlık dışı ve küçültücü muamele ve ayrım cezalandırılır.

Madde 49

Engellilere ve sürekli itina isteyenlere bakım sağlayan kişiler ve aileler Sosyal Güvenlik tarafından kapsanırlar ve bakımın kalitesini artırmak üzere dönemsel eğitim alırlar.

KISIM 7: Yatalak hastalıklı kişiler

Madde 50

Devlet her seviyede yıkıcı ve ya ağır hastalıktan muzdarip olan kişilerin özel, zamanında ve ücretsiz öncelikli bakım almalarını güvence altına alır.

KISIM 8: Tutuklular

Madde 51

Tutukluların aşağıda sıralanan hakları tanınır:

1. Bir disiplin önlemi olarak tek kişilik tutukluluğa maruz bırakılmama.

2. Akraba ve yasal görevlilerin ziyaretlerinin ve iletişimlerinin sağlanması.

3. Tutukluluk boyunca yargı mercii kararına bağlı kalmadan tedavilerinin sağlanması.

4. Cezaevinde bütüncül sağlıklarını güvence altına alınmasını gerektiren insan ve malzeme kaynakları.

5. Eğitimsel, emek, üretim, külterel, yiyecek ve rekrasyonel ihtiyaçları için bakım.

6. Hamile ve emziren kadınlar, yetişikin çocuklar, yaşlılar, hasta veya engelliler öncelikli ve özel tedavi alırlar.

7. Kendilerine bağımlı ve ya bakımları altındaki çocukları, yetişkin çocukları veya bakımı altında engelli bulunan tutuklular baktıkları kişilerden dolayı alınan önlemlerden faydalanma.

KISIM 9: Kullanıcılar ve tüketiciler

Madde 52

Kişiler yüksek kaliteli mal ve hizmetlere, bunları serbestçe seçmeye ve kendilerini yanıltmayan içerik ve nitelikler ile ilgili doğru bilgiye ulaşma haklarına sahiptirler.

Kanun kalite kontrol mekanizması ve tüketici koruma prosedürleri oluşturur, aynı zamanda hakların ihlalinde ceza uygulanmasını, üreticiden kaynaklanmayan doğal afet sonucu ortaya çıkan durumlar hariç hasarlı, hatalı ve ya kalitesiz malların tamirini veya ikamesini temin eden tedbirler alır.

Madde 53

Kamu hizmeti sunan şirket, kurum ve organizasyonlar kullanıcı ve tüketici memnuniyetini ölçen sistemlere sahip olmak, eğitim yardımı ve tamir sistemlerini hayata geçirmek zorundadırlar. Devlet ücreti ödenmiş kamunun kontrolü altında bulunan hizmetlerde sağlanan hizmetlerde yaşanan sıkıntıntılardan dolayı kişilerin maruz kaldığı sivil hasarlardan sorumludur.

Madde 54

Kamu hizmeti sağlayan veya tüketici malları üreten kişiler veya kurumlar hizmetlerin yetersiz temininde, kalitesiz ürünlerden veya ürün ve hizmetin tanıtımında belirtilen özelliklerine uygun olmamasından cezai olarak sorumludurlar.

Kişiler mesleklerinin icrasında görevlerini kötüye kullanmaktan, zanaatlerinden, ticaretten ve özellikle başkalarının yaşantısını veya itibarını tehlikeye atan uygulamalardan sorumlu kılınırlar.

Madde 55

Kullanıcılar ve tüketiciler kendi hakları hakkında bilgi ve eğitimlerini artıran, adli ve idari makamlar nezdinde kendilerini daha iyi ifade edebilmelerini ve kendilerini savunmalarını sağlayan dernekler kurabileceklerdir. Bu ve diğer haklarını kullanmak için hiç kimse bu derneklere veya oluşumlara dâhil olmak zorunda değildir.

KISIM 4: Toplumlar, insanlar ve ulusların hakları

Madde 56

Yerli topluluklar, insanlar, uluslar, Afro-Ekvatorlu insanlar, ülkenin iç kısımlarından kıyı bölgesinde yer alan taşradan insanlar tek ve bölünmez Ekvator Devletinin parçasıdırlar.

Madde 57

Yerli komünyonların, toplulukların, insanların ve ulusların Anayasa, insan hakları anlaşmaları, gelenekler, deklerasyon ve diğer uluslararası belgeler gereğince aşağıda yer alan müşterek hakları tanınır;

1. Kimliklerini, ait olma duygularını, atadan kalma geleneklerini ve sosyal örgüt yapılarını özgürce muhafaza etmek, geliştirmek ve güçlendirmek,

2. Kökenlerine, etnik ve kültürel kimliklerinden dolayı herhangi bir ayrıma maruz kalmamaları ve ırkçılığın hedefi olmamalarını sağlamak,

3. Irkçılık, yabancı düşmanlığı ve diğer ilgili hoşgörüsüzlük ve ayrımdan etkilenen topluluk gruplarının tanınması ve zararlarının karşılanması,

4. Zamanaşımına maruz kalmaksızın devredilemez, zapt etmekten muaf ve bölünemeyen topluluk arazilerinin sahipliğini muhafaza etmek. Bu arazilere ücret veya vergi ödemekten muaftırlar.

5. Atalardan kalma arazi ve bölgelerin sahipliğini muhafaza etmek ve bu arazileri ücretsiz kullanmak,

6. Kendi arazilerinde yer alan doğal yenilenebilir kaynakların korunması, kullanımı, yararlanma hakkı, yönetimine iştirak etmek,

7. Kendi arazileri üzerinde bulunan ve bu arazileri üzerinde çevresel ve kültürel etkisi olacak yenilenemez kaynakların araştırılması, üretilmesi ve pazarlanması için, makul bir süre içinde planlar ve programlar ile ilgili ücretsiz önceden bildirmeli danışmanlık alma; bu projelerden elde edilen gelirlerden pay alma ve arazilerine verilen çevresel, toplumsal ve kültürel zararlarının tazmin edilmesi. Yetkili makamlar tarafından gerçekleştirilmesi gereken danışmanlık zamanında sağlanmalıdır ve zorunludur. Eğer danışmanlık verilen topluluğun rızası sağlanamaz ise, Anayasa ve kanun tarafından sağlanan adımlar atılır.

8. Doğal çevrelerin ve biyolojik çeşitliliğin yönetiminin uygulamalarını muhafaza etmek ve artırmak. Devlet biyolojik çeşitliliğin sürdürülebilir kullanımı ve korunmasını temin etmek için topluluğun katılımı ile programlar kurar ve gerçekleştirir.

9. Yasal olarak tanınan kendi bölgelerinde ve atadan kalma sahip oldukları topluluk arazilerinde barış içinde birlikte yaşam, sosyal örgüt ve kendi otoritelerinin kullanmalarını korumak ve geliştirmek,

10. Özellikle kadın, çocuk ve yetişkin çocukların Anayasal haklarını ihlal etmeyen kendi yasal sisemlerini ve umumi hukuklarını oluşturmak, geliştirmek, uygulamak ve pratiğini yapmak,

11. Kendi atalarına ait topraklar üzerindeki yerlerini değiştirmemek,

12. Müşterek bilgilerini; bilimlerini, teknolojilerini ve atalarına ait inanışlarını biyolojik çeşitlilik ve tarımsal biyolojik çeşitliliği içeren genetik kaynaklarını; kendi bölgelerideki bitkilerin, hayvanların, minarellerin ve ekosistemin yanında dinsel tören ve kutsal yerlerini iyileştirme, geliştirme ve koruma haklarının dâhil edildiği kendi ilaç ve geleneksel tıbbi uygulamalarını; sahip oldukları hayvan ve bitki kaynakları ve mülkleri ile ilgili bilgilerini artırmak, korumak ve geliştirmek,

Bu bölgelerden yaşayan insanların bilgi birikimlerinin, yeniliklerinin ve uygulamalarının temellük edilmesi yasaktır.

13. Ekvator mirasının bölünmez bir parçası olan kültürel ve tarihsel miraslarını sürdürmek, iyileştirmek, korumak, geliştirmek ve saklamak,

14. Kendi öğretme ve öğrenme metodolojileri ile tutarlı olarak kimliklerin bakımı ve korunması için kültürel çeşitlilik ile uygun ilk başlangıçtan daha yüksek öğrenim seviyelerine kalite kriterine dayanan kültürlerarası ikidilli eğitim sistemini geliştirmek, güçlendirmek ve güncellemek,

Haysiyet ve itibar ile şekillenmiş bir öğretim kariyeri güvence altına alınır. Bu sistemin yönetimi topluluğun gözlemlenmesi ve sorumluluğuna dayanan zaman ve alanda değişiklikler ile müşterek ve katılımcı olarak gerçekleştirilir.

15. Çoğulculuk, kültürel, politik ve örgütsel çeşitlilik bağlamında kendilerini temsil eden örgütleri kurmak ve sürdürmek. Devlet her türlü ifade ve örgütü tanır ve teşvik eder.

16. Kendileri ile ilgili kamu politikalarının belirlenmesi ve Devletin planlarında ve projelerinde önceliklerini tasarlama ve karar vermek sürecine kanun ile kurulmuş resmi teşkilatlarda temsilcileri aracılığıyla katılmak,

17. Herhangi bir müşterek haklarını etkileyebilecek yasal önlemlerin benimsenmesinden önce kendilerine danışılmasını sağlamak,

18. Özellikle uluslararası sınırlarla ayrılmış diğer insanlarla temas kurmak ve işbirliğini geliştirmek,

19. Kendilerini tanımlayan giysiler, semboller ve simgeleri teşvik etmek,

20. Kanuna uygun olarak kendi bölgelerinde askeri faaliyetleri yasaklamak,

21. Kendi kültürlerinin itibarını ve çeşitliliğini, geleneklerini, tarihlerini ve tutkularını kamu eğitiminde ve kitle iletişim araçlarında görülmesini sağlamak; herhangi bir ayrım olmaksızın kendi kitle iletişim araçlarını oluşturmak ve diğer insanların ulaşımını sağlamak,

Kendi istekleriyle izole bir hayat süren insanların bölgeleri küçültülemez ve atadan kalma manevi varlıklar ve her türlü maden işleme faaliyetleri bu bölgelerde yasaktır. Devlet bu kişilerin hayatlarını, özerkliklerine saygı duyulmasını, izole kalma isteklerini ve bu kişilerin haklarının gözlemlenmesini güvence altına alacak önlemleri alır. Bu hakların ihlal edilmesi kanunda da sınıflandırılacağı üzere ırkçılık suçunu teşkil eder.

Devlet herhangi bir ayrım yapmaksızın kadınlar ve erkekler arasında eşitlik ve adalet ilkesini göz önünde tutarak bu müşterek hakların uygulanmasını güvence altına alır.

Madde 58

Kimliklerini, kültürlerini, geleneklerini ve haklarını güçlendirmek üzere Afro-Ekovatorlu insanların müşterek hakları Anayasa’da, kanunda ve insan hakları anlaşmalarında, sözleşmelerde, beyanlarda ve diğer uluslararası belgelerde belirtildiği şekilde tanınır.

Madde 59

Kıyı kesiminde yaşayan taşralı insanların müşterek hakları kanuna uygun olarak kendi gerçekleri hakkında bilgi ve kültürlerine, kimliklerine ve kendi vizyonlarına saygı duyulması temeline dayanarak bütüncül, sürdürülebilir ve sağlam insan gelişim süreci ve kendi ilerlemeleri ve toplumsal yönetim yapılarını güvence altına almak üzere kabul edilir.

Madde 60

Atalardan kalma, yerli, Afro-Ekvatorlu ve kıyı kesiminden taşralı insanlar kültürlerinin korunması için mülki bölgeler kurabilirler. Kanun bu kişilerin yerleşkesini düzenler. Müşterek arazi sahipliği kuran topluluklar atalara ait bölgesel bir örgüt olarak kabul edilirler.

KISIM 5: Katılım hakkı

Madde 61

Ekvatorlular aşağıdaki haklardan yararlanırlar:

1. Seçme ve seçilmek,

2. Kamu menfaati ile ilgili konulara katılmak,

3. Kökenleri düzenleyen açılımlara ait projeler sunmak,

4. Danışılmak,

5. Hükümet tarafından yapılan faaliyetleri denetlemek,

6. Genel seçim hakkı ile seçilen yetkilileri kabul etmek,

7. Cinsel eşitlik ve adalet, engellilere eşit fırsat ve nesiller arası katılım kriterini önde tutan katılımlarını güvence altına alan şeffaf, kapsayıcı, adaletli, çoğulcu ve demokratik seçim ve atama sistemine dayanan devlet memurluğuna seçilme ve çıkarılma,

8. Politik partiler ve hareketler kurmak, bunlara katılmak, ayrılmak ve yine bunlar tarafından benimsenen tüm kararlara katılmak,

Madde 62

Politik haklara sahip kişiler aşağıda belirtilen kanunu hükümlere uygun olarak eşit, doğrudan, gizli ve herkesin gözü önünde incelenmiş genel oy verme hakkına sahiptir:

1. Oy kullanma on sekiz yaşın üzerindekiler için bir zorunluluktur. Henüz cezası kesinleşmemiş tutuklu kimseler oy kullanma haklarını kullanırlar.

2. Oy kullanma on altı ve on sekiz yaşları arasında olanlar, altmış beş yaşın üzerinde olan yaşlıllar, yurt dışında yaşayan Ekvatorlular, Silahlı Kuvivetler ve Ulusal Polis gücü mensupları ve engelliler için isteğe bağlıdır.

Madde 63

Yurt dışında bulunan Ekvatorlular Başbakanı ve Başbakan Yardımcısını, ülkeyi temsil eden parlement üyelerini ve yurt dışında bulunan Ekvator uyruklularını seçme ve her hangi bir Devlet kurumu için seçilme hakkına sahiptirler.

Madde 64

Kanunda belirtilen durumlara ilave olarak aşağıda belirtilen nedenlerden dolayı politik hakların kullanımı askıya alınır:

1. Yürürlükte olduğu sürece ve hileli olarak duyurulmayan iflas veya batma duurumu hariç hukuk sistemi tarafından yasaklama.

2. Yürürlükte olduğu sürece, mahkeme tarafından bir kişi ile ilgili kesin hüküm verilmesi ve ya bu kişinin hapsine hükmedilmesi.

Madde 65

Devlet halk önünde göreve atanmış veya seçilmiş kadın ve erkeklerin temsiliyetleri bakımından atanmış oldukları kurumların icra ve karar verme organlarını, politik partileri ve hareketlerinin eşitliğini destekler ve geliştirir.

Birden çok kişinin yer aldığı seçimlerde adaylıklara ilişkin olarak, katılımının gücün değişmesi ve sıra ile kullanılması saygı görür.

Devlet ayrımcılığa uğramış sektörlerin katılımını güvence altına almak üzere pozitif ayrımcı önlemler alır.

KISIM 6: Özgürlük hakkı

Madde 66

Kişilere ait aşağıda yer alan haklar tanınır ve güvence altına alınır;

1. Yaşam dokulmazlığı hakkı. Ölüm cezası yoktur.

2. Sağlık, yiyecek ve besin, temiz su, barınma, çevresel hijyen, iş, istihdam, dinlenme ve boş zaman, spor, giyinme, sosyal güvenlik ve diğer gerekli sosyal hizmetleri temin eden iyi bir yaşam hakkı.

3. Aşağıdaki konuları içeren kişisel refah hakkı:

a. Bedenen, psikolojik, ahlaki ve cinsel güvenlik.

b. Kamusal ve özel alanlarda şiddetden arındırılmış bir yaşam. Devlet her türlü şiddeti, özellikle kadınlara, çocuklara, yetişkin çocuklara, yaşlılara, engellilere, zayıf ve korumasız durumda olanlara karşı uygulanan her türlü baskı ve zulmü engellemek, ortandan kaldırmak ve cezalandırmak için gerekli önlemleri alır; benzer önlemler şiddet, kölelik ve cinsal istismara karşı da alınır.

c. İşkence, cebri kaybolma ve acımasız, insanlık dışı veya aşağılayıcı muamele ve cezalandırmaların yasaklanması.

d. İnsan haklarını ihlal eden genetik malzeme ve bilimsel deneylerin kullanımının yasaklanması.

4. Biçimsel eşitlik, maddi eşitlik ve ayrımcılık yapmama hakkı.

5. Başkalarının haklarına saygı gösterilmesi konusunda kısıtlamalar olmamaksızın herkesin kişiliğini özgürce geliştirme hakkı.

6. Kişinin fikrini ve düşüncesini özgürce her şekilde açığa vurma hakkı.

7. Kanıt olmadan veya yanlış olaylara dayanarak kitle iletişim araçlarından yapılan yayınlar ile haksız duruma düşen tüm kişilerin aynı cevapsız yayın tarifesinde veya zamanında acil, zorunlu ve ücretsiz düzeltme yayınlatma, cevaplama veya karşılık verme hakkı.

8. Başkalarının haklarına saygı duyulması ile ilgili kısıtlara uygun olmak kaydıyla kamu veya özel sektörde kişilerin dinlerini veya inanışlarını gerçekleştirme, koruma, değiştirme ve bireysel veya müşterek olarak yayma hakkı.

Devlet her hangi bir dini, inanmadıklarını söyleyenlerde olduğu gibi gönüllü dini ibadetlerini yapanlarında haklarını korur ve çoğulcu ve hoşgörü içinde bir çevre oluşturma çabası içinde olur.

9. Kişilerin kendi cinsel tercihleri, cinsel yaşam ve oryantasyonları üzerinde özgürce gönüllü ve sorumlu kararlar alma ve bununla ilgili bilgilendirme hakkı. Devlet bu kararların güvenli şartlar altında gerçekleşmesini sağlamak üzere gerekli araçlara ulaşımı teşvik eder.

10. Kişinin kendi sağlığı, üreme hayatı ve kaç çocuğa sahip olacağı ile ilgili özgürce, sorumluca bilgiye dayalı karar alma hakkı.

11. Kişinin mahkûmiyeti hakkında gizlilik hakkı. Hiç kimsenin bu mahkûmiyetler ile ilgili açıklama yapma zorunluluğu yoktur. Tıbbi sağlık gereği talep edilmedikçe, hiçbir durumda kişinin kendisi, meşru temsilcisi, kişisel veya üçüncü tarafın rızası olmadan kişinin dini inanışı, politik eğilimi veya düşüncesi, kişinin sağlık veya cinsel yaşamı ile ilgili bilgilerin talep edilmesi veya kullanılması yasaktır.

12. Diğer hakları zayıflatmayacak, kişilere veya doğaya zarar vermeyecek vicdani ret hakkı.

Herkes şiddetin kullanımını veya askeri hizmet yapmayı reddetme hakkına sahiptir.

13. Kişilerin özgürce ve gönüllüce örgütlere katılma, kurma ve kendini ifade etme hakkı vardır.

14. Kullanımı kanun tarafından düzenlenen ülkenin sınırları içinde özgürce seyahat etme, yerleşmek için kendine bir yer seçme, ülkeye özgürce girme ve çıkma hakkı. Ülkeyi terketme hakkının kaldırılması sadece hâkim yetkisi ile verilebilir.

Etnik kimlikleri, dinleri, uyrukları, ideolojileri, belirli bir sosyal gruba veya politik düşünceye sahip olmalarından dolayı yaşamları, özgürlükleri, güvenlikleri ve refahları kendileri veya aileleri için tehlikeli bir ülkeye yabancılar geri gönderilmez veya iade edilmezler.

Grupların veya yabancıların ihracı yasaktır. Göç ile ilgili süreçler bireysel olarak gerçekleştirilmelidir.

15. Dayanışma, sosyal ve çevresel sorumluluk ilkesi uyarınca kişisel veya müşterek olarak ekonomik faaliyet hakkı.

16. Sözleşme akdetme özgürlük hakkı.

17. Çalışma özgürlüğü hakkı. Kanunda yazılı olmadıkça, hiç kimse ücretsiz ve cebri çalıştırılmaya maruz bırakılamaz.

18. Saygın bir itibar ve onur hakkı. Kanun herkesin görüntü ve söz hakkını korur.

19. Kişisel bilgiyi koruma hakkı. Bu veri ve bilgilerin toplanması, dosyalanması, dağıtımı veya yayılması hamilin veya mahkeme emrini gerektirir.

20. Kişisel ve ailesel mahremiyet hakkı.

21. Kanunda yazılı olmadıkça veya mahkeme kararı bulunmadıkça alıkoyulamayan, açılamayan veya incelenemeyen yazılı ve çevrimiçi mektupların dokululmazlık ve gizlilik hakkı. Bu hak her türlü iletişimi korur.

22. Kişilerin mesken dokunulmazlığı hakkı. Bir kişinin kendi rızası olmadan veya mahkeme kararı bulunmadan birinin evine girmek, arama ve araştırma yapmak yasaktır.

23. Yetkili makamlar ile ilgili bireysel ve müşterek şikayetde bulunma ve doğrulanmış yanıt ve cevap alma hakkı. Başka insanların yerine dilekçe gönderilemez.

24. Topluluğun kültürel hayatına katılma hakkı.

25. Nazikçe sunulan kaliteli, etkin ve verimli kamu mallarına ve hizmetlerine erişim bu mal ve hizmetlerin içeriği ve özellikleri ile ilgili yeterli ve doğru bilgi alma hakkı.

26. Sosyal ve çevresel işlev ve sorumluluğu ile bereber her türlü mülkiyet hakkı. Mülkiyete erişim hakkı diğer önlemlerin arasında kamu politikalarının benimsenmesi ile uygulanır.

27. Ekolojik olarak dengeli, kirlilikten arınmış ve doğa ile uyumlu sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı.

28. İlk ve son isme sahip, kaydedilme şartı olan sebestçe seçilen kişisel ve müşterek kimliğe sahip olmak ve milliyeti, aile kökenlerini, manevi, kültürel, dini, sözel, politik veya sosyal ifadeler gibi maddi ve maddi olamayan kimlik söylemlerini koruma, geliştirme ve güçlendirme hakkı.

29. Özgürlük hakkı ayrıca aşağıdakileri içerir;

a. Herkesin özgür doğduğunun kabulü.

b. Kölelik, istismar, esaret ve her türlü insan kaçakcılığı faaliyeti yasaktır.

Devlet insan kaçakçılığını ortadan kaldırmak ve insan kaçakçığı veya özgürlüğü ihlal eden diğer faaliyetlerden mağdur olmuşları tekrar sosyal hayata kazandırmak için gerekli tedbirleri alır.

c. Nafaka durumu hariç hiç kimse borç, maliyet, ceza, vergi veya diğer zorunluluklardan dolayı hapsedilemez.

d. Hiç kimse yasak olan bir şeyi yapmaya ve ya kanunda yasak olarak belirtilmemiş olan birşeyi yapmasını engellenmeye zorlanamaz.

Aile çeşitli yapıları ile birlikte tanınır. Devlet aileyi toplumun temel çekirdek yapı taşı olarak korur ve ailenin amaçlarına ulaşmasını bir bütün olarak destekleyen şartları güvence altına alır. Bu amaçlar yasal veya umumi hukuk bağlarından oluşur ve üyelerinin hak ve fırsat eşitliği temeline dayanır. Evlilik kadın ve erkeğin bütünleşmesidir ve kişlerin bu bağa özgür rızaları ile girmeleri ve hakların, mükellefiyetlerin ve kanuni ehliyetin eşitiğine dayanır.

Kanunun öngördüğü şart ve durumlar altında, murürü bir zaman için resmi nikâhsız olarak bir ev içinde her hangi bir evlilik bağı olmadan iki kişi arasındaki dengeli ve tek eşli birleşmeler de resmi evlilik bağları ile bağlı olanların sahip olduğu aynı hak ve mükellefiyetlere sahiptir. Evlat edinmeye yalnızca kadın ve erkek farklı cinsel kimliğe sahip çiftlere izin verilir.

Madde 69

Bir ailenin üyeleri olan kişilerin haklarını korumak için:

1. Sorumlu annelik ve babalık desteklenir; Özellikle her hangi bir sebeple anne ve baba boşandıklarında, anne ve baba çocuklarının haklarını korumak ve bütüncül gelişimlerini sağlamak, ilgilenmek, yetiştirmek, eğitmek ve beslemekle mükelleflerdir.

2. Haczedilemez aile varlıkları miktar ve kanun tarafından belitilen şartlar ve kısıtlamalar açısından miras olarak kabul edilir. Miras olarak verme ve miras olarak kalma hakkı tanınır.

3. Devlet evliliğe ait ortaklığın yönetimi ve varlıkların müşterek sahipliğine karar verilmesinde hakların eşitliğini güvence altına alır.

4. Devlet mükellefiyetlerini yerine getirirken ailenin başkanları olan anne ve babaları korur ve her ne sebeple olursa olsun parçalanmış ailelere özel bir dikkat gösterir.

5. Devlet anne ve babanın müştereken sorumluluğunu teşvik eder ve anneler, babalar ve çocuklar arasındaki karşılıklı görevler ve hakların gerçekleştirilmesini izler ve takip eder.

6. Kız ve erkek evlatlar geçmişteki akrabalık veya evlat edinilme durumları dikkate alınmaksızın eşit haklara sahiptir.

7. Doğumun kayıtı sırasında akrabalık yakınlığının ilan edilmesi talep edilmez ve hiçbir hüviyet akrabalık türüne atfedilmez.

Madde 70

Devlet kanun tarafıdan özellikle oluşturulmuş sistem vasıtasıyla kadınlar ve erkekler arasında eşitliği sağlamak üzere politikalar belirler ve icra eder, plan ve programlarda genel kabul gören cinsel yaklaşımları uygular ve kamusal alanda bu hâkim eğilimin zorunlu olarak uygulanması için teknik yardım sağlar.

KISIM 7: Doğanın hakları

Madde 71

Yaşamın üretildiği ve meydan geldiği doğa veya Pacha Mama; varolma, bakım, yaşam döngüsünün yeniden doğumu, yapısı, işlevleri ve evrimsel süreçleri için bütüncül olarak saygı duyulma hakkına sahiptir. Tüm kişiler, topluluklar, insanlar ve uluslar doğa haklarının uygulanması için kamu yetkililerine hatırlatmada bulunabilirler. Bu hakları uygulamak ve yorumlamak için, Anayasada ileri sürülen ilkeler uygun görüldüğü şekilde gözlemlenir. Devlet doğayı korumak ve bir ekosistemi oluşturan tüm unsurlara karşı saygının artırılması için gerçek ve tüzel kişilere teşvik verir.

Madde 72

Doğa yenileşme tekrar iyileşme hakkına sahiptir. Bu yenilenme Devletin etkilenen doğal sisteme bağlı olan bireyler ve toplulukları tazmin etmek için gerçek veya tüzel kişilerin mükellefiyetlerinden ayrıdır. Yenilenemez doğal kaynakların istismar edilmesinden ortaya çıkan olaylarda dâhil, ciddi, ağır ve kalıcı çevresel etki olaylarında, Devlet yenilenme ve iyileşmesini sağlamak üzere en etkin mekanizmaları kurar ve zararlı çevresel sonuçları elimine etmek veya azaltmak üzere gerekli önlemleri alır.

Madde 73

Devlet türlerin ortadan kalkmasına, ekosistemin yıkımına ve doğal döngünün kalıcı olarak dönüşümüne neden olan eylemler ile ilgili önleyici ve kısıtlayıcı önlemleri uygular. Doğanın genetik değerlerini tam olarak dönüştüren organizmaların, organik ve inorganik maddelerin kullanımı yasaktır.

Madde 74

Kişiler, topluluklar, insalar ve uluslar kendilerine iyi bir yaşam sağlayacak olan çevre ve doğal zenginlikten faydalanma hakkına sahiplerdir. Çevresel hizmetler tahsisata tabi değildir; bu hizmetlerin üretimi, dağıtımı, kullanımı ve gelişimi Devlet tarafından düzenlenir.

KISIM 8: Koruma hakkı

Madde 75

Herkes acil ve hızlı uygulama ilkesine bağlı olarak adalete ücretsiz erişim, haklarının ve çıkarlarının etkin, tarafsız ve süratli korunması hakkına sahiptir; hiçbir durumda uygun savunma yetersizliği söz konusu değildir. Yasal kurallara uyulmaması kanun tarafıdan cezalandırılır.

Madde 76

Her türlü haklar ve mükellefiyetlerin ifade edildiği tüm kanuni kavuşturmalarda, kanunun adil yargılanma hakkı aşağıda yer alan temel güvencelerde dahil teminat altına alınır:

1. İdari ve adli yetkililer tarafların haklarının ve standartlarının güvence altına alınmasından sorumludurlar.

2. İşledikleri suçları nihai bir yargılama veya hapis ile sonuçlanmadıkca tüm kişiler masum olarak kabul edilirler.

3. Hiç kimse işlendiği tarihte kanun tarafından suç sayılmayan bir cebir veya ihmalden dolayı yargılanamaz veya cezalandırılamaz. Bir kişi sadece kanuni savuşturma ile ilgili prosedürlere uygun olarak yetkili bir hâkim veya otorite tarafından yargılanabilir.

4. Anayasa veya kanunun ihlali neticesinde elde edilen veya sunulan kanıtın herhangi bir geçerliliği yoktur ve bir kanıt olarak vasıflandırılamaz.

5.Tek bir hareket için farklı cezalar öngören aynı konu ile ilgili iki kanun arasında bir anlaşmazlık söz konusu olursa, iki cezadan daha az şiddetli olanı uygulanır bu ilke söz konusu kanun bir saldırı veya tecavüzü müteakip çıkarılmış olsa dahi geçerlidir. Cezayı gerektiren bir düzenleme ile ilgili herhangi bir şüphe durumunda, düzenleme suçlunun faydasına olacak en iyi şekilde yorumlanır.

6. Kanun; yasanın ihlali ile suçlu, idari ve diğer cezalar arasında gereken dengeli oranı kurar.

7. Kişilerin kendini savunma hakkı aşağıda belirtilen güvenceleri içerir:

a. Hiç kimse kanun savuşturmasının hiç bir aşamasında veya seviyesinde savunma hakkından mahrum bırakılamaz.

b. Birinin savunmasını hazırlamak üzere zaman ve araçlara sahip olması.

c. Eşit şartlarda ve doğru zamanda dinlenmek.

d. Kanunda belirtilen şartlar dışında prosedürler kamuya açıktır. Taraflar kanun savuşturmasının tüm dokümanlarına ve aşamalarına erişim sağlayabilecektir.

e. Özel bir avukat, savunma avukatı atanmamış bir mahkeme veya savunma amacıyla yetkilendirilmiş müştemilat bulunmadan hiç kimse soruçturma amacıyla bile olasa savcılık, polis gücü yetkilisi veya her hangi bir makam tarafından sorgulanamaz.

f. Kanuni soruşturmanın icra edildiği dili anlamayan veya konuşamayan kişiler için ücretsiz tercüman veya çevirmen sağlamak.

g. Mahkeme prosedürlerinde, kişinin tercihleri için bir avukat veya mahkeme tarafından atanmış savunma avukatı tarafından yardım alınabilmesi için, kişinin kendi savunma avukatı ile gizli ve ücetsiz yapacağı görüşmeler kısıtlanamaz.

h. Yardım görenlerin nedenlerini veya iddialarını ve diğer tarafların iddialarını cevaplamak içn yardım alanların sözlü veya yazılı sunmaları; kanıt sunmak ve kendilerine karşı sunulan kanıta karşı çıkmak ve kanıt sunmak.

i. Hiç kimse aynı olay ve saldırıdan dolayı bir den fazla yargılamaya maruz bırakılamaz. Bu amaçla, yerel yasal sistemler tarafından yürütülen mahkeme kavuşturmaları da göz önünde tutulmak zorundadır.

j. Tanık veya uzman sıfatı ile görev alanlar hakim veya yetkililer huzurunda bulunmak ve tüm sorulara ayrı ayrı cevap vermek zorundadırlar.

k. Bağımsız, tarafsız ve yetkili hakimler tarafından yargılanma. Hiç kimse belirli bir amaçla oluşturulmuş özel komüsyonlar veya özel mahkemelerce yargılanamaz.

l. Kamu yetkilileri tarafından alınan kararlar doğrulanmak zorundadır. Kararla ilgili olarak eğer dayanak olarak sunulan yasal standartlar veya prensipler ortaya koyulamıyorsa ve arka plandaki gerçekler ile başvurularının uygunluğu açıklanamıyorsa, doğrulama yapılmayacaktır. Gereğince doğrulanmamış idari dokümanlar, sonuçlar veya resmi hükümler hükümsüz ve geçersiz kabul edilir. Sorumlu devlet memurları için onay alınır.

m. Bir kararın yargılananların haklarını üstlendiği kanuni kavuşturmaların tamamında kararı veya hükmü temyiz etme.

Madde 77

Bir kişinin tutuklandığı ve alıkonulduğu cezai soruşturmalarda, aşağıda yer alan temel güvenceler gözlemlenir;

1. Özgürlükten mahrumiyet genel bir kural olarak kabul edilmez, davalı veya sanığın duruşmada bulunmasını sağlamak için kullanılır. Suç mağdurunun hızlı, zamanında ve ivedilikle adalet hakkı bulunur. Kanun tarafından koyulan formalitelere uygun olarak belirli bir zaman içiın yetkili hâkimin yazılı kararı ile dava açılır. Suçüstü durumlar hariç, hiç kimse adli yetkisi olmaksızın yirmi dört saati geçen süre için tutuklanamaz. Yasaya göre kurulmuş davalar, koşullar, şartlar ve gerekliliklere uygun olarak vasi olmayan önlemler uygulanır.

2. Ağır cürümler hariç, hiç kimse yetkili hâkimin yazılı izni olmadan gözaltı merkezine gönderilemez. Yargılanacak veya ceza davasından tutuklu bulunanlar ve hapsedilmiş olanlar yasal olarak oluşturulmuş muvakkat yakalama merkezinde kalırlar.

3. Tutukluluğun her anında, herkes açıkca ve basit bir dille gözaltına alınma ve tutuklanma sebeplerini, tutukluluğu emreden yetkili ve hâkimin kimliğini, mahkeme kararını uygulayanın ve kişisel sorgulamadan sorumlu olan kişilerin kimliğini bilme hakkına sahiptirler.

4. Tutuklanma anında, memur tarafından tutuklanan kişiye sessiz kalma, her hangi bir avukattan ve kendisinin temin edemediği durumda mahkemenin atadığı bir avukattan yardım isteme ve kendisi tarafından istenen bir akraba veya başka biri ile iletişim kurma hakkı olduğu hatırlatılır.

5. Eğer gözaltına alınan kişi yabancı biri ise, tutuklamayı kimin gerçekleştirdiğine bakılmaksızın tutuklanan kişinin ülkesinin konsolosluk temsilcisi derhal bilgilendirilir.

6. Hiç kimse hücre hapsinde tutulamaz.

7. Herkesin savunma hakkı aşağıdakileri içerir:

a. Duruşmanın öncesinde, detaylı şekilde, kendi dilinde ve basit kelimelerle, kendilerine karşı açılan davanın iddialarını, davayı açan ve iddiadan sorumlu olanların kimliği hakkında bilgilendirilmek,

b. Sessiz kalma hakkı.

c. Hiç kimse başkalarının cezai sorumluluğuna yol açacak konularla ilgili olarak birisini suçlayıcı açıklamalarda bulunması için zorlanamaz.

8. Ailevi ve cinsel şiddet durumları hariç, hiç kimseden bir ceza davasında birisinin eşine, hayat arkadaşına veya dörtdüncü dereceye kadar kan bağı olan akrabalarına veya ikinci derece akrabalığı bulunanlara karşı beyanatta bulunması talep edilemez. Akrabalık derecesine bakılmaksızın, bir suçun kurbanı olanların gönüllü olarak yaptıkları açıklamalar veya bu kurbanların akrabaları tarafından yapılan beyanlar kabul edilir. Bu kişiler ilgili ceza saruşturmasını açabilir ve takibini yapabilirler.

9. Duruşmayı takip eden hâkimin sorumluluğu altında, ön duruşma öncesi tutuklama ve gözaltına alma süresi hapis cezası gerektiren suç olaylarında altı ayı veya daha da ağır suçlar içeren olaylar için bir yılı geçemez, bu durumda çıkarılan ön duruşma öncesi tutklama ve alıkoyma hükümsüz ve geçersizdir.

Ön duruşma öncesi tutuklama kararına ilişkin müzekkere yürürlülükte kalır ve her ne sebeple olursa olsun, gözaltı süreci boyunca davalı zaman aşımını devereye sokmak amacıyla duruşmasından kaçarsa, geçiktirirse, engellerse veya saklanırsa süre sınırı otomatik olarak askıya alınır. Duruşma sırasında söz konusu zaman aşımı hâkimlerin, savcuların, kamu hâkimlerinin, uzmanların veya yardımcı kamu görevlilerin eylemlerinden veya ihmallerinden kaynaklanırsa, bu yetkililerin çok ciddi bir suç işledikleri kabul edilir ve kanuna uygun şekilde cezalandırılırlar.

10. İstisnasız, yargı işlemleri neticesinde beraat kararı verilir verilmez, tutuklu hakkında soruşturma olsa veya devam eden duruşma bulunsa bile, tutuklu derhal serbest bırakılır.

11. Hâkim; yasaya göre kurulmuş tutukluluk için alternatif ihtiyati tedbirler uygular. Bu şekilde alınan alternatif ihtiyati tedbirler yasaya göre kurulmuş davaya, hükümler ve koşullara ve gerekliliklere uygun olmalıdır.

12. Nihai karar ile hapse mahkum olanlar ve suçulukları ilan olunan kişiler sosyal rehabilitasyon merkezlerinde kalırlar. Yasay uygun olarak, alternatif cezalar veya şartlı tahliye durumları hariç, olağan suçlardan mahkûm olanların hiç biri mahkumiyetlerini Devletin toplumsal rehabilitasyon merkezleri dışında bir yerde çekmezler.

13. Kanuna karşı gelen yetişkin çocuklar yapmış oldukları ihlal ile orantılı eğitimsel önlemlerin yer aldığı bir sistem çerçevesinde yönetilirler. Devlet hapis cezası gerektiren veya gerektirmeyen mahkûmiyet kararlarını yasayla belirler. Hapsetmeye en kısa zaman süresi içinde uygulanmak üzere son çare olarak başvurulur ve yetkişkinler için oluşturulmuş olanlardan farklı yerlerde uygulanır.

14. Hüküm verilmesi sırasında yaptırım uygulanması konusunda zorlayıcı tarafların bulunması durumunda, dava ile ilgili temyizde bulunan kişi daha kötü duruma düşürülemez. Her kim bu düzenlemeleri ihlal ederek bir kişiyi hapsederse cezalandırılır. Kanun, polis gücünün aşırı kullanımı, yaptırımların kötüye kullanımı, para cezalarının yorumu veya ayrım amacı güden diğer düzenlemelerden kaynaklanan keyfi gözaltılar için cezai ve idari müeyyideler öngörür.

Silahlı Kuvvetler ve Ulusal Polis Gücü üyelerinin disiplin tutuklulukları için, kanun hükmü uygulanır.

Madde 78

Cezayı gerektiren suçların kurbanları özel korumadan faydalanırlar. Özellikle kanıtların elde edilmesi ve değerlendirilmesi sırasında tekrar kurban durumuna düşmelerini engellemek için bu kişilere güvenceler sağlanır ve her hangi bir tehdide veya diğer korkutma türlerine karşı korunurlar. Gecikmeksizin, tazmin, eski durumuna döndürme, rehabilitasyon, mağduriyetin tekrarlanmamasına ilişkin güvence ve ihlal edilen hakkın geri iadesininde dahil olduğu bütüncül iyileştirme sağlamak üzere mekanizmalar geliştirilir.

Kurbanların, görgü tanıklarının ve katılımcıların yargılama sürecinde yardım almalarını ve korunmalarını sağlamak üzere bir sistem oluşturulur.

Madde 79

Hiç bir durumda bir Ekvatorlu için suçlu iadesi söz konusu olamaz. Bahsedilen Ekvatorlunun yargılanması Ekvator yasalarına göre yapılır.

Madde 80

Soykırım, insanlık ve savaş suçları, kişilerin cebren kaybolması veya bir Devlete karşı saldırı suçları zaman aşımına tabi değildir. Yukarıda bahsedilen durumların hiçbirinde genel aftan yararlanılamaz. Bu suçlardan birinin ast tarafından işlenmiş olması bahsi geçen suçu emreden üstü veya emri yerine getiren astı cezai sorumluluktan kurtarmaz.

Madde 81

Kanun, özel durumlarından dolayı daha büyük korumaya ihtiyaç duyan engelliler, yaşlılar, çocuklar, yetişkin çocuklar ve genç kişilere karşı işlenmiş suçlar ile beraber aile içi şiddet suçları, cinsi münasebet suçları ve nefret suçlarını cezalandırmak üzere mahkeme kurmak için özel ve hızlı prosedürler oluşturur. Yasaya uygun olarak uzman savcılar ve savunma avukatları bu davalara bakmak üzere atanırlar.

Madde 82

Yasal güvenlik hakkı Anayasaya ve açık, kamuya malolmuş ve yetkili makamlar tarafından uygulanmış önceki yasal düzenlemelerin varlığına saygı göstermek temeli üzerine kuruludur.

KISIM 9: Sorumluluklar

Madde 83

Ekvatorluların diğer kişilere zarar vermeden Anayasa ve kanunda yazılı aşağıda belirtilen görev ve yükümlülükleri vardır:

1. Yetkili makamlarca alınan meşru kararlar, Anayasa ve yasaya uymak ve uygulamak.

2. Tembel olmamak, yalan söylememek ve çalmamak.

3. Ekvatorun toprak bütünlüğünü ve doğal kaynaklarını savunmak,

4. Barış ve güvenliğin muhafazasında işbirliği yapmak,

5. İnsan haklarına saygı göstermek ve uygulanması için mücadele etmek,

6. Doğanın hakkına saygı duymak, sağlıklı bir çevreyi muhafaza etmek ve doğal kaynakları rasyonel, sürdürülebilir ve dayanaklı bir biçimde kullanmak,

7. Kamunun refahını yükseltmek, iyi bir yaşam ile uyumlu olarak kamu yararını kişisel faydaların üzerinde tutumak,

8. Kamu değerlerini dürüstlük ve yasaya tam uygunlukla yönetmek, yolsuzluğu bildirmek ve mücadele etmek,

9. Hakların kullanımı, mal ve hizmetlerden faydalanmada adalaet ve dayanışma göstermek,

10. Birlikteliği ve bütünlüğü, çeşitlilikte ve kültürlerarası ilişkilerde eşitliği teşvik etmek,

11. Yasaya uygun olarak, topluluğa hizmet sunmak üzere kamu görevi almak ve topluma ve otoriteye karşı sorumlu olmak,

12. Bir kişinin ahlaklı biçimde mesleğini icra etmesi ve ticaret yapması,

13. Ülkenin kültürel ve doğal mirasını korumak ve kamu değerlerini korumak ve yükseltmek,

14. Etnik, ulusal, sosyal, kuşaksal, cinsel farklılıklara, cinsel tercihlere ve kimliklere saygı göstermek ve tanımak,

15. Sosyal güvenlik konusundsa Devlet ve topluluk ile işbirliği yapmak ve yasa ile belirlenen vergiyi ödemek,

16. Kişilerin çocuklarına yardım etmesi, beslemesi ve büyütmeleri. Bu görev anne ve babaların eşit oranda müşterek sorumluluklarıdır, anne ve babaları onlara ihtiyaç duyduklarında çocuklar içinde aynı durum geçerlidir.

17. Ülkenin politik, yurttaşlık ve topluluk hayatına dürüstçe ve şeffaf bir biçimde katılmak,

BAŞLIK III: ANAYASAL GÜVENCELER

KISIM 1: Yasal ve düzenleyici çerçeve

Madde 84

Millet Meclisi ve yasal ve düzenleyici otoriteye sahip tüm organların Anayasada, uluslararası anlaşmalarda ve insanların veya toplulukların, insanların ve ulusların itibarını güvence altına almak için gerekli anlaşmalar ile Anayasada ve uluslararası anlaşmalarda yazılı olan haklar ile ilişkili kanunları ve diğer yasal standartları usulen ve maddi yönden düzenlemek zorunlulukları vardır. Hiç bir durumda hükümet tarafından Anayasada yer alan hakları tehlikeye atacak Anayasal, kanuni, diğer yasa ve düzenleyici çerçeveleri değiştirecek hareketlerde bulunamaz.

KISIM 2: Kamu politikaları, kamu hizmetleri ve halkın katılımı

Madde 85

Anayasada yer verilen hakları güvence altına alan kamu politikaları ve kamu hizmetlerinin tasarı olarak hazırlanması, uygulanması, değerlendirilmesi ve takibi aşağıda yer alan hükümler ile yönetilir:

1. Kamu politikaları, kamusal mal ve hizmet hükümleri iyi bir hayat ve tüm hakların zorla uygulanmasını amaçlar ve dayanışma ilkesi temeline dayanılarak hazırlanır.

2. Kamu yararının bireylerin refahı üzerinde tutulmasının egemen olması ilkesine zarar vermeden, kamu politikaları veya kamu mal ve hizmet hükümleri anayasal hakları zayıflatırsa veya zayıflatma ihtimali belirir ise, politika veya hüküm tekrar formülize edilmeli veya çatışan hakları bağdaştırmak üzere alternatif önlemler kabul edilmelidir.

3. Devlet, kamu politikaları, kamu mal ve hizmet hükümlerini gerçekleştirmek için adil ve karşılıklı desteklenen bütçe tahsisini güvence altına alır.

Kamu politikaları ve kamu hizmetlerinin tasarlanması, gerçekleştirilmesi, değerlendirilmesi ve takibi sırasında, kişilerin, toplulukların, insanların ve ulusların katılımı güvence altına alınır.

KISIM 3: Yargı hakkına ait güvenceler

BÖLÜM 1: Ortak hükümler

Madde 86

Bir kural olarak ortak hükümler aşağıda belirtilen hükümlere göre yönetilir:

1. Herhangi bir kimse, grup olan kişiler, topluluk, insanlar veya ulus Anayasada öngörülen eylemleri önerebilir.

2. Hakim ihmal ve fiilin ileri geldiği veya etkisinin gösterildiği yerdeki yargı gücü ile yetkili makam olur ve aşağıda yer alan prosedür kuralları geçerlidir:

a. Prosedür basit, çabuk ve etkin olmalıdır. Duruşmanın tüm aşamalarında sesli olmalıdır.

b. Her zaman etkin olmalıdır.

c. Formalitesiz ve ihlal edilen kuralın kota ihtiyacı olmaksızın, prosedürler sesli veya yazılı olarak önerilebilir. Bir eylem hazırlamak için bir avukatın desteğinin mecburiyeti yoktur.

d. Tebligatlar, yargılayan tarafın, yasallaştırılmış değeri ve bu fiilden veya ihlalden sorumlu organın ulaşabileceği en etkin araçlarla yapılır.

e. Prosedürlerin etkin işlenmesini geciktirme eğiliminde olan usule ait kuralları geçerli değildir.

3. Eylem gerçekleşir gerçekleşmez, hâkim derhal halka açık, duruşmada kanıtın sunulabileceği ve bu kanıtı toplamak üzere komisyon oluşturulduğu her hangi bir zamanda bir duruşma toplar. Şikâyette bulunan kişinin ileri sürdüğü iddialar, çağrılan kamu kurumu aksini kanıtlamadıkça veya bilgi sağlamadıkça, doğru olarak kabul edilir.

İlk mahkemelerin hükümleri eyalet mahkemelerinde temyiz edilebilir. Yasal takibat, ceza veya hüküm tam olarak uygulandığında tamamlanmış olur.

4. Eğer ceza veya hüküm kamu görevlisi ile uyumlu olmaz ise, uygulanabilir sivil ve cezai ehliyetine zarar vermeksizin, hâkim bu görevlilerin işlerinden ayrılmasına hükmeder. Eğer bir birey ceza veya hükme boyun eğmez ise, kanunda öngörülen mükellefiyet yürürlüğe girer.

5. Tüm nihai yargılama kararları içtihat olarak geliştirilmek üzere Anayasa Mahkemesine gönderilir.

Madde 87

Bir hakkın ihlal edilme riskini ortadan kaldırmak amacıyla, hakları korumak için anayasal kanunun müştereken veya bağımsız olarak önleyici önlemlemler alması sağlanabilir.

KISIM 2: Koruma davaları

Madde 88

Koruma davaları Anayasada yer alan hakların doğrudan ve etkili şekilde korunmasını güvence altına almak amacıyla gerçekleştirilir. Hakkın ihlali ciddi hasara neden olacaksa, uygun olmayan kamu hizmetine neden olacaksa, bir imtiyaz veya delegasyon tarafından harekete geçirilecekse veya etkilenen kişi savunmasız veya ayrıma maruz kalan bir ast ise, her ne zaman adli olmayan kamu otoriteleri tarafından kamu politikalarına karşı bir fiil veya ihmalin sonucu olarak anayasal haklar bozulma durumu varsa bu davalar açılabilir.

KISIM 3: Haksız yakalamayı yasaklayan kanuni takibat

Madde 89

Haksız yakalamayı yasaklayan kanuni takibat hapiste bulunan birinin hayatını ve bedenen güvenliğini sağlamanın yanı sıra bir kamu otoritesi veya herhangi bir kişi tarafından yasal olmayan, keyfi veya gayrimeşru şekilde tutulanların özgürlüklerini iyileştirmek amacı güder.

Kanuni takibatın dosyası hazırlandıktan hemen sonra, hâkim takip eden yirmi dört saat içinde toplanması gereken bir duruşma açar. Hâkim davaya bağlı olarak tutuklu kişinin, tutukluluğa karar veren yetkilinin ve mahkeme tarafından atanan savunma avukatının duruşmada bulunmasını isteyebilir. Eğer gerekliyse, duruşma tutukluluğun olduğu yerde düzenlenebilir.

Hakim duruşmanın tamamlanmasından sonra yirmi dört saat içinde hükmünü verir. Gayri meşru veya keyfi tutukluluk halinde, hapishaneden salıverme emri verilir. Cezaevinden tahliye kararı derhal gerçekleştirilmelidir. Her hangi bir tür işkence, insanlık dışı acımasız ve aşağılayıcı muamale yapıldığı doğrulanırsa, kurbanın salıverilme emri, bütüncül ve özel bakım sağlanması ve mümkün olması durumunda hapishaneye alternatif başka bir yere göndermek üzere önlem alınması gerekir. Cezai soruşturma sırasında hapis kararı verildiğinde, temyiz Bölge Adalet Mahkemelerine yapılır.

Madde 90

Hapsetme yeri bilinmiyorsa ve bazı kamu görevlilerinin, Devletin diğer temsilcilerinin ve ya Devletin otoritesine dayanarak iş yapan görevlillerin bulunduğuna dair işaretler varsa, hâkim Ulusal Polis Gücünün en üst düzey temsilcilerini ve yetkili Bakanı duruşmaya çağırmak zorundadır. Bu görevlileri dinledikten sonra, kişiyi yerleştirmek için gerekli önlemleri ve mahkûmiyetinden sorumlu olanları kabul eder.

KISIM 4: Kamu bilgilendirmelerine ulaşmak için dilekçe

Madde 91

Kamu bilgileri açıkca ve örtülü şekilde inkar edildiğinde veya verilen bilgiler eksik veya güvensiz olduğunda, kamu bilgilerine ulaşmak için yazılan dilekçeler bu bilgilere ulaşmada bir güvence işlevi görmek amacıyla kullanılır. Bilgilendirilme yapılmaması bilginin sır, saklı, gizli durumundan kaynaklanıyor olsa bile, dilekçe sunulur. Bilginin gizli olan içeriği dilekçeden önce yetkili makamlar tarafından ve yasaya uygun olarak belirtilmek zorundadır.

KISIM 5: İhzar emri veri tutanakları

Madde 92

Herkes, kendi hakları gereği veya bu amaçla yasal temsilcileri olarak, basılı kopya veya elektronik iletişim araçları ile kendileri hakkında dokümanların, genetik verilerin, kişisel veri bankaları veya dosyaların ve raporların varlığını öğrenmek ve bu verilere ulaşma hakkına sahiptir. Aynı şekilde, kişiler bu bilgilerin oluşturulma nedenini, son kullanım amacını, kökenini ve kişisel bilginin nereye gönderildiğini ve geçerlilik süresini öğrenme hakkına sahiptir.

Veri bankalarından ve klasörlerden sorumlu kişiler hamilin veya yasanın izni ile dosyalanmış bilgiyi yayabilecektir.

Veriye sahip kişi dosyaya ücretsiz ulaşmak, verinin güncellenmesi ve düzeltilmesi, çıkarılması ve iptali için görevli kişiden istekte bulunabilecektir. Bilginin sahibi kişi veya yasa tarafından dosyalandırılması için izin verilmesi gereken duyarlı verilere ilişkin olarak, gerekli olan güvenlik önlemlerinin alınmasi talep edilir. Eğer dilekçeye cevap verecek bir görevli bulunamazsa, kişi bir hâkime müracaat edebilir. Etkilenen kişi zararın sebebi ile ilgili şikâyette bulunabilir.

KISIM 6: Uyumsuzluk davaları

Madde 93

Takip ediliyor olan düzenleme veya karar onun açık, sarih ve uygulanabilir olmasına ilişkin bir zorunluluk içerdiğinde, uyumsuzluk davaları; uluslararası insan hakları örgütlerinin raporları veya resmi hükümlere uygun olduğu kadar, yasal sistemi oluşturan kanun ve yönetmeliklerin uygulanmasını güvence altına almayı amaç edinir. Anayasa mahkemesine dilekçe sunulur.

KISIM 7: Koruma için özel davalar

Madde 94

Koruma amaçlı özel davalar, fiiliyatla veya ihmal nedeniyle, bir ihlalin olduğu resmi karar veya kesin hükümlere karşı kabul edilirler ve Anayasa mahkemesine sunulmak durumundadırlar. Bu kaynakların dosyalanamaması ihlal edilmiş olan anayasal bir hakka dayanan bir kişinin ihlaline isnat edilmedikçe, bu temyiz; düzenli ve özel temyiz yollarının tamamı tüketilmiş ise, kabul edilir.

BAŞLIK IV: GÜCÜN KATILIMI VE ÖRGÜTLENMESİ

KISIM 1: Demokrasiye katılım

Madde 95

Bireysel veya müştereken vatandaşlar Devlet kurumlarını ve toplumu ve temsilcilerini izlemek ve kamu işlerinin karar verme, planlama ve yönetiminde önde gelen oyuncuları olarak katılım sağlarlar. Katılım eşitlik, otonomi, kamusal yarar, farklılıklara saygı gösterilmesi, kamu tarafından izlenme, dayanışma ve kültürlerarasılık ilkeleri dikkate alarak yönetilir. Vatandaşların kamu işlerinin tüm hususlarına katılımı temsiciler, doğrudan veya toplumsal demokrasi mekanizmaları aracılığı ile kullanılan bir haktır.

KISIM 2: Toplumsal organizasyon

Madde 96

Toplumun her türlü örgütlenmesi, kamu hizmeti sunan kamu ve özel kurumlarının yanında insanların kendi kendini idare etme sürecinin geliştirmesi için bağımsızlıklarının bir ifadesi olarak ve yönetimin her seviyesinin toplumsal denetimi için kamu kararlarını ve politka yapanları etkilme aracı olarak kabul görür. Örgütler farklı seviyelerde vatandaşın gücünü ve ifade şekillerini artırmak üzere açıkca dile getirilebilir. Yine bu örgütler dâhili demokrasi, liderlerinin sahip olduğu güçlerin devri ve güveninirliği güvence altına almak zorundadır.

Madde 97

Tüm örgütler yetkili makamların temsilcileri olarak, bu makamlar ile ortak sorumluluk alarak kamu ve özel kurumların neden olduğu hasarları telafi etmek, ekonomik, politik, çevresel, sosyal ve kültürel öneriler ve gerekçeler ortaya koymak ve iyi bir yaşam için katkı sağlayacak diğer açılımlar önermek üzere kanunun elverdiği ölçüde çeşitli anlaşmazlıklara karşı arabulucuk ve barışı sağlayıcı alternatifler geliştirebileceklerdir.

Sosyal eylem amacıyla yapılan gönüllü çalışmalar ve gelişmeler toplumsal katılımın bir şekli olarak kabul edilirler.

Madde 98

Bireyler ve topluluklar kendi anayasal haklarını veya yeni haklarının tanınmasını engelleyen veya tehlikeye atan kamu kesimi, geçek kişiler veya devlet dışı yasal oluşumlar tarafından yapılan fiillere ve ihlallere karşı koyma haklarını kullanabileceklerdir.

Madde 99

Bir hak ihlal edildiğinde veya tehlikeye atıldığında, halk eylemi bireysel veya temsili bir topluluk tarafından kullanılır ve bu durum yasa gereği yetkili makamlara sunulur. Bu eylemin kullanımı Anayasa ve yasa tarafından güvence altına alınan diğer eylemleri engellemez.

KISIM 3: Yönetimin farklı seviyelerine katılım

Madde 100

Her seviyede yönetim ve oluşumlara katılım düzenlenir ve bu katılım seçilmiş yetkililer, bağımsız rejimin temsilcileri ve demokratik ilkelere göre yönetilen her bir seviye bölgesel saha yönetiminin toplumsal temsilcilerinden oluşturulur. Bu oluşumlara katılım ile;

1. Yönetimler ve tüm vatandaşlar arasında ulusal, yerel ve bölge plan ve politikalarının hazırlanması,

2. Kamu yatırımlarının kalitesinin artırılması ve kalkınma gündemlerinin hazırlanması,

3. Yönetimlerin katılımcı bütçelerinin kaleme alınması,

4. Şeffaflık, hesap verilebilirlik ve toplumsal kontrol ilkeleri üzerine kurulu daimi mekanizmalar vasıtasıyla demokrasinin güçlendirilmesi,

5. Vatandaş eğitimlerinin teşvik edilmesi ve iletişim süreçlerinin gelişmesini sağlamak. Bu katılımı gerçekleştirmek üzere yurttaşlık ile ilgili bilincin gelişmesini sağlayan açık duruşmalar, denetim komiteleri ve kurullar, geniş kökenli lobiler ve danışman konseyler, gözlemciler ve diğer oluşumlar tertip edilir.

Madde 101

Merkezi olmayan otonom yönetimlerin oturumları halka açık olacaktır ve bu oturumlarda tartışmalara ve karar verme sürecine katılmak amacıyla, ele alınan konuya bağlı olarak vatandaşların temsilcisinin bulunacağı boş bir koltuk bulunacaktır.

Madde 102

Bireysel veya müştereken yurt dışında ikamet eden Ekvatorlularda dâhil tüm Ekvatorlular Anayasa ve kanun tarafından sağlanan mekanizmalar aracılığı ile yönetimin tüm seviyelerinde öneri ve projelerini sunabileceklerdir.

KISIM 4: Doğrudan demokrasi

Madde 103

Temel yasal ve düzenleyici açılımlar; Yönetimin Yasama Organları veya düzenleyici hükümlere sahip her hangi bir organ ile ilgili yasal düzenlemelerin yapılması, değiştirilmesi veya iptal edilmesini önermek üzere kullanılır. İlgili yasa hükmünün seçmen kayıt listensinde kayıtlı kişilerin yüzde 0.25’inden daha azı olmayan sayıda kişinin desteğinin faydalanması zorunludur.

Kaynak ve temel açılım önerisinde bulunan kişiler temsilcileri vasıtasıyla öneriyi gözden geçirmek için 180 günlük bir sürecin olacağı ilgili organda yapılacak tartışmalara katılırlar. Eğer öneri bu zaman sınırı içinde gözden geçirilmez ise, kendiliğinden yürülüğe girecektir. Bu önerinin bir yasa tasarısını içemesi durumunda, Cumhurbaşkanı yasa tasarısında değişiklik yapabilir fakat tamamiyle reddemez.

Anayasal değişiklik önerisinin sunulması için, seçmen kayıt listesinde bulunan kayıtlı kişilerin yüzde birinden daha azı olmayan sayıda öneriyi destekleyen kişinin bulunması şartı aranır. Eğer Yasama Organı bir yıllık dönem içinde öneriyi görüşmezse, teklif sahipleri seçmen kayıt listesinde kayıtlı olanların yüzde sekizinin desteğini almaksızın Ulusal Seçim Konseyinden bir referandum için çağrıda bulunmasını isteyebilirler. Anayasa’da değişiklik yapmak için aynı anda birden fazla kaynak/temel öneri yapılamaz.

Madde 104

Sorumlu seçim organı; Cumhurbaşkanı, merkezi olmayan en yüksek özerk yönetimler veya halk insiyatifinin isteğiyle bir halkoylaması yapar.

Cumhurbaşkanı Ulusal Seçmen Meclisinin uygun olduğunu varsaydığı sorunlar ile ilgili halkoyu yapılması için görevlendirir. Üyelerinin üçte iki çoğunluğu ile karar alınması temeline dayan merkezi olmayan özerk yönetimler kendi yasal hükümleri alanındaki konular ile ilgili halk oylaması yapılmasını isteyebilirler.

Vatandaşlar her hangi bir konu ile ilgili halkoyu çağrısı yapılmasını isteyebilirler. Halkoylaması tüm ulusu kapsayacak ise, dilekçe verenler seçmen kayıt listesinde kayıtlı kişilerin yüzde beşinin desteğini almak zorundadırlar. Halkoylamasının yerel olması durumunda ise, ilgili seçmen listesinde bulunanların yüzde on ve daha fazlasının desteğinin alınması gerekir. Eğer halkoylaması yurt dışında yaşayan Ekvatorlular tarafından gerek kendileri gerekse Ekvator Devleti ile ilgili bir konuda talep edilirse, kendi özel seçim bölgelerinin seçmen kayıt listesinde kayıtlı kişilerin yüzde beşinden fazlasının desteğini almaları gereklidir. Merkezi olmayan otonom yönetimler veya tüm vatandaşlar tarafından talep edilen halkoylamaları Anayasa’da belirtilen hariç, vergisel konulara veya ülkenin siyasi ve idari yapısına atıfta bulunulmaz. Tüm durumlarda, önerilen soruların anayasaya uygunluğu konusunda Anayasa Mahkemesi tarafından verilen daha önceki yargılar talep edilir.

Madde 105

Tüm insanlar, kendi siyasi haklarının kullanımında seçiliş yetkilileri tekrar çağırabilirler. Geri çağırma isteği sorun yaşayan otoritenin seçilmesini müteakip ilk yılın sonunda ve hizmet süresinin son yılından önce sunulabilir. Bir otoritenin hizmet süresi boyunca, sadece bir kanuni kavuşturma isteğine ilişkin iptal gerçekleştirilebilir.

İptal isteği ilgili seçmen kayıt listesinde kayıtlı kişilerin en az yüzde onun desteği zorunludur. Cumhurbaşkanın istekde bulunması durumunda, seçmen kayıt listesinde kayıtlı kişilerin yüzde on beşinin destek veriyor olması gereklidir.

Madde 106

Cumhurbaşkanı veya merkezi olmayan otonom yönetimler veya tüm vatandaşlar tarafından isteği yapılan dilekçenin kabul edilmesi kararı alınır alınmaz, Ulusal Seçmen Konseyi 15 gün içinde iptal, bir halkoylaması veya plebisit çağrısında buunur ve bu karar takip eden 60 gün içinde gerçekleştirilmek zorundadır.

İptal, plebisit veya halkoylaması için yapılan önerinin kabulü için, geçerli oyların muhtlak çoğunluğu gerekir.

İnsanların kararı zorunlu ve derhal uygulanmayı gerektirir. Yönetimin kaldırılması durumunda, ilgili makamın derhal görevinden ayrılması ve yerine Anayasa tarafından şart koşulan başka biri ile değiştirilmesi gerekir.

Madde 107

Merkezi olmayan yönetimlerin isteğiyle gerçekleştirilen seçimlerde ihtiyaç duyulan harcamalar için, ilgili yönetim seviyesinde bütçe kullanılırken, Cumhurbaşkanı veya vatandaşların isteğiyle gerçekleştirilen seçimlerde Devletin Genel Bütçesi kullanılır.

KISIM 5: Siyasi örgütler

Madde 108

Siyasi partiler ve hareketler insanların siyasi çoğulculuğunun ifadesini oluşturan ve felsefi, siyasi, ideolojik, kapsayıcı ve ayrım yapmayan kavramlara uygun olarak sürdürülen Devlet dışı kamu örgütleridir.

Bu partilerin örgütlenemeleri, yapıları ve işlevleri demokratiktir ve idari kurullarında kadınlar ve erkekler arasında üyelerinin eşitliği, hesap verebilirlik ve gücün devrini güvence altına alır. Yönetim kurulu üyelerini ve adaylarını dâhili seçim süreçleri veya ön seçimler aracılığı ile seçerler.

Madde 109

Siyasi partiler tabiatı bakımından ulusal olurlar, ilkelerine ve kanunlara göre yönetilirler, bir yönetim ortamı önerirler ve üyelerinin kayıtlarını tutarlar. Siyasi harekâtlar herhangi seviyede yönetim veya yurt dışında yaşayan Ekvatorluların alanına özgü olabilir. Kanun, siyasi partilerin birleşmeleri için teşviklerin yanında demokratik örgütleri, siyasi hareketlerin devamlılıklarını ve eylemlerinin şartlarını ve gerekliliklerini düzenler.

Siyasi partiler ideolojik ilkelerinin ifadelerini, gerçekleştirmek için önerdikleri temel eylemleri, tüzüklerini, sembollerini, amblemlerini, logolarını ve yönetim kurulu üyelerini sunmak zorundadırlar. Partiler üçte ikilik kısmının en fazla nüfusa sahip olduğu vilayete ait ülkenin vilayetlerinin yüzde ellilik kısmını kapsaması gereken ulusal bir yapıya sahip olmalıdır. Kayıtlı üyeleri son seçimde kullanılan seçmen kayıt listesinde bulunan kişilerin yüzde 1.5’inden daha az olmamalıdır. Siyasi hareketler ilkelerine ait ifadeleri, yönetim şeklini, sembollerini, kısaltmalarını, amblemlerini, logolarını ve son seçimde kullanılan seçmen kayıt listesinin yüzde 1.5’den daha fazla sayıda kayıtlı üyelerini veya takipçilerini sunmak zorundadır.

Madde 110

Siyasi partiler ve hareketlerin finansmanı üyeleri veya takipçileri tarafından ödenen aidatlar ve kanun tarafından şart koşulan gerekliliklere uydukları sürece denetlemeye tabi olan Devlet tahsisleri alırlar. Birbirini takip eden çok kişinin yer aldığı seçimlerden ülke çapında en az yüzde beş oyu alan siyasi hareket siyasi partilerin sahip olduğu hakları kazanırlar ve aynı müyyidelere uymak zorundadırlar.

Madde 111

Yönetimin her seviyesinde Ulusal Seçmen Konseyinde kayıtlı siyasi partilerin ve hareketlerin siyasi muhalefete karşı hakları vardır.

KISIM 6: Siyasi temsil

Madde 112

Siyasi partiler ve hareketler veya ittifakları militanları, taraftarları veya bağımsız kişileri genel seçimlerde aday olarak gösterebilirler. Siyasi hareketler ilgili yargıların seçmen kayıt listesinde kayıtlı kişilerin en az yüzde 1.5’inin desteğini almaları gerekir. Kayıt istendiğinde, adaylığını sunan kişiler yönetim altyapılarını ve önerilerini sunmak zorundadırlar.

Madde 113

Aşağıda durumları belirtilen kişiler genel seçim hakları açısından aday olamazlar;

1. Adaylıklarının kaydı sırasında, Devlet ile gerçek kişiler, temsilciler olarak veya yasal oluşumların vekilleri olarak anlaşması olanlar, bu anlaşmanın bir kamu işine, kamu hizmetinin sağlanmasına veya doğal kaynakların üretimine dâhil edilmesi.

2. Rüşvet, haksız zenginleşme veya yolsuzluktan dolayı uzun dönemli hapis cezası ile cezaya mahkûm olanlar.

3. Nafaka sahibi olanlar.

4. Seçimlerden altı ay öncesinde hizmetten istifa etmedikçe, Yönetimin Yargı Organında bulunan yargıçlar, Seçim Uyuşmazlık Çözüm Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi üyeleri ve Ulusal Seçmen Konseyi adayları.

5. Seçimin yapılacağı tarihten altı ay öncesinde bulundukları pozisyondan istifa etmedikçe, yurt dışında bir pozisyonda bulunan yabancı servis üyeleri yurt dışında yaşayan Ekvatorluların temsilcisi olarak aday olamazlar.

6. Adaylıklarının kayıt tarihinden önce istifa etmedikçe, isteğe bağlı olarak atanan ve görevleri feshedilen ve sabit dönemli anlaşmaya sahip olan devlet memurları. Diğer devlet memurları ve öğretmenler adaylıklarının kayıt tarihinden seçimin sonuna kadar, seçilmeleri durumunda hizmette bulundukları sürece maaş almaksızın mevcut görevlerinde ayrılabilirler ve adaylıklarını sunabilirler. Özel idare altındaki bölgelerin yönetim organlarına seçilenlerin görev performansı devlet mermuru veya öğretmen olarak gösterecekleri görev performansı ile uyumlu olmayacaktır.

7. Fiili hükümet içinde icra makamı görevini yürütünler.

8. Silahlı Kuvvetler ve Ulusal Polis Gücünün faal üyeleri.

Madde 114

İnsanlar tarafından seçilen yetkililer aynı göreve birbirini takip etsin veya etmesin sadece bir kez daha seçilebilirler. Farklı bir görev için adaylıklarını açıklayan insanlar tarafından seçilmiş yetkililer mevcut yürüttükleri görevlerinden istifa etmek zorundadırlar.

Madde 115

Kitle iletişim araçları ile Devlet eşitlikçi ve adil bir yaklaşımla tüm adayların içinde olacağı tartışma programlarını ve ortamaları güvence altına alır. Siyasi unsurlar kitle iletişim araçlarında ve ilan panolarında reklam satın alamazlar.

Seçim kampanyası için yönetimin tüm seviyelerinde hükümet tanıtımının yanında Devlet kaynaklarının ve altyapılarının kullanımı yasaktır.

Kanun, bu şartlara uymayanlara yaptırım uygular ve siyasi suçların teşvik edilmesini ve kampaya yapılmasını kısıtlayan ve kontrol altına alan mekanizmalar belirler.

Madde 116

Farklı kültürden kişilerin katıldığı seçimlere ilişkin olarak kanun, orantılılık, oyların eşitliği, kadınlar ve erkekler arasında güç eşitliği ve rotasyonu ilkesi gereğince ülkenin içinde ve dışında seçim bölgesini belirler.

Madde 117

Seçimin gerçekleştirileceği tarihten önceki bir boyunca seçimle ilgili yasal reformlar yapmak yasaktır. Eğer bir kanuni hüküm Anayasaya aykırı olarak ilan edilirse ve bu seçim sürecinin normal gelişimini etkilerse, Ulusal Seçim Konseyi Hükümetin Yasama Organına otuz günden önce incelemek üzere bir yasa tasarısı sunar. Yasa tasarısı bu süre içinde incelenmese, kanunen yürürlüğe girer.

BÖLÜM 2: Hükümetin Yasama Organı

KISIM 1: Millet Meclisi

Madde 118

Hükümetin Yasama Organı dört yıllık bir dönem için göreve seçilen Meclis üyelerinden oluşan Millet Meclisi tarafından kullanılır.

Millet Meclisi bir tek temsilciler meclisinden oluşur ve Quito’da bulunur. Özel bazı durumlarda, ülkenin herhangi bir bölgesinde toplanabilir.

Millet Meclisi aşağıdaki öğelerden oluşur;

1. Bir bütün olarak (ulusal bölge) ulusun temsilcileri olarak seçilen on beş Meclis üyesi.

2. Her bir il için seçilen iki Meclis kişisi, son ulusal nüfus sayımı baz alınarak, her iki yüz bin sakin için artı bir ilave Meclis üyesi veya kesirli olması durumunda yüz elli bin sakin için.

3. Kanun bölgeleri temsil eden Meclis üyelerinin seçimini, metropol bölgelerini ve yurt dışında yaşayan Ekvatorluların temsil edildiği yöreleri belirler.

Madde 119

Bir kişinin Meclis üyesi olması için, Ekvator milliyetine sahip, en az on sekiz yaşına girmiş olmalı ve siyasi haklarını kazanmış olmalı.

Madde 120

Millet Meclisi kanunda yazılı olanlara ilave olarak aşağıdaki netilelikler ve görevleri vardır;

1. Ulusal Seçim Konseyi, seçimi kazandıklarını duyurduktan sonra Cumhurbaşkanı ve Başbakan Yardımcısı yemin ederek göreve başlarlar. Yemin etme töreni seçimi kazandıkları yılın 24 Mayısında yapılır.

2. Cumhurbaşkanın fiziksel veya ruhsal yetersizliğinden dolayı görevini yapmasını engellemek üzere yetkisiz kılınmalarını duyurmak ve Anayasa hükmüne uygun olarak görevlerinin sonlandırılmasına karar vermek.

3. Başbakan yardımcısının kesin olarak ayrılması durumunda, Cumhurbaşkanı tarafından son listeden yapılacak öneri ile Başbakan Yardımcısını seçmek.

4. Cumhurbaşkanı tarafından sunulması zorunlu olan yıllık raporlar hakkında bilgi sahibi olmak ve bu raporlar ile ilgili görüşleri yayımlamak.

5. Anayasal reform sürecine katılmak,

6. Genel olarak zorunlu ve doğal bir süreç olarak, kanunların çıkarılmasını hızlandırmak, bir sisteme bağlamak, yeniden düzenlemek ve iptal etmek ve kanunları yorumlamak.

7. Merkezi olmayan özerk yönetimlere verilen niteliklere zarar vermeksizin, kanun vasıtasıyla vergiler oluşturmak, değiştirmek veya kaldırmak.

8. Her ne zaman gerekli ve uygun olduğu durumlarda, uluslararası anlaşmaları kabul etmek veya geri çevirmek.

9. Yönetim Organları ve diğer kamu sektörünün organlarının İcra, Seçim ve Şeffaflık eylemlerini denetlemek ve gerekli olduğu varsayıldığında devlet memurlarından bilgi vermelerini istemek.

10. Yetkili makamın önemli nedenlere dayandırdığı, üyelerinin üçte ikisinin oyu esasına dayanarak, Cumhurbaşkanı veya Başkan Yardımcısının suçluluğuna ilişkin yetki vermek.

11. Cumhuriyet Savcısı, Sayıştay Başkanı, Başsavcılık Makamı, İnsan Kaynakları Obdusman Makamı, İnsanların Savunma Avukatlık Makamı, Müfettişler ve Ulusal Seçmen Konseyi Üyeleri, Yargı Konseyi ve Kamu Katılımı ve Sosyal Kontrol Konseyi gibi yüksek otoritlerinin yemin etmelerini sağlamak.

12. Hükümet borçluluk kısıtlarının şarta bağlandığı Devletin Genel Bütçesini kabul emek ve uygulamasını takip etmek.

13. Üyelerinin üçte iki çoğunluğunun lehte oyu ile, insani nedenler için bağışlama ve kamu suçları için genel af çıkarmak. Kamu yönetimine karşı veya soykırım, işkence, cebri kaybolma, kaçırma veya siyasi veya ahlaki yönden işlenen suçlar bu kapsamın dışındadır.

Madde 121

Millet Meclisi kendi üyeleri arasından iki yıllık bir dönem için Cumhurbaşkanı ve iki Başkan Yardımcı seçer ve bu kişiler tekrar seçilebilirler. Cumhurbaşkanının kesin veya geçici olarak görevinden ayrılması veya istifa etmesi durumunda Başkan Yardımcısı sırası ile Cumhurbaşkanı görevini alırlar. Millet Meclisi, gerektiğinde ve hizmet süresini tamamlamak üzere kalan üsre için boşlukları doldurur. Millet Meclisi üyelerinin dışından bir sekreter ve profesyonel sekreter seçer.

Madde 122

Yasama idaresinin üst organı Cumhurbaşkanı makamında, Başkan Yardımcılığı makamında bulunanlar ve farklı yasama gruplarına ait Meclis kişileri arasından Millet meclisi tarafından seçilen dört üyeden oluşur.

Madde 123

Millet Meclisi seçimin olduğu yılın 14 Mayısında toplantı çağrısına ihtiyaç duyulmaksızın Quito’da toplanır. Genel toplantı her yıl on-beş günlük aralarla düzenli olarak ve devamlı düzenlenir. Millet Meclisinin oturumları kanunda belirtilen durumlar haricinde halka açık olmalıdır.

Aralar boyunca, Millet Meclisi Başkanı, kendiliğinden, Meclis üyelerinin çoğunluğu veya Cumhurbaşkanının isteği ile toplantıya çağırma amacına uygun olarak özellikle görüşmek üzere özel oturumlar toplar.

Madde 124

Millet Meclisi üyelerinin en az yüzde onluk kısmını elinde bulunduran Meclis üyelerine sahip siyasi partiler veya hareketler bir yasama grubu oluşturabilirler. Yukarıda belirtilen sayıda üye sayısına sahip olamayan Siyasi partiler ve hareketler bir yasama grubu oluşturmak amacı ile diğerleri ile birleşebileceklerdir.

Madde 125

Kendi özelliklerini ortaya koymak üzere, Mİllet Meclisi; tüm üyelerinin katılabileceği sürekli uzmanlaşmış komiteler kurar. Kanun bu komitelerin her birinin sayısını, kuruluşunu ve yeterliliğini belirler.

Madde 126

Görevini icra etmek üzere, Millet Meclisi ilgili kanun ve kendi iç düzenlemeleri ile yönetilir. Bu kanunu değiştirmek veya düzenlemek için, Meclis üyelerinin mutlak çoğunluğu gereklidir.

Madde 127

Meclisde yer alan kişiler ülkenin hizmetinde bir kamu görevi icra ederler. Ulusun genel refahını göz önüne alarak hareket ederler. Görevleri sırasında gösterdikleri performans ile ilgili olarak fiiliyatları veya ihlallerinden dolayı topluma karşı sorumludurlar. Seçmenlerine karşı hesap vermek zorundadırlar.

Mecliste yer alan kişiler;

1. Başka bir kamu veya özel görevi işgal edemez ve ya mevcut görevi ile uyumlu olmaz ise, profesyonel işlerine devam edemez. Yalnızca programı elverdiği ölçüde üniversitede eğitim verebilirler.

2. Millet Meclisinin idari bütçesinin işlevi olarak tahsis edilen hariç, Devletin Genel Bütçesinin kaynaklarını sağlayamazlar, işleyemezler, alamazlar veya yönetemezler.

3. Devlet dairesi için randevu ayarlayamazlar.

4. Meclis üyesi olarak kendi işi ile ilgili olmayan haraçalr ve kamu fonlarında diğer gelirler toplayamazlar.

5. Diğer Devlet görevlerinden ödenen randevuları, delegasyonları, komisyonları ve temsilcileri kabul edemez.

6.Devletin bir payının olduğu kurum ve şirketlerin yönetim kurullarının ortak organlarında üye olamazlar.

7. Kamu sektörünün oluşumları ile anlaşma yapamazlar.

Her kim bu yasakların birini gerçekleştirmede başarısız olursa bu başarısızlık için kanunen sorumluluğunun yanında ceza olarak Meclis üyeliğini kaybeder.

Madde 128

Meclisde yer alan kişiler Ulusal Adliye Mahkemelerince yapılacak yasal yargılamalardan parlemento ile ilgili dokunulmazlığa sahiptirler. Millet Meclisinin içinde veya dışında, gerek ortaya koydukları düşüncelerinden ötürü gerekse görevlerini icra ederken yaptıkları eylemler veya kararlardan dolayı hafif suçlu veya ağır ceza ile sorumlu tutulamazlar.

Bir Meclis mensubuna karşı cezai bir kovuşturma başlatabilmek için, görevlerinin ifa edilmesi ile ilgili olanların dışındaki durumlar hariç, öncelikli olarak Millet Meclisinin onayının alınması gerekir. Yetkili hâkim tarafından dava açılmasına onay verilmesi isteği ile yazılan dilekçeye otuz günlük bir zaman dilimi içinde cevap verilmemesi durumunda, yetki alınmış sonucu çıkarılır.

Ara dönemler boyunca, yukarıda belirtilen zaman aşımı askıya alınır. Meclis mensupları ağır bir suç veya cinayet işlemeleri durumunda veya kesin hapis hükmü sonrasında tutuklanabilirler.

Göreve başlamak üzere yemin etmeden önce açılan cezai soruşturmalar duruşma olayının sorumluluğunda hâkim tarafından devam ettirilir.

KISIM 2: Hükümet müdahalelerinin takibi

Madde 129

Millet Meclisi aşağıda belirtilen durumlarda üyelerinin en az üçte birinin isteği ile Cumhurbaşkanı veya Başkan Yardımcısı ile ilgili meclis soruşturması açabilir;

1. Devlet güvenliğine karşı işlene suçlar.

2. Şantaj, rüşvet, zimmete para geçirme veya haksız zenginleşme içeren suçların işlenmesi durumunda.

3. Soykırım, işkence, kişilerin cebren ortadan kaybolması, çocuk kaçırma veya siyasi veya ahlaki nedenlerle adam öldürme suçlarının işlenmesi durumunda. Meclis soruşturması açmak için, Anayasa Mahkemesince yargının kabulü gerekir. Fakat bu kabül cezai soruşturma öncesinde gerekmez. Yetmiş iki saat içinde, yasa gereği prosedürler ortaya konra konmaz, Millet Meclisi, Cumhurbaşkanı tarafından sunulan savunma kanıtlarına dayanarak nedenlerinin açıklanması ile bir dava açar. Bir suçlama ve görevden almaya hükmetmek için, Millet Meclisinin üçte ikilik lehte oy vermeleri şartı aranır. Eğer suçlama cezai sorumluluk şüphesi sonucunu doğuruyorsa, yetkili hâkim tarafından araştırma konusunu kaynak gösteren bir karar alınır.

Madde 130

Millet Meclisi aşağıdaki durumlarda Cumhurbaşkanını görevden alabilir;

1. Anayasa Mahkemesi tarafından lehte karar verilmesi sonrasında, yetki alanın girmeyen görevleri üstlenmesi durumunda.

2. Çok ciddi siyasi kriz veya dâhili huzursuluk durumlarında.

Yetmiş iki saat içinde, kanun tarafından belirtilen prosedürlerin tamamlanmasından sonra, Cumhurbaşkanın sunduğu savunma delileri dikkate alınarak nedenlerin beyanı ile bir hüküm yayınlar. Görevden alınmaya hükmetmek için, Millet Meclisi üyelerinin üçte ikisinin lehte oy kullanmaları şartı aranır. Eğer Cumhurbaşkanın görevden alınması kabul edilirse, Başkan Yardımcısı Cumhurbaşkanlığı görevini devralır.

Bu güç yalnızca bir kere görevin ilk üç yılı boyunca yasama dönemi sırasında kullanılır. Azami yedi gün içinde Cumhurbaşkanının görevden alındığı hükmünün yayınlanmasından sonra, Ulusal Seçmen Konseyi ayrı ayrı görev sürelerinin kalanında zamanından önce yasama ve başkanlık seçimleri için aynı gün toplanır. Milli Meclisin kuruluşu ve seçimle işbaşına gelmiş Başkanın yemin ettirilmesi Ulusal Seçim Konseyinin belirlediği bir tarihte Anayasa’da hükümlerine uygun olarak gerçekleştirilir.

Madde 131

Millet Meclisi üyelerinin en az dörtte birinin isteği ile Devlet Bakanlarına, Yüksek Devlet Savcılığına ait yüksek otoritelere, Sayıştay Başkanı, Başsavcılık Makamı, İnsan Hakları Ombudsman Makamı, Savunma Savcılık Makamı, Müfettişler ve Ulusal Seçim Konseyi üyeleri, Seçim Anlaşmazlıkları Uyuşma Mahkemesi, Yargı Konseyi ve Kamu Katılımı ve Sosyal Kontrol Konseyi ve diğer yetkililere karşı Anayasa’da gösterildiği şekilde görevlerinde iken hizmetleri süresince ve hizmet sürelerinin doldurduktan bir yıl sonrasına kadar Anayasa’da ve kanunda kendilerine yüklenen görevlerini yapmakta başarısız olmaları durumunda görevi kötüye kullanmaktan dava açabilir.

Kendileri ile ilgili suçlama ve görevden uzaklaştırma davası açılması için, Millet Meclisi üyelerinin mutlak çoğunluğunun lehte oy kullanması şartı aranır. Devlet Bakanları, Seçmen Yönetim Kurulu ve Yasama Konseyi üyeleri ile ilgili suçlama ve görevden uzaklaştırma kararı alınması için Millet Meclisi üyelerinin üçte ikisinin oyu aranır.

Suçlama yetkilinin derhal görevinden uzaklaşması sonucunu doğuracaktır. Eğer suçlamanın nedenleri cezai sorumluluk şüphesi sebebini ortaya çıkartırsa, soruşturmanın nedenine atıfta bulunmak için yetkili makam tarafından karar alınır.

KISIM 3: Yasama prosedürleri

Madde 132

Millet Meclisi kanunları genel refah için genel kaideler olarak kabul eder. Bir kanunun yasalaşmasını gerektirmeyen Millet Meclisinin özellikleri anlaşmalar ve kararlar aracılığı ile kullanılır. Bir kanuna aşağıdaki durumlarda gerek duyulur:

1. Anayasal hakların ve güvencelerin kullanımının düzenlenmesi.

2. İhlallerin suçla ilgili sınıflandırılmalarının sağlanması ve ilgili yaptırımların ortaya konması.

3. Anayasanın merkezi olmayan özerk yönetimlere sağladığı atıflara zarar vermeden, vergilerin artırılması, değiştirilmesi veya kaldırılması.

4. Merkezi olmayan özerk yönetimlere görevler, sorumluluklar ve yetkiler vermek gerektiğinde.

5. Papazların dini bölgeleri ile ilgili olanlar hariç, ülkenn siyasi ve idari bölümlendirmelerinin değiştirilmesi.

6.Yasal hükümleri değiştirmeden ve yenilemeden, kamu takibi ve düzenleyici organlara yetkileri ile ilgili konuların genel tabiatında standartlar yayınlamaları için yetki verilmesi.

Madde 133

Kanunlar esaslı ve düzenli olmalıdır.

Aşağıda yer alanlar esas teşkilat kanunudurlar;

1. Anayasa tarafından kurulan kurumların işleyişi ve yapısını yöneten kanunlar.

2. Anayasal hakların ve güvencelerin kullanımını yöneten kanunlar.

3. Merkezi olmayan özerk yönetimlerin işleyişini, yapılandırılmasını, yetkilerini belirleyen kanunlar.

4. Siyasi partileri ve seçim istemini yöneten sistemler ile ilgili kanunlar.

Esas teşkilat kanunlarının yayımlanması, tekrar düzenlenmesi, kaldırılması ve yorumlanması Millet Meclisi üyelerinin mutlak çoğunluğunu gerektirir.

Madde 134

Diğerleri ise esas teşkilat kanununda bir değişiklik ve üstünlüğü olmayan sıradan kanunlardır. Anayasal mahkeme güçleri;

1. Bir yasama grubunun veya en azından Millet Meclisi üyelerinin yüzde beşinin desteği ile Meclis mensuplarına aittir.

2. Cumhurbaşkanına aittir.

3. Yargı alanlarının çerçevesinde Devletin diğer organlarına aittir.

4. Yapılarına uygun olarak kendilerini ilgilendiren konularda Anayasa Mahkemesine, Cumhuriyet Başsavcılığına, Başsavcılık Makamına, İnsan Hakları Ombudsman Makamına ve Savunma Savcılığına aittir.

5. Ulusal seçmen kayıt listesinde kayıtlı vatandaşların en az %0.25’inin desteğini alan toplumsal organizasyonalara ve siyasi haklara sahip vatandaşlara aittir.

6. Mevcut hükümlere uygun olarak yasa tasarısı sunanlar ya kişisel olarak veya temsilcileri aracılığı ile tartışmalara katılabilirler.

Madde 135

Ülkenin siyasi ve idari bölümlerini değiştiren veya kamu harcamalarını artıran vergileri artıran, değiştiren veya kaldıran yasa tasarısı sunmak üzere sadece Cumhurbaşkanı yetkili kılınır.

Madde 136

Yasa tasarıları tek bir konuya atıfta bulunmak zorundadır ve sebepleri yeterince açılanarak, önerilen makaleler listesi ve yeni kanunlar ile kaldırılan veya değiştirilen açık ve sade bir gösterimle Cumhurbaşkanına sunulur. Eğer yasa tasarısı bu gerekliliklerini karşılamaz ise, görüşmeye devam edilmez.

Madde 137

Yasa tasarısı iki görüşmeden geçirilir. Kanunda belirtilen zaman aşımı içerisinde, Millet Meclisinin Başkanı Meclisin üyelerine dağıtılmasını sağlar, incelemesi ve sürecin devam ettirileceği ilgili komiteye gönderir.

Yasa tasarısının kabul ettirildiği vatandaşlar veya tasarının yasalaşmasından hakları etkilenebileceğine inanan kişiler yasa tasarısı komitenin görüşmesine açılmadan önce salando bulunmakla yetkilendirilirler.

Yasa tasarısı kabul edilir edilmez, Meclis tasarıyı Cumhurbaşkanına gönderir, böylece Cumhurbaşkanı tasarıyı kabul eder veya kanıtlanmış sebeplerle reddeder. Yasa tasarısı onaylanır onaylanmaz veya eğer otuz gün içinde reddedilmezse, Cumhurbaşkanı tarafından alınır, kanun yasalaşır ve Resmi Kayıtlarda yayımlanır.

Madde 138

Eğer Cumhurbaşkanı yasa tasarısına tamamen karşı ise, Millet Meclisi bir kez daha tasarıyı değerlendirebilir, fakat bunu sadece itiraz tarihinden bir yıl sanra yapabilir. Bu dönem geçer geçmez, Meclis üyelerinin üçte ikisinin lehte oyları ile tasarıyı tek bir görüşmede onaylayabilir ve derhal yasa tasarısını yayınlanmak üzere tescile gönderir. Eğer itiraz kısmi ise, Cumhurbaşkanı yasa tasarısında öngörülmemiş olan konuları içerebilecek alternatif bir metin sunar. Önerilen değişiklikler kabul edilirken, Millet Meclisi tarafından aynı kısıt yine gözlemlenmek zorundadır. Meclis kısmi itirazı sunulduğu tarihten itibaren otuz gün içinde inceler, tek bir görüşmede itiraza bağlı kalabilir ve oturuma katılanların lehte çoğunluk oyları ile yasa tasarısını değiştirir.

Her iki durumda, Meclis kanunu yayınlanmak üzere tescile gönderir. Eğer Meclis itirazı belirtilen zaman kısıtları içinde incelemezse, Meclisin itirazı kabul ettiği değerlendirilir ve Cumhurbaşkanı yasanın yürürlüğe girmesini ve tescilde yayınlanmasını belirtir. Eğer itirazın sebepleri Anayasaya aykırılık ise, bu durumda öncelikle itiraz sonuçlandırılır.

Madde 139

Eğer Cumhurbaşkanının yasa tasarısına itirazı kısmen veya tamamen anayasaya aykırılıktan kaynaklanıyor ise, Anayasa Mahkemesi tarafından açıklanan bir hüküm gerekir ve bu hükmün otuz gün içinde yayınlanması zorunludur.

Eğer hüküm yasa tasarısının tamamiyle anayasaya aykırı olduğunu doğrularsa, tasarı rafa kaldırılır ve tasarının kısmen anayasaya aykırı olduğuna hükmedilirse, Millet Meclisi, yasa tasarısının Cumhurbaşkanı tarafından onaylanmasını sağlamak üzere gerekli değişiklikleri yapar. Eğer Anayasa Mahkemesi yasa tasarısının anayasaya uygun olduğu sonucuna varırsa, Millet Meclisi tasarıyı yürürlüğe koyar ve yayınlanmasını sağlar.

Madde 140

Cumhurbaşkanı Millet Meclisine ekonomik konularda acil olarak yasa tasarısı gönderebilir. Meclis tasarıyı aldıktan sonra azami otuz gün içinde kabul etmek, değiştirmek veya geri çevirmek zorundadır. Bu yasa tasarılarının sunulması, görüşülmesi ve kabulu ile ilgili prosedürler daha önce konulmuş zaman aşımları hariç düzenli olanlardır. Acil olarak değerlendirilen yasa tasarıları görüşülürken, Cumhurbaşkanı, olağanüstü hal ilan edilene kadar, başka bir tasarı gönderemez. Meclis şart koşulmuz zaman kısıtları içinde ekonomik konularda açil olarak belirtilen yasa tasarısını kabul etmediğ, değiştirmediği veya geri çermediğinde, cumhurbaşkanı tasarıyı bir kanun hükmünde kararname olarak yürürlüğe koyar veya tecilde yayınlanması ister. Millet Meclisi tasarıyı her hangi bir zamanda Anayasa gereğince sıradan süreçler temeline dayanarak değiştirebilecek veya feshedebilecektir.

KISIM 3: Hükümetin Yürütme Organları

BÖLÜM 1: Örgüt ve ögrevler

Madde 141

Cumhurbaşkanı Hükümetin Yürütme Organlarının görevlerini gerçekleştirir ve kamu idaresinin sorumluluğunda Hükümet ve Devlet Başkanıdır.

Yürütme Organı; Cumhurbaşkanı Makamı, Başbakan Yardımcısı Makamı, Devlet Bakanları ve yetkileri çerçevesinde, Liderlik özelliklerini, planlama, ulusal kamu politika ve planları gerçekleştirmek ve değerlendirmek için grekli diğer organizasyonlar ve kurumlardan oluşur.

Madde 142

Cumhurbaşkanı doğuştan Ekvator uyruklu, adaylık için kayıt yaptırdığında en az otuz iki yaşında ve siyasi haklarını elinde bulunduruyor olmalıdır. Ayrıca Anayasa gereğince her hangi bir engel durumu veya yasaklı bir hali bulunmamalıdır.

Madde 143

Cumhurbaşkanı ve Başbakan Yardımcıları aynı seçim oylamasında bulunurlar. Cumhurbaşkanı veya Başbakan Yardımcısı kullanılan geçerli oyların mutlak çoğunluğu ile seçilirler. İlk tur seçim oylamasında, eğer hiçbir seçim ikilisi oyların mutlak çoğunluğunu elde edemezse, takip eden kırkbeş gün içinde ikinci tur seçim düzenlenir ve en yüksek oyları elde eden seçim ikilisi ikinci tur seçime katılır. Eğer en yüksek sıralı seçim ikilisi geçerli oyların yüzde kırkını elde eder ve ikinci sırdaki seçim ikilisi ile aralarında yüzde onluk bir oy farkı olursa, ikinci tur seçime gerek kalmaz.

Madde 144

Cumhurbaşkanının hizmet süresi, hizmet ve göreve yemin ederek başlamadan önce genel kurulun toplanmasından on gün sonra başlar. Eğer Millet Meclisi halihazırda toplanmışsa, seçimin sonucu ilan edildikten sonra kırkbeş gün içinde, yeni idarenin himet süresi başlar.

Cumhurbaşkanı görevde dört yıl kalır ve sadece bir kez daha seçilebilir. Cumhurbaşkanı, hizmet süresi boyunca ve görevden ayrıldıktan en fazla bir yıla kadar, önceden ülkeden ayrılışı, ülkeden ayrılma süresi ve nedenlerini Millet Meclisine bildirir.

Madde 145

Cumhurbaşkanı aşağıda yer alan durumlarda görevlerini icra etmeyi durdurur ve görevinden ayrılır;

1. Cumhurbaşkanlığı görev süresinin dolması

2. Mİllet Meclisi tarafındna onaylanan gönüllü olarak görevden istifa edilmesi. Voluntary resignation from office accepted by the National Assembly.

3. Anayasa hükümlerine göre görevden ayrılması

4. Uzman doktorlardan oluşan bir komite tarafından kanuna uygun olarak onaylanması şartıyla görevini devam ettirmesini engelleyen kalıcı fiziksel veya ruhsal engellerin bulunması durumunda ve görevden ayırma üyelerinin üçte ikisinin oyu ile Millet Meclisi tarafından ilan edilir.

5. Anayasa Mahkemesi tarafından doğrulandığı gibi görevinden vazgeçmesinin üyelerinin üçte ikisinin oyu ile Millet Meclisi tarafından ilan edilmesi.

6. Anayasada belirtilen prosedürlere uygun olarak görevi ihmal suçlaması ve görevden men edilmesi.

6. Impeachment and recall, in accordance with the procedures provided for by

the Constitution.

Madde 146

Cumhurbaşkanlığı makamından geçici ayrılma durumunda, Cumhurbaşkanı; Başbakan Yardımcısı makamında bulunan kişi tarafından değiştirilir. Milli Meclis tarafından verilen izin veya en fazla üç aylık süre için görevden geçici ayrılış görevin icrasını engelleyen zorlayıcı durum veya hastalığın sonucu olarak anlaşılır.

Cuhurbaşkanının kesin ayrılışı durumunda, Başbakan Yardımcısı makamında bulunan kişi, ilgili Cuhurbaşkanlığı görev süresinin kalan kısmını tamamlamak üzere kalan süre için Cumhurbaşkanının yerini alır.

Aynı anda Cumhurbaşkanı ve Başbakan Yardımcısının kesin ayrılışları durumunda, Millet Meclisi Başkanı geçici olarak Cumhurbaşkanının makamını laır ve kırk sekiz saat içinde, Ulusal Seçmen Konseyi bu görevler için bir seçim düzenler. Seçilenler görev süresi sona erene kadar bu görevleri icra ederler. Eğer görevin tamamlanmasına bir yıl veya daha az bir süre kaldı ise, Millet Meclisi Başkanı görevin kalan süresi kadar Cumhurbaşkanı makamına geçer.

Madde 147

Kanunda şart koşulanların yanında, aşağıda belirtilen nitelikler ve görevler Cumhurbaşkanı tarafından gerçekleştirilir;

1. Yetkileri kapsamında Anayasa, kanunlar, uluslararası anlaşmalar ve diğer yasal düzenlemeleri uygulamak ve gözlemlemek.

2. Millet Meclisi nezdinde göreve başlama yemini sırasında, görevi süresince geliştirilecek politikalar ve çalışmaların temel esaslarını sunmak.

3. Yürüme Organlarının kamu politikalarını tanımlamak ve yönlendirmek.

4. Ulusal Gelişme Planı için Ulusal Planlama Konseyine öneri sunmak.

5. Kamu idaresini merkezi olmayan yaklaşımla yönlendirmek ve kamu idaresinin bütünleşmesi, organizasyonu, düzenlenmesi ve takibi için gerekli kararları vermek.

6. Koordinasyon bakanlıklarını, teşekkülleri ve organları oluşturmak, değiştirmek ve fesh etmek.

7. Takip eden yıl hükümetin ulaşmak istediği hedefleri ve Ulusal Gelişim Planı gereğince Millet Meclisine yıllık olarak rapor sunmak.

8. Genel Devlet Bütçe tasarısını kabul edilmek üzere Millet Meclisine göndermek.

9. Atamaları kendisine bağlı olan Devlet Bakanlarını ve diğer kamu görevlilerini atamak ve görevden ayırmak.

10. Ülkenin dış işleri politikalarını belirlemek, uluslararası anlaşmaları imzalamak ve onaylamak.

11. Yasa taslağı sürecinde yasama başlatılmasına katılım sağlamak.

12. Millet Meclisi tarafından kabul edilen yasa tasarılarını onaylamak ve resmi gazetede yayınlanmalarını sağlamak.

13. Kanunları ihlal etmeden veya değiştirmeden uygulanması için ihtiyaç duyulan düzenlenmeleri yayınlamak.

14. Anayasa tarafından berlirlenen gereklilikler ile bazı durumlarda halkoylaması gerçekleştirmek.

15. Görüşülecek belirli konuları tanımlamak üzere özel oturumlar için Milli Meclisi toplamak.

16. Silahlı Kuvvetler ve Ulusal Polis Gücü için yüksek otoriteyi kullanmak ve silahlı kuvvetler ve polis gücünün yüksek komuta üyelerini atamak.

17. Ülkenin egemenliğini, Devletin bağımsızlığını, iç hukuk ve hükümleri ve kamu güvenliğini temin etmek ve ulusal savunma politik liderliğini kullanmak.

18. Kanuna uygun olarak cezaları bağışlamak, azaltmak ve hafifletmek.

Madde 148

Cumhurbaşkanı düşüncesine göre Anayasa altında kendisine ait olmayan görevlerle meşgul olması veya çok ciddi siyasi krizler ve yerel karışıklıktan dolayı Ulusal Kalkınma Planını sürekli herhangi bir gerekçe sunmadan engellemesi durumunda Millet Meclisini dağıtabilecektir.

Bu yetki sadece bir kez göreve başlamasının ilk üç yılında kullanılabilir. Dağıtma kararnamesinin yayınlanmasından azami yedi gün içinde, Ulusal Seçmen Konseyi, aynı tarih için, görevin kalan süresi için yasama ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri gerçekleştirmek üzere toplanır. En fazla Millet Meclisinin toplanmasına kadar, Anayasa Mahkemesinin lehte bir karar vermesi üzerine, yasama organı tarafından kabul edilebilecek veya reddedilecek acil ekonomik konulara ilişkin kararname kanunlarını yayınlayabilir.

Madde 149

Herkim Başbakan Yardımcılığı makamında bulunursa bulunsun aynı gereklilikleri yerine getirir ve ayrıca Cumhurbaşkanı için düzenlenmiş olan aynı engellere ve yetersizliklere maruzdur ve görevini aynı dönem için icra eder.

Cumhurbaşkanı ile değiştirilmediğinde, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cumhurbaşkanının kendisine veridiği görevleri yerine getirir.

Madde 150

Cumhurbaşkanı Yardımcısı makamında bulunan kişinin geçici yokluğu durumunda, Cumhurbaşkanı Yardımcısı makamı Cumhurbaşkanı Makamı tarafından belirtilen Devlet Bakanı tarafından doldururulur. Cumhurbaşkanı Yardımcısı makamında bulunan kişinin geçici olarak görevinden ayrılması ile ilgili gerekçeler Cumhurbaşkanı makamı ile aynıdır.

Cumhurbaşkanı Yardımcısının kesin olarak görevinden ayrılması durumunda, Millet Meclisi üyelerinin çoğunluğunun oyu ilkesine dayanarak Cumhurbaşkanı tarafından sunulan son listeden seçim yapılmasını sağlar.

Eğer Mİllet Meclisi dilekçenin otuz gün içinde kendi içinde duyurulmasını ihlal ederse, bu durum son listenin en üstünde yer alan adayın seçileceği olarak kabul edilir.

Madde 151

Devlet Bakanlarının atanması ve görevlerine son verilmesi Cumhurbaşkanının takdir yetkisindedir ve görevleri ile ilgili alanlarda Cumhurbaşkanının temsilcileri olarak görev yaparlar. Devletin ikincil hukuki sorumluluğuna rağmen, Devlet Bakanları görevleri süresince yaptıkları anlaşmalar ve eylemler açısından hukuken ve cezai olarak sorumludurlar.

Devletin kalıcı bir Bakanı olmak için, Ekvator uyruğuna sahip olmak, siyasi hakları elinde bulundarmak ve Anayasada yer alan yetkisizlik veya bir engellemenin yüklenmiş olmaması gerekir. Devlet Bakanlıklarının sayısı ve yetkileri Cumhurbaşkanlığı tarafından yayınlanan bir kararname ile belirlenir.

Madde 152

Aşağıda belirtilen kişiler Devlet Bakanı olamazlar;

1. Cumhurbaşkanı ve Cumhurbaşkanı Yardımcısının dördüncü dereceye kadar kan bağı olan akrabaları ve ikinci derece yakınlığı bulunanlar.

2. Yerel veya yabancı olsun, kamu işlerinin icrası için, bir imtiyaz, ortaklık veya herhangi bir anlaşma vasıtasıyla kamu hizmeti sağlayan veya doğal kaynakların üretimi şeklinde kamu işlerini gerçekleştirmek üzere Devlet ile anlaşması bulunan özel-sektör yasal tüzel varklıklara sahip gerçek kişiler, yönetici örgüt üyeleri ve temsilciler.

3. Faal görevde bulunan Silahlı Kuvvetler ve Ulusal Polis Gücü üyeleri.

Madde 153

Kanunda tanımlandığı üzere yüksek kamu idaresi basamaklarında daimi Devlet Bakanı ve Devlet Memurluğu konumunda bulunanlar, görevlerini bıraktıklarında ve sonraki iki yıl için yönetici kurulu üyesi, yönetim ekibi veya ister yerel isterse yabancı olsun bir imtiyaz, ortaklık veya herhangi bir anlaşma gereği gerek kamu işlerinin icrası, kamu hizmetleri sağlayıcısı durumunda olanlar.

Madde 154

Kanun ile kendilerine verilen yetkilerin dışında Devlet Bakanı;

1. Sorumlulukları altındaki alanlar ile ilgili kamu politikalarına liderlik yapmak ve yönetimi için gerekli anlaşmaları ve idari çözümleri yayınlamak,

2. Sorumlulukları altında bulunan alanlar ile ilgili ve gerekli raporları Millet Meclisine sunmak, çağrıldığında ve görevi kötüye kullanma suçlamasına maruz kaldığında hazır bulunmak sorumluluklarına sahiptir.

Madde 155

Her bir bölgede, Cumhurbaşkanı Yürütme Organının politikalara uygunluğunu takip eden ve devlet memurlarının hareketlerini yönlendiren ve koordine eden bir temsilciye sahip olma yetkisi vardır.

KISIM 2: Ulusal Eşitlik Kurulu

Madde 156

Ulusal Eşitlik Kurulu; Anayasada ve uluslararası insan hakları dokümanlarında yer verilen hakların kullanımı ve tam olarak icrasını güvence altına almak için sorumlu organlardır. Kurullar; kanuna uygun olarak cinsiyet, etnik gruplar, nesiller, kültürlerarası olma, engeller ve insan mobilitesi konularını içeren kamu politikalarının değerlendirme, tasarı hazırlama, ortak ilgi alanı başvuruları, gözetim ve takip eme için kendi bünyesinde bulunan yetkileri kullanır. Amaçlarına ulaşmak için, hükümetin her seviyesinde hakların korunması için öncülük eden ve icracı yapılar ve uzmanlaşmış organizasyonlar ile koordinasyon sağlarlar.

Madde 157

Ulusal Eşitlik Kurulları, eşitlik yaklaşımına dayanarak, sivil toplum ve Devletin temsilcilerinden oluşur ve Yürütme Organını temsil edenler tarafından yetkilendirilirler. Üyelerinin üyeliklerinin yapısı, işlevi ve şekli, gücün değişimi, demokratik katılım, kaynaştırma ve çoğulculuk ile yönetilir.

KISIM 3: Silahlı Kuvvetler ve Ulusal Polis Gücü

Madde 158

Silahlı Kuvvetler ve Ulusal Polis Gücü vatandaşların hakları, özgürlükleri ve güvencelerini korumak amacı güden kurumlardır. Silahlı Kuvvetlerin temel görevi ülkenin bağımsızlığını ve bölgesel bütünlüğünü savunmaktır.

Dahili koruma, kanun ve nizamların devamını sağlamak Devletin münhasır görevlerindendir ve Ulusal Polis Gücünün sorumluluğudur. Silahlı Kuvvetlerin ve Ulusal Polis Gücünün çalışanları ve subayları demokrasi ve insan hakları temel ilkelerine uygun olarak eğitilirler, herhangi bir ayrım yapmamaksızın ve yasal düzenleyici çerçevesine tam olarak riayet sağlanarak kişilerin insani haklarına ve saygınlıklarına saygı duymak zorundadırlar.

Madde 159

Silahlı Kuvvetler ve Ulusal Polis Gücü itaakar olur ve kendi başına hareket edemez. Görevlerini tamamen sivil otoriteye ve Anayasaya bağlı kalarak gerçekleştirirler.

Silahlı Kuvvetler ve Ulusal Polis Gücü yetkilileri kendilerine verilen emirlere karşı sorumludurlar. Amirleri tarafından verilen emirlere itaat bu emirleri gerçekleştimekten sorumlu olanları temize çıkarmaz.

Madde 160

Silahlı Kuvvetler veya polis gücünde bir kariyer sahibi olmak isteyen kişiler bu tercihlerinden dolayı ayrıma maruz bırakılamazlar. Yasa, özel yetenekler, bilgi ve yetenek gerektiren durumlar için belirli koşulları şart koşar.

Silahlı Kuvvetlerin ve Ulusal Polis Gücünün üyeleri haklarını ve mükellefiyetlerinin yer aldığı belirli kanunlara, erdem ve cinsel eşitlik kriterine dayalı kendilerine ait yükselme ve terfi sistemine bağlıdırlar. Güvenlik ve profesyonel gelişime ilişkin yaptıkları işleri güvence altına alınır. Silahlı Kuvvetler ve Ulusal Polis Gücü üyeleri sadece yasada belirtilen sebeplerden dolayı rütbelerinden, emekliliklerinden, nişanlarından ve takdirnamelerinden mahrum bırakılabilirler ve kişilerin haklarının üzerinde rütbelerinden kaynaklanan ayrıcalıklarını kullanamayabilirler. Silahlı Kuvvetlerin ve Ulusal Polis Gücünün üyeleri özel görevleri çerçevesinde işledikleri suçlara ilişkin olarak Yasama Organları tarafından yargılanırlar. Bunun yanında yukarıda belirtilen aynı Yasama Organına ait özel askeri ve polis mahkemeleri tarafından yargılanırlar.

Madde 161

Sivil-askeri hizmet gönüllük esasına bağlıdır. Bu hizmet farklılıklara saygı çerçevesinde gerçekleştirilir ve kişisel gelişim ve toplumun refahına katkı sağlayan çeşitli mesleki alanlarda alternatif eğitim ile desteklenir. Bu hizmete katılanlar yüksek askeri risk içeren alanlarda istihdam edilemezler.

Her türlü zorunlu askere alma yasaktır.

Madde 162

Silahlı Kuvvetler sadece ulusal savunma içeren ekonomik aktivitelere katılabilirler ve askeri birliklerini kanuna göre ulusal kalkınmayı desteklemek üzere kullanabilirler.

Silahlı Kuvvetler görevlerini gerçekleştirmek üzere ihtiyaçlara uygun olarak ihtiyat birlikleri teşkil edebilirler. Devlet, Silahlı Kuvvetlerin ihtiyacı olan mazeme, eğitim ve öğretimle ilgili kaynakları tahsis eder.

Madde 163

Ulusal Polis Gücü; görevi kara ükesi içinde kişilerin güvenliklerini ve haklarını sebestçe kullanmalarını korumak ve kamu güvenliği, kanun ve nizamı sağlamak olan rütbeler, disiplin, profesyonel ve uzmanlaşma ile yapılandırılmış sivil, silahlı ve teknik bir devlet kurumudur.

Ulusal Polis Gücünün üyeleri, insan hakları, uzmanlaşmış araştırma, önleme, kontrol, suç engelleme ve kuvvet kullanımına alternatif olarak caydırma ve uzlaşma yönteminin kullanımı temeline dayanan eğitim alırlar. Aktivitilerinin gelişimi için, Ulusal Polis Gücü faklı merkezi olmayan özerk hükümetler ile görevlerini koordine eder.

KISIM 4: Olağanüstü hal

Madde 164

Cumhurbaşkanı, saldırı, uluslararası veya yurt içi silahlı çatışma, ciddi yurt içi karışıklık, kamusal felaket veya doğal afet durumlarında ülkenin tamamında veya bir kısmında Olağanüstü Hal ilan kararı vermeye yetkilidir. Olağanüstü Halin ilanı Devletin görevlerine ait faaliyetlerini kesmez. Olağanüstü Hal durumunda ihtiyaçlar, orantılık, yasallık, geçicilik, bölgesellik ve uygunluk ilkeleri göz önünde tutulur. Anayasa ve uluslararası anlaşmalara uygun olarak, olağanüstü hal hükmünde durumun nedeni, motivasyonu, uygulamanın bölgesel kapsamı, süresi, uygulanması zorunlu önlemler, kısıtlanabilecek ve askıya alınabilecek haklar gösterilir.

Madde 165

Olağanüstü Hal boyunca, Anayasa’da belirtilen hükümler gereğince Cumhurbaşkanı sadece konut dokunulmazlığını, haberleşme dokunulmazlığını, dolaşım özgürlüğünü, birleşme özgürlüğünü, bilgi özgürlüğünü askıya alabilir veya kısıtlayabilir.

Olağanüstü Hal ilan edilir edilmez, Cumhurbaşkanı;

1. Daha fazla vergi tahsili konusunda hüküm verir.

2. Sağlık ve eğitim dışında diğer amaçlarla kamu fonlarını kullanır.

3. Hükümet merkezini ülkenin herhangi bir bölgesine taşıyabilir.

4. Ülkenin güvenliği ve Olağanüstü Hal için nedenlere şitdetle uygun kitle iletişim araçlarında öncelikli bilgi sansürü uygulayabilir.

5. Ülkenin tamamı veya bir kısmını güvenlik alanı olarak tesis edebilir.

6. Silahlı Kuvvetler ve Ulusal Polis Gücünün kullanımı emredebilir ve ihtiyat kuvvetlerinin tamamını veya bir kısmını veya diğer kurumların çalışanlarını faal göreve çağırabilir.

7. Limanların, havaalanlarının ve sınır geçişlerinin kapatılmasını veya açılmasını emredebilir.

Madde 166

Cumhurbaşkanı, ilgili kararı imzaladıktan sonra kırk saat içinde Millet Meclisini, Anayasa Mahkemesini ve ilgili uluslararası organizasyonları bilgilendirir. Durumun el vermesi durumunda, Millet Meclisi, Anayasa Mahkemesi tarafından yayınlanacak anayasal geçerliliği hakkında herhangi bir hükme zarar vermeden herhangi bir zamanda kararı kaldırmakla yetkilidir.

Olağanüstü Hal kararnamesi en fazla 60 günlük süre için geçerlidir. Eğer kararname ile ilgili şartlar devam ederse, 30 ilave gün için yenilenebilir.

Eğer Cumhurbaşkanı Olağanüstü Hal kararnamesini yenilemez veya ilan etmez ise, kararnamenin süresinin dolduğu kabul edilir. Olağanüstü Hal gerektiren nedenlerin ortadan kalkması durumunda, Cumhurbaşkanı kararnameyi fesh eder ve derhal durumu ilgili bir raporla bildirir. Devlet memurları, Olağanüstü Hal geçerli iken yetkilerinin kullanımı sırasında görevlerini kötüye kullanmaktan sorumlu olurlar.

KISIM 4: Yasamaya ait ve Yerel Yargı Organları

BÖLÜM 1: Adalet Yönetimi İlkeleri

Madde 167

Adaleti yerine getirme yetkisi insanlardan gelir ve bu hak Devletin Yasama Organları ve Anayasada belirtilen diğer organlar ve kuvvetler tarafından kullanılır.

Madde 168

Yargı idaresi, görevlerine uygun olarak ve özellikliklerinin kullanımında aşağıda belirtilen ilkler geçerli olacaktır.

1. Yargı organları hem iç hemde dış bağımsız bir yapıya sahiptir. Bu ilkenin ihlal edilmesi kanun gereği yönetimsel, sivil ve cezai sorumluluk gerektirir.

2. Yargı Organı idari, ekonomik ve finansal özerklikten faydalanır.

3. Yargı bütünlüğünden dolayı, diğer organlara ait hiç bir otorite yargının olağan yönetimi görevini yerine getiremez

4. Yargı yönetimine erişim ücretsizdir. Kanun mahkeme masrafları için yapı oluşturur.

5. Yargının her aşamasında, kanunda açıkça belirtilmediği durumlar hariç duruşmalar ve kararlar halka açıktır.

6. Tüm hususlarda, olaylarda, aşamalarda ve basamaklarda işlemlerin gerçekleştiilmesi sırasında resmi işler güçlendirme, çapraz kontrol ve tedarik ilkelerine uygun ve sözlü olarak yapılır.

Madde 169

Usul sistemi adaleti görçekleştirmek için bir yoldur. Usul standartları basitlik, devamlılık, etkinlik, hızlılık ve usül ekonomisi ilkelerinin somutlaşmasıdır ve hukuk kuralları gereğince güvencelerin etkinliğini teminat altına alır. Adalet salt formalitelerin ihmal edilmesinden dolayı feda edilemez.

Madde170

Yargı Organının kabulü için, eşitlik ilkesi, tarafsızlık, dürüstlük, rekabet, liyakat, meydan okuma ve kamu katılımının yerine getirilmesi zorunludur.

Yasama kariyer akımı normal adalet içinde kabul edilir ve teminat altına alınır. Profesyonel gelişim yasa ile ilgili kariyer akımında görevde yüselme ve devamlılık için vazgeçilmez şartlar olarak devlet memurlarının performanslarının periyodik değerlendirilmesi ve sürekli eğitim ile güvence altına alınır.

KISIM 2: İçkaynaklı adalaet

Madde 171

İçkaynaklı topluluklar, insanlar ve ulusların yetkilileri, kadınların ve karar vericilerin katılımına ait bir güvence ile kendi bölgeleri içinde atalarına ait kültürlerini ve kendi kanun sistemlerini temel alan yasama görevlerini yerine getirirler. Uluslararası belgelerde yer alan insan hakları ve Anayasaya aykırı olmadığı sürece, yetkililer kendi standartlarını ve prosedürlerini uygularlar.

Devlet, kamu kurumlarının ve yetkilileri tarafından içkaynaklı yasamanın dikkate alındığını güvence altına alır. Bu kararlar anayasal uygunluğu açısından takibe maruzdur. Kanun, içkaynaklı ve olağan yasama arasında koordinasyon ve işbirliği kurulmasını sağlayan bir mekanizma oluşturur.

BÖLÜM 3: Yargı Organlarının İlkeleri

Madde 172

Yargıçlar adaleti yerine getirme görevini Anayasa, uluslararası belgeler ve kanuna bağlı olarak yürütürler. Yargıçlar ve adalet ile ilgili görevleri yürüten diğer çalışanların içinde yer aldığı yasamada görev alan devlet memurları adaletin yerine getirilmesi sırasında gerekli özenin gösterilmesi ilkesini yerine getirirler. Yargıçlar gecikmeler, ihmal, adaleti tanımama ve yasaların çiğnenmesinden dolayı taraflara verilen zararlardan sorumludurlar.

Madde 173

Her hangi bir Devlet yetkilisi tarafından yapılan idari bir işleme gerek idari davalar ve gerekse ilgili Yargı Organları ile itiraz edilebilir.

Madde 174

Yasama ile ilgili Devlet memurları, görev saatleri dışında üniversitede eğitmenlik yapmak dışında avukat olarak veya her hangi bir kamu veya özel kurumda çalışamazlar. Usul ile ilgili kötü niyetli, yanlış veya düşünmeden yapılmış hukuk davaları, engel çıkarmak veya usule ait geçikmeler kanun tarafından cezalandırılır.

Yargıçlar siyasi partilerde ve hareketlerde yönetici olarak bulunamazlar veya seçimlerde aday olamazlar, siyasi veya dini içerikli faaliyetler gerçekleştiremezler.

Madde 175

Çocuklar ve yetişkin çocuklar kendilerine özel yasamaya ve adalet yönetimine tabidirler, çocukların yanında gerektiği şekilde eğitim almış ve mutlak koruma doktrin ilkesini uygulayan adalet çalışanlarıda yine özel yasamaya tabidirler. Uzmanlaşmış adalet yönetimi yargılama yapma yetkisini hakların korunması ve çocuk yetişin suçlarının sorumluluğu olarak ayırır.

Madde 176

Devlet memurlarının yargılanmasını belirleyen gereklilikler ve prosedürler liyakata dayalı rekabetçi sorgulama içermek zorundadır ve itiraz edilmesine ve sosyal takibe maruzdur. Kadın ve erkekler arasındaki eşitlik teşvik edilir. Ulusal Mahkeme yargıçları hariç, yasamaya ait devlet memurlarının yasama hizmetine kabul edilmeleri için genel ve özel eğitim almak, teorik, pratik ve psikolojik testlerden başarılı olmak zorundadırlar.

BÖLÜM 4: Organizasyon ve işlevi

Madde 177

Yargı Organı yasama ile ilgili organlar, idari organlar, destek organları ve özerk organlardan oluşur. Yasa yargının yapısını, görevlerini, özelliklerii, yeterliliklerini ve adaletin yeterli şekilde idaresi için gerekli herşeyi belirler.

Madde 178

Anayasa tarafından tanınan diğer organlar ile eşit yetkilere sahip diğer organlara zarar vermeden, yasama ile ilgili organlar adaletin yönetilmesinde yer alan kişilerin sorumluluğundadır ve aşağıda belirtildiği şekilde olmak zorundadırlar;

1. Ulusal mahkemeler.

2. Geçici mahkemeler

3. Kanun tarafından belirlenmiş mahkemeler

Yargıtay Yargı Organının yönetim, idare, gözetim ve disiplin organıdır.

Yasama Organı noterlik hizmeti, hukuki müzayede memuru, hukuki sayman ve kanun tarafından belirlenmiş diğer görevlilerden oluşan destek organlarına sahiptir. İnsanların savunmalarını düzenleyen avukatlık ve başsavcılık makamları Yargı Organının özerk organlarıdırlar.

Yasa adalet hakkıyla yerine getirilmesini sağlamak üzere gerekli yapıları, yargılama yapma yetkisinin kapsamı, müzayede ile satış ve Yargı Organlarını belirler.

BÖLÜM 5: Yargıtay

Madde 179

Yargıtay 5 delege ve bu delegelerin yardımcılarından oluşur. Bu delegelerin ve yardımcılarının adaylıkları Milli Adalet Divanının Başkanı, Başsavcı, Ombudsman, Yürütme Kurulu ve Millet Meclisi tarafından yapılır. Yargıtay Başkanı aynı zamanda Adalet Divanı Başkanı olacaktır. Kamusal Katılım Kurulu ve Toplumsal Kontrol bu şekilde yapılan adaylıkları onaylar. Bu görevini vatandaşlarını nezareti ve yine vatandaşların itiraz haklarının olduğu komu denetimini kullanarak ifa eder. Kamu Katılımı Kurulu ve Toplumsal Kontrol sürecin prosedürlerini, koşullarını ve diğer unsurlarını belirler. Yargıtayda görev yapan düzenli üyeler ve yardımcılarının görev süreleri altı yıldır. Yargıtay yıllık faaliyetlerine ilişkin raporu Millet Meclisine sunar. Millet Meclisi Yargıtay üyelerini takip ve yargılama yetkisine sahiptir.

Madde 180

Üyeler aşağıda yer alan gerekliliklere sahip olmak zorundadırlar;

1. Ekvator uyruğuna ve siyasi haklara sahip olmak.

2. Yasal olarak ülkede kabul gören hukuk alanında ve yasal olarak akredite edilmiş Kurulun özünde yer alan görevler ile ilgili akademik sektörlerde bir üniversite derecesine sahip olmak.

3. En az on yıl süreyle önemli seviyede boşanma ve töre konularında, avukatlık mesleği veya üniversitede hukuk alanında, Kurulun kendine özgü işlerinde görev yapmış olmak.

Madde181

Yasaya göre belirlenmiş görevlere ilave olarak Yargıtay aynı zamanda;

1. Yargı sisteminin geliştirilmesi ve mondernizasyonunu sağlamak üzere politikalar tanımlamak ve gerçekleştirmek,

2. Özerk organlar hariç tutulmak şartıyla, Yasama bütçesi tasarısı ile ilgili bilgilendirilmek ve onyalamak,

3. Yasama içinde görev alacak yargıçların ve diğer devlet memurlarının seçim sürecini yönetmek, ayrıca bu personelin değerlendirilmesi, terfi ettrilmeleri ve müeyyidelerine ilişkin girdilerde bulunmak,

Burada belirtilen tüm süreçler halka açık olmalı ve bir nedene dayanmalıdır.

4. Yasama ile ilgili kariyer ve profesyonelleşmeyi yönetmek, yapılandırmak ve ysama eğitimi veren okulları yönetmek,

5. Yasal sürecin şeffaflığını ve etkinliğini takip etmek gibi konularda yetkili kılınmıştır.

Yargıtay kararları basit çoğunluk onayını gerektirir.

Madde 182

Milli Adalet Divanı yirmi bir yargıçdan oluşur. Divan, ihtisas mahkemelerinde yapılandırılır ve dokuz yıllık bir görev süresini kapsar. Divanda görev alan yargıçlar tekrar seçilemezler ve her üç yılda bir toplam yargıçların üçte biri yenilenir. Kanuna uygun olarak görevlerinden ayrılabilirler. Milli Adalet Divanı yargıçları kendi aralarından bir yargıcı baş yargıç olarak seçerler ve Yargı Organını temsil eden Başyargıç üç yıl görevinde kalır. Her bir mahkemede, Başyargıç bir yıllık dönem için seçilir. Yargı Organının bir parçası olan vekil yargıçlar bulunur. Bu vekil yargıçlarda yine halihazırda görevde bulunan yargıçlar ile aynı süreçlerle seçilirler ve aynı imtizaçsızlık sistemine sahiptirler. Adalet Divanı ülkenin tüm topraklarında yargı yetkisine sahiptir ve merkezi Qito’da bulunur.

Madde 183

Adalet Divanında yargıç olabilmek için Kanun tarafından belirtilen uygunluk gerekliliklere ilave olarak aşağıda yer alan özelliklerde aranır;

1. Ekvator uyruğuna ve yasal haklara sahip olmak.

2. Ülke içinde yasal olarak kabul gören hukuk alanında bir üniversite derecesine sahip olmak.

3. En az on yıl süreyle önemli seviyede boşanma ve töre konularında, avukatlık mesleği veya üniversitede hukuk alanında, Kurulun kendine özgü işlerinde görev yapmış olmak.

Adalet Divanı yargıçları Yargıtay tarafından liyakata dayalı bir rekabet sınavını gerektiren prosedüre uygun olarak toplumsal takibe açık bir süreç ile seçilirler. Kadınlar ve erkekler arasında eşitlik olması teşvik edilir.

Madde 184

Kanunda belirtilenlerin dışında Adalet Divanının görevleri aşağıda belirtilmiştir;

1. İptal için temyiz davalarını açmak, görüşmek ve kanunda belirtilen diğer faaliyetleri gerçekleştirmek.

2. Üçlü tekrar hükmüne dayalı duruşma içtihat sistemi geliştirmek.

3. Dokunulmazlığı olan devlet memurlarına karşı açılan davaları yürütmek.

4. Adaletin yerine getirilmesi ile ilgili sistemlere ait kanun tasarısı sunmak.

Madde 185

Aynı noktada üç defa aynı kararın tekrarlandığı Adalet Divanının ihtisas mahkemeleri tarafından yayınlanan hükümler zorunlu olarak Mahkemenin kesin kararı için gönderilir. Mahkeme verilen karar ile ilgili aynı kararda olup olmadığını azami altmış günlük süre içinde görüşür ve karara bağlar. Eğer bu süre içinde bir karar alınmaz veya önceki karar onaylanmaz ise, bu müteala bir içtihadın zorunlu bir kısmını oluşturur.

Her bir hüküm için mütaalayı hazırlamaktan sorumlu yargıç kura ile belirlenir ve emsal karar olarak oluşmuş zorunlu içtihat hükümlerini göz önünde tutmak zorundadır. Zorunlu içtihat kriterini değiştirmek için, mütaalayı hazırlamaktan sorumlu yargıç değişikliğin meşrulaştıran sağlam yasal gerekçelere dayanan kararı sahip olmak zorundadır ve kararı Mahkeme tarafından oy birliği ile kabul edilmelidir.

Madde 186

Her ilde, üniversite fakültelerinden, serbest avukatlık mesleğinden, avukatlık bürolarından gelen ve davaları yürtmekten sorumlu yargıçlarını bulunduğu bölgesel mahkemeler vardır. Yargıçlar Adalet Divanının ilgili alanlarında yer alan ihtisas mahkemeleri içinde yerleştirilirler.

Yargıtay, toplumun ihtiyaçlarını göz önünde bulundurarark gerekli adalet yargıç kürsüsü ve mahkeme sayısını belirler. Her bir kantonda; toplumun ihtiyaçları göz önünde bulundurularak aile, çocuklar ve yetişkin çocuklar ile ilgili uzmanlığı bulunan en az bir yargıç bulunur.

Toplumsal rehabilitasyon merkezinin bulunduğu bölgelerde, ıslahevi güvenceleri ile ilgili en az bir yargıç bulunur.

Madde 187

Hukuk ile ilgili görevlerde bulunan devlet memurları, görevlerinden ayrılmalarını gerektiren yasal sebepler bulunmadıkça mevcut görevlerinde bulunmakla yetkilidirler. Bu memurlar Yargıtay tarafından belilenen teknik parametereler doğrultusunda performansları ile ilgili bireysel ve periyodik değerlendirmelere tabi olurlar ve en düşük gereklilikleri sağlayamayanların işlerinden ayrılmak zorunda oldukları sosyal kontrole maruz kalırlar.

Madde 188

Yargı yetkisine ilişkin bütünlük ilkesi ile uyumlu olarak, Silahlı Kuvvetler ve Ulusal Polis Gücü üyeleri herkese uygulanan adalet hükümlerine göre yargılanırlar. Kendi işleri ile ilgili idari ve disiplin konularına ilişkin kabahatleri kendi prosedürel standartlarına bağlıdır. Yüksek rütbeli ve idari sorumluluğa sahip olan personelin adli konuşturmalara ilişkin dokunulmazlık durumları yasa tarafından yönetilir.

The public servants of the judiciary shall be entitled to remain in their posts as long

as there are no legal grounds for dismissing them; they shall be subject to individual

and periodic evaluation of their performance in line with the technical parameters

drawn up by the Judiciary Council and subject to social control Those who do not

comply with minimum requirements shall be dismissed.

KISIM 7: Sulh hâkimi

Madde 189

Sulh hâkimleri sorunları eşitlik çerçevesinde çözerler ve kendilerinin yargı yetkisine getirilen bireysel, toplumsal, bölgesel uyuşmazlık ve ihlalleri kanuna uygun şekilde yargılamak üzere özel ve zorunlu bir selahiyete sahiptirler. Ne herhangi bir kişiyi tutuklama hükmünü nede içkaynaklı hukukun üstünde bir yetkiye sahiptirler.

Sulh hakimleri Anayasa tarafından kabul edilmiş hakları güvence altına alan ve göz önünde bulunduran toplum tarafından kabul gören uzlaşma, diyalog, dostane çözüm ve diğer uygulanmalara ait mekanizmalar kullanırlar. Avukatların desteği gerekli değildir. Sulh hakimlerinin daimi ikametgahları yargı yetkilerini kullandıkları yerde ve toplumun saygısına, mülahazalarına ve desteğine sahip olmak zorundadırlar. Bu hakimler bulundukları topluluk tarafından sorumluluğu Yargıtaya ait olan bir süreç aracılığı ile seçilirler ve kanuna uygun şekilde yine bulundukları topluluk tarafından görevden uzaklaştırılana kadar vazifelerinde kalırlar. Sulh hakimi olabilmek için, hukuk alanında uzman olak gerekli değildir.

KISIM 8: Alternatif analşmazlıkları çözme vasıtaları

Madde 190

Anlaşmazlıkları çözmek için tahkim, aracılık etme ve diğer prosedürler tanınır. Bu prosedürler uzlaşmanın sağlanabildiği alanlara ilişkin kanunlara uygulanır. Kamusal ihale sürecinde, yasal hakem kararı kanunda belirtilen şartlara uyumlu olarak Başsavcılık Makamının olumlu hükmünden sonra kabul edilir.

BÖLÜM 9: Savunma Savcılığı

Madde 191

Savunma Savcılığı; savunmasızlık durumu veya ekononik nedenlerden dolayı haklarını karumak için yasal savunma hizmeti alamayan kişiler için tam ve eşit adalete ulaşımı güvence altına almak amacı güden bir yargı organıdır. Savunma Savcılığı her durumda ve kurumda kişilerin hakları ile ilgili yasal tavsiyede bulunmak ve desteklemek üzere teknik, zamanında, etkin, etkili ve ücretsiz yasal himet sağlar.

Savunma Savcılığı bölünemez ve idari, ekonomik, finansal otonoma sahip merkezi olmayan bir kurum olarak işlev görür, Savunma Savcılığı tarafından temsil olunur ve Başsavcılık Makamının sahip olduğu insan kaynakları, malzeme kaynakları ve çalışma koşullarını kullanır.

Madde 192

Savunma Savcılığı aşağıda belirtilen gereklilikleri karşılamak zorundadır;

1. Ekvator uyruğuna ve siyasi haklarına sahip olmak.

2. Ülkede legal olarak kabul gören bir üniversite hukuk derecesini bulundurmak ve idari yönetim alanında bilgili olmak.

3. On yıldan az olmamak şartıyla yüksek seviyede boşanma ve avukat, yargıç veya üniversite eğitmeni mesleğinde bulunmuş olmak.

Savunma Savcılığı görevine altı yıllık dönem içinde devam eder ve tekrar seçilebilir ve her yıl Millet Meclisine bir rapor sunar.

Madde 193

İçtihat Hukuk Bilimi Okulları, Hukuk veya Yasal Bilim Üniversiteleri; öncelikli özen isteyen gruplar ve kısıtlı ekonomik kaynakları olan kişilere savunma ve yasal danışmanlık hizmeti teşkil ederler ve bu hizmetlerin devamlılığını sağlarlar.

Diğer teşkilatların bu hizmeti sağlamaları durumunda, Savunma Savcılığı tarafından bu teşkilatların akretide edilmeleri ve değerlendirmeye tabi tutulmaları zorunludur.

BÖLÜM 10: Başsavcılık Makamı

Madde 194

Başsavcılık Makamı özerk bir Yargı Oranıdır, tek bölünmez bir organdır, merkezi olmayan bir organ olarak işlev görür ve idari, ekonomik ve finansal özerklikleri vardır. Başsavcı bu makamın en üst yetkilisi ve yasal temsilcisidir. Hukuk kurallarının güvencesi olarak, anayasal prensip ve haklara uygun olarak görevlerini yerine getirir.

Madde 195

Başsavcılık Makamı, kendi vasifesi sebebiyle veya bir tarafın isteğiyle, ön duruşma tahkikatları ve cezai soruşturmalar yaparlar. Soruşturmalar sırasında, kurbanların haklarına ve genel refaha odaklanan özel bir dikkatle zamansızlık ilkesi ve minimum cezai müdahaleye maruz kamu davası gerçekleştirirler. Eğer dava için liyakatlı bulunursa, Başsavcı resmi olarak yetkili yargıç nezdinde itham edilen saldırganları suçlar ve ceza davası doğrulandığında iddianame hazırlar. Başsavcı görevini yapmak için sivil ve polis araştırma personelinin içinde bulunduğu adli tıp ve tıbbi muayene için gerekli kapsamlı özel sistemler teşkil eder ve yönlendirir, cezai soruşturmalarda kurbanların, tanıkların ve katılımcılara yardım edilmesi ve korunması için bir sistem yönetir ve vazifelerini kanuna uygun şekilde yürütürler.

Madde 196

Başsavcı aşağıda yer alan gerekliliklere karşılamak zorundadır;

1. Ekvator uyruğuna ve siyasi haklarına sahip olmak.

2. Ülkede legal olarak kabul gören bir üniversite hukuk derecesini bulundurmak ve idari yönetim alanında bilgili olmak.

3. Uzun yıllar olmak şartıyla yüksek seviyede boşanma ve avukat, yargıç veya üniversite eğitmeni mesleğinde bulunmuş olmak.

Başsavcı görevine altı yıllık dönem içinde devam eder ve tekrar seçilemez ve her yıl Millet Meclisine bir rapor sunar. Atamaları kanun ve Anayasada belirtilen prosedürlere uygun olarak yapılır.

Savcının kariyeri tanınır ve güvence altındadır. Kariyerine ait düzenlemeler yasa gereğince yapılır. Sürekli eğitim temeline dayanan mesleki gelişim ve memurların periyodik değerlendirilmeleri savcının kariyer akışının gelişimi ve devamlılığının değişmez koşuludur.

BÖLÜM 11: Tanıkların ve kurbanların korunması sistemi

Madde 198

Başsavcılık makamı cezai kavuşturmaya dahil olan kurbanların, tanıkların ve diğer katılımcılara yardımcı olmak ve korunmalarını sağlamak üzere ulusal sistemi yönlendirir, böylece sistemin çıkarları ve amaçları ile ilişkili kamu kuruluşlarının zorunlu katılımlarını koordine eder ve sivil toplumsal organizasyonların katılımını açıkca belirtir.

Sistem ulaşabilirlik, sorumluluk, bütünlük, zamanlama, etkinlik ve etkililik ilkelerine göre yönetilir.

BÖLÜM 12: Noterlik hizmetleri

Madde 199

Nater hizmetleri kamu hizmetleridir. Hebir kanton veya metropol bölgesinde bulunacak noter sayısı Yargıtay tarafından belirlenir. Noterlerin ücretleri, bu hizmetler için destek personel yapısı ve kullanıcıların ödemek zorunda oldukları harç miktarı Yargıtay tarafından düzenlenir. Kanun gereğince alınan ücretlerden toplanan miktar Devlet Genel Bütcesine koyulur.

Madde 200

Noterler kamu inancının saklandığı yerdir. Sosyal kontrol ve meydan okumaya maruz kamu rekabet ve liyakat esasına dayanan sınava ait süreç tamamlandıktan sonra noterler, Yargıtay tarafından atanırlar. Bir noter olmak için, ülke içinde kabul gören yasal olarak hukuk alanında bir dereceye sahip olunması zorunludur ve en az üç yıl süreyle avukatlık mesleği yapmış olmak gereklidir. Noterler üç yıllık dönem için görev alırlar ve tekrar seçilebilirler. Yasa sorumluluk standartlarını ve işten azletme için gerekli sebebleri belirtir.

BÖLÜM 13: Toplumsal rehabilitasyon

Madde 201

Toplumsal rehabilitasyon sisteminin nihai amacı suçdan dolayı cezlandırılmış kişilerin bütünleyici rehabilitasyonlarını ve topluma tekrar kazandırılmalarını sağlamak, hapistekileri korumak ve haklarını güvence altına almaktır. Sistemin önceliği ceza almış kişilerin hapsiten çıktıktan sonrası için yeteneklerini geliştirmeleri ve haklarını kullanmalarıdır.

Madde 202

Sistemin nihai amacı; sistemin amacı ile uyumlu standartların oluşturulduğu, tutukevi merkezlerinin yönetildiği ve politikalarının değerlendirmeye tabi tutulduğu teknik organ tarafından güvence altına alınır. Yasaya uygun olarak, cezaevleri merkezi olmayan özerk yönetimler tarafından idare edilebilirler. Toplumsal rehabilitasyon organı yönetim kurulu yasada tespit edildiği üzere Yürütme Organında yer alan temsilcilerden ve meslek grubunda bulunan kişilerden oluşur.

Cumhurbaşkanı bu organda görev alacak bir Devlet Bakanı tayin eder. Toplumsal rehabilitisyon sisteminde görev alan güvenlik, teknik ve idari personel kendileri ile ilgili teknik, zihinsel ve psikolojik durumları değerlendirildikten sonra toplumsal rehabilitasyon organı tarafından atanır.

Madde 203

Sistem aşağıda yer alan ana esaslara göre yönetilir;

1. Sadece bir hükümden dolayı hapis cezası ile mahkum olanlar toplumsal rehabilitasyon merkezlerinde kalırlar. Sadece sosyal rehabilitasyon ve bölgesel tutuklama merkezleri toplumsal rehabilitasyon sisteminin bir parçasıdırlar ve bu merkezler hapsedilmiş kişileri tutmakla yetkilildirler. Askeri karargahlar, polis merkezleri veya diğer türde barakalar sivil nüfusun hapsedilmesi için yetkilendirilmemişlerdir.

2. Sosyal rehabilitasyon ve bölgesel tutukluk merkezlerinde, eğitim planları, mesleki eğitimler, tarım ürünü, sanatlar ve endüstiryel üretim veya herhangi diğer mesleki form, ruhsal, fisiksel sağlık, kültür ve boş zaman aktiviteleri teşvik edilir ve gerçekleştirilir.

3. Cezaevi yargıçları cezaları ile uyumlu olarak hapishanede kalanların haklarını güvence altına alırlar ve değişikliklerine karar verirler.

4. Tutukevi merkezlerinde, özel bakım gerektiren gruplarda bulunan kişilerin haklarını korumak için olumlayıcı eylemler ile ilgili önlemler alınır.

5. Devlet kişiler hapse koyulduktan sonra gerçek sosyal ve ekonomik katılım şartları sağlar.

KISIM 5: Şeffaflık ve Toplumsal Kontrol Yürütme Kurulu

BÖLÜM 1: Yaradılış ve görevler

Madde 204

Katılım hakkının kullanımında, insanlar kamu gücünün müvekkili ve asil denetçilerdir.

Şeffaflık ve Toplumsal Kontrol Yürütme Kurulu kamusal varlıkların, organların ve genel refah için faaliyetleri yürüten ve hizmetleri sağlayan gerçek kişilerin ve özel sektöre ait yasal işletmelerin takibini tesvik eder ve geliştirir. Böylece, bu kurum ve kişiler görevlerini sorumluluk, şeffaflık ve eşitlik içinde gerçekleştirirler. Halkın katılımını teşvik ederler ve hakların kullanımını ve gerçekleştirilmesini korurlar ve aynı zamanda yolsuzluğu önler.

Şeffaflık ve Toplumsal Kontrol Organı Kamusal Katılım ve Toplumsal Kontrol Kurulları, İnsan Hakları Ombudsman Makamı, Sayıştay Makamı ve Denetçilerden oluşur. Bu yapılar hukuki statü ve idareye, finansal, bütçesel ve organizasyonel özerkliğe sahiptir.

Madde 205

Şeffaflık ve Toplumsal Kontrol Organının parçası olan kurumların temsilcileri görevlerini beş yıllık bir dönem için icra ederler, Adalet Divanında yargılanmaya karşı dokunulmazlığa sahiptitirler ve Millet Meclisi tarafından suçlamaya tabidirler. Bu suçlamanın gerçekleşmesi durumunda, görevlilerin vazifelerini bırakmalarını müteakip temsilcilerin belirlenmesine ilişkin yeni bir süreç gerçekleşir. Yasama organı hiçbir durumda temsilcilerin değiştirilmeleri ile ilgili bir yetkiye sahip değildir.

Bu organın yüksek görevlileri kendi siyasi haklarına sahip Ekvator uyruğundan olan kişilerden seçilmek zorundadır. Rekabete açık liyakat esasına dayanan bir sınav vasıtasıyla seçilirler ve vatandaşların gözetimine ve sorgulamalarına tabidirler.

Madde 206

Şeffaflık ve Toplumsal Kontrol Organı kurumlarının halihazırda görevde olan temsilcileri bir koordinasyon organı oluştururlar ve her yıl kendi aralarından Organın Başkanını seçerler. Kanunda yer alanlara ilave olarak, koordinasyon organının özellikleri ve görevleri aşağıda yer almaktadır;

1. Şeffaflık, takip edilebilirlik, sorumluluk, kamusal katılımın teşvik edilmesi ve yolsuzluğa karşı savaş konularında kamu politikaları oluşturmak.

2. Organın özerkliğine zarar vermeden, kurmunlarına ait eylem planını koordine etmek.

3. Yolsuzluk ile mücadele etmek için ulusal plan tasarısını ortaya koymak.

4. Millet Meclisine yetkilerinin çerçevesi ile ilgili yasal reformlar için öneriler sunmak.

5.Millet Meclisine yıllık olarak ve her ne zaman Meclis tarafından talep edilirse görevlerinin gerçekleştirilmesi ile ilgili rapor vermek.

BÖLÜM 2: Kamusal Katılım ve Toplumsal Kontrol Kurulu

Madde 207

Kamusal Katılım ve Toplumsal Kontrol Kurulu kamusal katılımı içeren hakların kullanımını teşvik eder ve cesaretlendirir, genel refah ile ilgili konularda toplumsal kontrol mekanizmalarını teşvik eder ve kurar ve Anayasa ve yasa ile uyumlu kendisine ait yetkililerin belirler. Kurulu yetkilerin dağıldığı bir yapıya sahiptir ve vazifelerin performansı ile uyumlu olur. Kurul yedi hâlihazırda görev yapan kurul üyesinden ve yedi yedek üyeden oluşur. Hâlihazırda görevli üyeler kendi aralarından görev süresinin yarısı kadar daha uzatılabilen bir dönem için bir Başkan seçerler. Kurulun seçim sosyal organizasyonlar ve tüm vatandaşlar tarafından önerilen adaylar arasından yapılır. Seçim süreci; adaylıkların sunulması ile vatandaşların gözetimine ve sogulamalarına açık rekabete ve liyakata dayalı bir sınav süreci gerçekleştiren Milli Seçmen Kurulu tarafından organize edilir.

Madde 208

Kamusal Katılım ve Toplumsal Kontrol Kurulu kendisine kanun tarafından verilenlere ilave olarka aşağıda yer alna görevlere ve hususiyetlere sahiptir;

1. Kamusal katılımı teşvik etmek, kumusal müzakere süreçlerini cesaretlendirmek ve vatanşlık eğitimlerini, şeffaflığı geliştirmek ve yolsuzluk ile mücadele etmek.

2. Kamu sektöründe bulunan kurumlar ve oluşumların sorumluluğu ile ilgili makanizmalar kurmak ve vatandaşaların gözetimine ve sosyal takip süreçlerine katkıda bulunmak.

3. Organın diğer oluşularını kurulun düşüncesinde liyakat göstermesine müdahalede bulunan konularda zorunlu olarak davranmasını sağlamak.

4. Kamusal katılımı etkileyen veya yolsuzluğa neden olan fiiliyatlar veya ihlaller ile ilgili raporları araştırmak.

5. Sorumluluk belirtisine dikkati çeken raporlar yayınlamak, gerekli tavsiyeler hazırlamak ve ilgili yasal cezai soruşturmaları teşvik etmek.

6. Soruşturulmasının sonucu olarak hazrılanan dava dosyalarında bir yönetsel taraf olarak davranmak. Bir suçun işlenmesinde, bir hüküm uygun olmayacak şekilde kaynaklara el koyulduğunu belirlerse, yetkili makamlar mahkûm edilmiş tarafın kişisel varlıklarına el koymaya hükmeder.

7. Yolsuzluk fiiliyatlarının işlendiğini rapor eden kişilerin korunmasına katkıda bulunmak. (muhbirler).

8. Her hangi bir kurumdan veya Devlet kurumunda görev yapanlardan cezai kavuşturma ve soruşturmaları için gerekli olacak bilgileri istemek. Kişiler ve kurumlar Kurul ve iel işbirliği yapmak zorundadırlar aksi davrananlar kanun tarafından cezalandırılır.

9. Devlet yetkililerinin seçimi için hak komisyonlarının eylemlerini gerçekleştirilmesinde şeffaflığı denetlemek ve süreci organize etmek.

10. Vatandaşların sorgulama ve gözetim süreçlerine uyduğu belirlendikten sonra, Cumhurgaşkanı tarafından önerilen son listede yer alanlar arasından Savcılık Makamının temel yetkilisini ve Denetçileri atamak.

11. Uygun seçim sürecinin tamamlanmasından sonra, İnsan Hakları Ombudsman Makamının, Savunma Savcılık makamının, Başsavcılık makamının, Sayıştay makamının yönetici yetkilisini atamak.

12. Uygun seçim sürecinin tamamlanmasından sonra, Milli Seçmen Kurulu, Seçilere ait Uzlaşma Mahkemesi ve Yargıtay üyelerini atamak.

Madde 209

Belirtildiği şekilde görevlerini yapmak için, Kamusal Katılım ve Toplumsal Kontrol Kurulu adaylıkların sunulması ile vatandaşın gözetimine ve tüm halkın sorgulama hakkına sahip olduğu rekabet ve liyakat temeline dayalı sınavı yapmaktan sorumlu vatandaş seçim komisyonları organize eder.

Vatandaş seçim komisyonları her bir Devlet yönetim organı için bir temsilci, sosyal organizasyonlar için benzer sayıda temsilci ve yasa ve Kurul tarafında belirtilen gereklilikleri karşılayan ve adaylıklarını sunanlar arasından kamusal kura çekimi ile seçilen tüm vatandaşlardan oluşur. Adaylar kamu denetimi ve yurttaşlık sorgulamasına tabidirler Komisyonlar, eşitliği bozan oya sahiğp tüm vatandaşların temsilcilerinden biri tarafından yürütülür ve oturumları halka açık olarak yapılır.

Madde 210

Bir yetkilinin rekabet ve liyakata dayalı sınav ile seçilmesi durumlarında, Kamusal Katılım ve Toplumsal Kontrol Kurulları ilgili sınavdan en yüksek puanı alanı seçerler ve bu kişiyi görevi için yemin etmek üzere Millet Meclisine rapor eder. Devlet kurumlarını yönetien üst düzey yönetici komitelerinin seçimini yaparken, Kurul sınavdan en yüksek puanı alanlar arasından önceliğine göre asli ve yedek üyeleri atar. Yedek üyeler nitelik ve vasıfları ile uygun olarak her ne zaman gerekli ise asil üyeler ile değiştirilirler. Görevde bulunanlar kendi yerlerine geçeceklerin atanacağı kamusal rekabet ve liyakat temeline dayanan sınavlara adaylıklarını sunamazlar. Kadın ve erkekler arasında eşitlik ve denlik şartları yurt dışında yaşayan Ekvatorluların katılım için güvence altına alınır

BÖLÜM 3: Sayıştay Makamı

Madde 211

Sayıştay Makamı Devlet kaynaklarının kullanımının takibi ve hükümet kaynaklarını dağıtan özel-hukuk yasal kurumlardan ve Devlet kurumlarının amaçlarına ulaşmalarından sorumlu teknik organdır.

Madde 212

Kanunda belirtilenlere ilave olarak aşağıda belirtilenler Sayıştay Makamının görevleridir;

1. Dahili denetim, harici denetim, kamu sektör kurumlarının dahili takibi ve hükümet kaynaklarının dağıtan özel sektör tüzelliklerden oluşan idari gözetim sistemini yönetmek.

2. İhlallerin idari ve sivil sorumlularını belirlemek ve Başsavcının görevlerine zarar vermeden cezai sorumluluk ile ilgili kanıt toplamak.

3. Görevlerin yapılması için kurallar ve düzenlemeler yayınlamak.

4. Tavsiye talep edildiğinde Devletin organlarına ve kurumlarına tavsiyede bulunmak.

BÖLÜM 4: Denetçiler

Madde 213

Denetçilik; ekonomik, toplumsal ve çevresel faaliyetlerin ve özel ve kamu kurumlarının sağladığı hizmetlerin değerlendirmelerinin, denetimlerinin, müdahalelerin ve takiplerinin yapıldığı teknik organlardır. Bu organ ile yukarıda belirtilen faaliyetlerin ve hizmetlerin yasal sisteme uygun olarak yürütülüp yürütülmediği ve genel refah için çalışıp çalışmadığı kontrol edilir. Denetçiler kendi vazifelerinin gereği veya tüm halkın isteği olarak görevlerini yerine getirirler. Takip, denetim ve değerlendirme gerektiren denetçilerin her bir görevinin özel yetkileri yasaya göre belirlenir. Denetçiler nezaretçiler tarafından temsil edilir ve yönetilir. Bu kurumların başında olmak isteyenlerin karşılamak zorunda oldukları gereklilikler yasa tarafından belirlenir. Nezaretçiler; Cumhurbaşkanı tarafından gönderilen son listeden Toplumsal Kontrol ve Kamusal Katılım Kurulu tarafından atanırlar, özel yeteneklerine ve liyakat kriterine göre seçilirler, kamu denetimine ve vatandaşların sorgulama hakkına tabidirler.

BÖLÜM 5: İnsan Hakları Ombudsman Makamı

Madde 214

İnsan Hakları Ombudsman Makamı ulusal yargı yetkisi, yasal statü, idari ve finansal özerkliğe sahip kamu hukuku tarafından yönetilen bir organdır. Yapısı dağınıktır ve yurt dışında ve her bir bölgede temsilcilere sahiptir.

Madde 215

İnsan Hakları Ombudsman Makamı Ekvator sakinlerinin haklarının korunması ve yurt dışında yaşayan Ekvator yurtdaşlarının haklarının savunulması görevini üstlenir. Kanun ile belirlenenlerin yanında aşağıda yer alan hususiyetlere sahiptir;

1. Görevinin gereği olarak veya bir tarafından isteği ile, koruma eylemi, ihzar emri, halkla ilişkiler, ihzar bilgisi, uyumsuzluk, kalitesiz ve uygun olmayan kamu ve ya özel hizmetlere ilişkin şikayetler ve ya vatandaş eylemlerini desteklemek.

2. Hakların korunması için derhal uygunlaştırma ve sorunlu önlemleri yayınlamak, yapılan ihlaleller için yetkili makamlardan duruşma ve cezalandırma talep etmek.

3. Kamu hizmeti sağlayan gerçek kişiler ve yasal kurumların fiiliyatları veya ihlalleri ile ilgili özellikleri çerçevesinde araştırmak ve kural koymak.

4. Hukuk kuralları gereğince denetimi kullanmak, teşvik etmek ve derhal her türlü acımasız insanlık dışı ve aşağılayıcı muameleyi durdurmak ve engellemek.

Madde 216

İnsan Hakları Ombudsmanı olarak belirlenmek için, Adalet Divanı yargıçlarında şart koşulan aynı gereklilikleri karşılamak ve insan haklarını savunma konusunda geniş kapsamlı deneyime sahip olmak zorunludur. İnsan Hakları Ombudsmanının Adalet Divanı yargılamalarına karşı dokunulmazlığı vardır ve yasa gereği koşullara bağlı olarak dokunulmazlık ayrıcalığından faydalanır.

KISIM 6: Hükümet Seçim Organı

Madde 217

Seçim Organı seçim ile ortaya konan irade açısından ve tüm vatandaşların siyasi organizasyonlarına işaret edilerek siyasi hakların kullanımını güvence altına alır. Seçim Organı Ulusal Seçmen Kurulu ve Seçim Uyuşmazlık Mahkemelerinden oluşur. Her iki organında merkezi Quito’dadır ve ulusal yargı yetkisi, idari, finansal ve organizasyonel özerklik ve kendilerine ait yasal statüleri vardır. Bu organlar özerklik, bağımsızlık, halka açıklık, şeffaflık, eşitlik, kültürlerarasılık, cinsel eşitlik, hızlılık ve doğruluk ilkelerine bağlı kalınarak yönetilirler.

BÖLÜM 1: Ulusal Seçim Kurulu

Madde 218

Ulusal Seçim Kurulu altı yıllık dönem için seçilen beş daimi kurul üyesinden oluşur. Kurul kısmen ilk defasında iki, sonrasında ise üç üye olmak üzere her üç yılda bir yenilenir. Daimi üyeler ile değiştirilerek aynı şekilde yenilenen beş yedek kurul üyesi vardır. Başkan ve Başkan Yardımcısı daimi üyelerin arasından ve üç yıllık bir süre için seçilirler. Ulusal Seçim Kurulu Başkanı Seçim Organının temsilcisidir. Yasa, tabiatı gereği geçici olan dağınık seçim organlarının organizasyonunu, işlevini ve yargı yetkisini belirler. Ulusal Seçim Kurulunun üyesi olabilmek için, Ekvator uyruğundan ve siyasi haklara sahip olmak şarttır.

Madde 219

Kanun tarafından şart koşullarının yanında Ulusal Seçim Kurulu aşağıda yer alan görevlerini yerine getirecektir.

1. Seçim sürecini şeffaflık içinde organize etmek, yönetmek, gözetmek ve güvence altına almak, seçimler için çağrıda bulunmak, seçimlere ilişkin hasaplamaları gerçekleştirmek, seçim kazanan kişilerin yemin ederek görevlerine başlamalarını sağlamak.

2. Dağınık seçim organlarının üyelerini tespit etmek.

3. Seçim kapmanya reklamlarını ve harcamalarını kontrol etmek, siyasi organizasyonlar ve adaylar tarafından sunulan hesapları onaylamak ve karar vermek.

4. Siyasi organizasyonların dahili seçim süreçlerinin şeffaflık ve yasallığını güvence altına almak.

5. Seçim Uyuşmazlık Mahkemesinin önerisine uygun, Seçim Organının yeterliliği kapsamında yasama ile ilgili girişimler için öneriler sunmak

6. Kendi yargı yetkileri altında konuları yöneten yasal sistemi düzenlemek.

7. Organizasyon yapısını belirlemek ve bütçesini düzenlemek ve gerçekleştirmek.

8. Siyasi organizasyonlarının, yönetici kurullarının sürekli olarak kayıtlarını tutmak ve kayıt süreçlerini kontrol etmek.

9. Siyasi organizasyonların yasa, yasanın öngördüğü düzenleme ve tüzüklere uygun davranmalarını güvence altına almak.

Madde 218

BÖLÜM 3: Siyasi ve Toplumsal Takip için Yaygın Standartlar

Madde 222

Anayasa ve kanunda belirtilen sorumlulukları ve vazifeleri gerçekleştirmekten başarısız olmaları durumunda Seçim Kurulu ve Seçmen Uyuşmazlık Mahkeme üyeleri görevi kötüye kullanma suçlamasına tabi olurlar. Yasama organı görevden ayrılanların yerine yeni personel atamak için yetkili değildir.

Madde 223

Seçim Organları toplumsal takibe tabidirler, politik organizasyonların ve adayların seçim organlarının çalışmasını takip etme ve gözetme yetkisi güvence altına alınır. Seçim organlarının törenleri ve oturumları halka açık olarak gerçekleştirilir.

Madde 224

Ulusal Seçim Kurulu ve Seçmen Uyuşmazlık mahkemesi üyeleri rekabete dayalı ve liyakat esasına göre icra edilen bir sınavdan sonra Kamu Katılımı ve Toplumsal Kontrol Kurulu tarafından seçilir. Söz konusu seçimde kanun gereği kadın erkek eşitliği güvence altına alınır ve adaylar tüm vatandaşların gözetimine ve sorgulamalarına açıktır.

KISIM 7: Kamu yönetimi

BÖLÜM 1: Kamu sektörü

Madde 225

Kamu sektörü aşağıdakilerden oluşur:

1. Hükümetin İcracı, Yasama, Yargı ve Seçim organları ve temsilcileri, Şeffaflık ve Toplumsal Kontrol Kısımları.

2. Merkezi olmayan özerk hükümet sistemini oluşturan kurumlar.

3. Devletin gücünü kullanmasını temin etmek, kamu hizmetleri sağlamak, Devlet tarafından gerçekleştirilen ekonomik faaliyetleri icra etmek için Anayasa veya kanun tarafından oluşturulan organlar ve kurumlar.

4. Kamu hizmetlerinin tedariki için merkezi olmayan özerk yönetimler tarafından yayınlanan düzenleyici eylemler ile oluşturulan organlar ve kurumlar.

Madde 226

Kendilerine verilen devlet gücüne dayanarak görev yapan devlet kurumları, organları, temsilcileri, devlet memurları ve kişiler Anayasa ve kanun tarafından verilen bu yetkiyi sadece belirtilen görevleri ile ilgili olarak kullanacaklardır.

KISIM 2: Kamu Yönetimi

Madde 227

Kamu yönetimi kamunun müşterek genel refahını amaç edinen bir hizmet yerine getirir ve bu hizmeti etkinlik, verimlilik, kalite, hiyerarşik yapı, dağınık ve merkezi olmayan, koordinasyon, katılım, planlama, şeffaflık ve değerlendirme ilkelerine bağlı kalarak yürütür.

Madde 228

Memurluğa kabul edilme, idari kariyer şemasında ilerleme ve yükselme rekabete dayanan liyakat esasına göre yapılan sınav neticesine göre gerçekleştirilir. Buna karşılık atanması ve görevden ayrılması genel oylama neticesinde yapılan devlet memurları bu sınavdan muaftır. Yukarıda yer alan kuralların ihlali yetkilendirilmiş makamın görevine son verilmesine neden olur.

KISIM 3: Devlet memurları

Madde 229

Devlet memurları kamu sektöründe bir makamı bulunan veya herhangi bir şekilde veya herhangi bir sınıflandırma altında hizmette bulunanları kapsar. Devlet memurlarının hakları ellerinden alınamaz. Tüm kamu sektörü için, kanun insan kaynakları ve ücret politikasını belirler ve çalışanlarının işe alınması, gelişimi, terfi ettirilmesi, teşvik edilmesi, disiplin sistemi, iş güvenliği, maaş cetveli ve görevlerini düzenler. Kamu sektör çalışanları iş kanuna tabidirler. Devlet memurlarının ücretleri görevleri ile uyumlu olarak adilane ve eşit bir yapıya sahip olmalıdır ve profesyonel gelişim, eğitim, sorumluluk ve deneyim göz önünde tutulmalıdır.

Madde 230

Yasada belirtilenlerin dışında aşağıda yer alan hususlar devlet memuriyetinin kullanılmasında yasaktır:

1. Programı müsaade ettiği sürece üniversitede eğitim verenler hariç olmak üzere aynı anda birden fazla devlet memuriyetinde bulunmak.

2. Yakınlarını kayırmak.

3. Her hangi suretle olursa olsun ayrım yapmak.

Madde 231

İstinasız memurlar göreve başlama ve görev sürelerinin tamamlanmasına kadar olan süre arasında kanunda belirtilen belirli aralıklarla varlıklarını ve borçlarını kapsayan net gelirleri ile ilgili yeminli beyanda bulunurlar. Ayrıca gerekli olduğunda banka hesaplarını kaldırmak üzere yetki verdiklerine dair beyanda bulunurlar. Her kim burada yer alan gereklilikleri yerine getirmez ise yemin ederek göreve başlayamazlar. Silahlı Kuvvetler ve Ulusal Polis Gücü mensupları terfi ettirilmeden ve emekli olmadan önce net gelirleri ile ilgili ilave beyan sunarlar. Sayıştay Başkanlığı Makamı beyanları inceler ve sağlamasını yapar, haksız zenginleşme iddialarının olduğu durumlarda incelemede bulunur. Bir memurun görev süresi sonunda net geliri ile ilgili olarak beyanda bulunmaması veya beyanları arasında uyumsuzluk bulunması haksız kazanç yapıldığına ilişkin varsayımda bulunulmasına yol açar. Ciddi örtbas olduğuna işaret eden kanıtların bulunması durumunda, Sayıştay Makamı devlet memurluğu ile bağlantısı olan üçüncü kişilerden benzer beyanları talep edebilir.

Madde 232

Adı geçen alanlara yatırım yapmış olanlar devleti yöneten kamu kurumlarının yönetim kurumlarında yer alan görevliler ve üyeler olamazlar.

Devlet memurları, kendilerinin hizmet ettikleri organ veya kurumla çatışan kazanılmış haklarının bulunduğu durumlardan kaçınmalıdırlar.

Madde 233

Hiçbir devlet memuru görevleri sırasında yaptıkları ihlallerden veya performanslarına ilişkin sorumluluğun dışında tutulamazlar ve kamu fonları, varlıkları veya kaynaklarının yönetimi ve idaresinden dolayı idari ve cazai olarak sorumludurlar.

Devlet kurumlarının üst düzey yönetim komitlerinde görevli devlet memurları ve temsilciler yolsuzluk, rüşvet, gasp ve haksız zenginleşme suçlarına ilişkin oluşturulmuş müeyyidelere tabidirler. Bu suçlara maruz kalan devlet memurlarına karşı yapılan takibatlar ve sonuçta aldıkları cezalar için bu memurların statüleri ile ilgili hiç bir kısıtlama yoktur, bu durumlarda, duruşmalar suçlanan kişinin yokluğunda bile başlar ve devam eder. Bu normlar aynı zamanda yukarıda belirtilen niteliklere sahip olmadıkları zaman belirtilen suçlara katılanlar içinde geçerlidir.

Madde 234

Devlet memurların okul, kurum, akademi ve kamu sektör eğitimi veya öğretim programlarına ve Devlet ile yapılan anlaşma esasına göre çalışan ulusal ve uluslararası kurumlar ile koordineli eğitimlere gönderilmesini güvence altına alır.

KISIM 4: Cumhuriyet Savcılık Makamı

Madde 235

Cumhuriyet Savcılık Makamı dört yıllık bir dönem için atanan Cumhuriyet Savcısı tarafından yönetilen ve temsil edilen, idari, bütçesel ve finansal otonomiye sahip teknik ve yasal bir organdır.

Madde 236

Kamu Katılımı ve Toplumsal Kontrol Konseyi Cumhurbaşkanlığı makamı tarafından sunulan son listede yer alan adaylardan birini Cumhuriyet Savcısı olarak atar. Son liste liyakat ve özel yetenekler kriteri esasına göre hazırlanır ve kamu denetimi ve vatandaşların sorgulamasına tabidir. Her kim listeye dâhil olursa, Anayasa Mahkemesi üyesi olabilmek için şart koşulan gereklilikleri karşılamak zorundadır.

Madde 237

Kanunda belirtilenlerin dışında, Cumhuriyet Savcısı aşağıda yer alan görevleri yerine getirir;

1. Yargı sistemi içinde Devleti temsil etmek.

2. Devleti ve kurumları savunmak.

3. Kanunun yorumlanması ve kanun uygulamalarında kamu sektörü organları ve kurumları tarafından gerçekleştirilen yasal soruşturmalara karşı yasal danışmanlık ve bağlayıcı cevaplar vermek.

4. Kamu sektör organları ve kurumları tarafından imzalanan ve kanuna tabi olan doküman ve kontratlar ile ilgili takibat yapmak.

BAŞLIK V: DEVLETİN BÖLGESEL ORGANİZASYONU

KISIM 1: Genel prensipler

Madde 238

Merkezi olmayan özerk yönetimler siyasi, idari ve finansal özerkliğe sahiptir ve dayanışma, yetki ikamesi, bölgelerarası eşitlik, bütünleşme ve kamusal katılım ilkeleri temel alınarak yönetilir. Özerkliğin kullanılması hiçbir durumda kara ülkesinden ayrılması sonucunu doğurmaz. Merkezi olmayan özerk yönetimler kırsal mahalli yönetim kurullarını, belediye konseylerini, anakent konseylerini, eyalet konseylerini ve bölgesel konseylerini kuşatır.

Madde 239

Merkezi olmayan özerk yönetim sistemi ulusal yeterlilik sistemini belirten ilgili yasa tarafından yönetilir ve kalkınma sürecinde bölgesel uyuşmazlıkları dengeleyen politikaları ve mekanizmaları tanımlar.

Madde 240

Bölgelerin, anakent alanlarının, eyalet ve kantonların merkezi olmayan özerk yönetimleri bölgesel yargı alanları ve kendi yetkileri kapsamı içinde kanun yapma yetkilerine sahiptirler. Tüm merkezi olmayan özerk yönetimler bölgesel yargı alanları ve kendi yetkileri kapsamı içinde yönetici yetkilerini kullanırlar.

Madde 241

Planlama bölgesel yönetimin temelini oluşturur ve tüm merkezi olmayan özerk yönetimler için zorunludur.

KISIM 2: Bölgelerin Organizasyonu

Madde 242

Devlet bölgesel olarak nahiye, eyalet, kanton ve kırsal mahallelerden oluşur. Çevresel koruma veya etnik-kültürel veya nüfus faktörler nedeniyle özel sistemler oluşturulabilir. Özerk metropol bölgeleri, Galapos eyaleti, iç kökenli ve çok kültürlü bölgesel alanlar özel sistemler oluştururlar.

Madde 243

İki veya daha fazla komşu bölgeler, eyaletler, kantonlar veya mahalleler sahip oldukları yeterliliklerinin yönetimini geliştirmek ve bütünleşme süreçlerini artırmak amacıyla topluluk birliktelikleri oluşturmak üzere bir araya gelebilirler. Bu birlikteliklerin oluşumu, yapısı ve idaresi kanun tarafından düzenlenir.

Madde 244

Bölgesel sürekliliğe sahip iki veya daha fazla eyalet, 20.000 kilometrekareden daha fazla yüzölçümüne sahip bölgeler ve ülke nüfusunun yüzde beşinden daha fazla sakine sahip alanlar kanun gereği özerk bölgeleri teşkil ederler. Böylece bölgelerarası denge, tarihsel ve kültürel yakınlık, ekolojik bütünleyicilik ve bütünleşik su seti yönetimleri ortay çıkar. Kanun eyaletlerin bölgeleri teşkil etmelerini teşvik etmek üzere ekonomik ve diğer özendirici unsurları oluşturur.

Madde 245

Özerk bir bölgenin teşkil edilmesine ilişkin açılım yapmak taslak bölgesel özerk içtüzüklerin yanında yeni bölgenin karasal oluşumunu öneren bölgesel yasa tasarısını hazırlayan eyalet yönetimlerinin sorumluluğu altındadır. Millet Meclisi yasa tasarısını yüz yirmi gün içinde onaylamak zorundadır. Millet Meclisi bu zaman dilimi içinde son kararını duyurmaz ise, yasa tasarısın kabul edildiği varsayılır. Millet Meclisinin yasa tasarısını iptal etmek veya rafa kaldırabilmesi için üyelerinin üçte ikisinin aleyhte oy kullanması gereklidir. Önerilen içtüzükler Anayasaya uygunluğunun incelenmesini sağlamak üzere Anayasa Mahkemesine sunulur. İçtüzük ile ilgili kararın kırk beş günlük süre içerisinde verilmesi zorunludur. Bu süre içerisinde yayınlanmayan kararlar Anayasa Mahkemesi tarafından kabul edilmiş olarak kabul edilir.

Anayasa Mahkemesinin yasa tasarısının lehinde karar almasını ve esas teşkilat kanununda kabulü sonrasında, olası bölgeyi oluşturan eyaletlerin halkı bölgesel içtüzükler ile ilgili kararlarını vermek üzere referanduma çağrılır. Eğer referandum her bir eyalette geçerli oyların mutlak çoğunluğu ile geçerse, kanun ve bu kanunun içtüzükleri yürürlüğe girer ve takip eden kırk beş gün içinde ilgili yetkilileri ve temsilcileri atamak üzere bölgesel seçimlere gidilir.

Madde 246

Kabul edilmiş içtüzükler bölgenin temel kurumsal düzenlemelerini teşkil ederler ve bunlarla ilgili bölgesel yönetimin kurumlarının ve merkezinin yanında isim, sembol ve ilkeleri belirler. Adı geçen içtüzükler bölgesel yönetimlerin başlangıçta yapacakları görevlere ilave olarak varlıkları, gelirleri ve kaynakları belirtirler. Bu içtüzüklerde yapılacak değişiklikler yine bölgesel yönetimler tarafından gerçekleştirilen sürece uygun olarak yapılır ve Anayasa Mahkemesi tarafından değişikliğin lehinde karar verilmesi şartına bağlıdır.

Madde 247

Bir kanton veya ülke nüfusunun yüzde yedisinden daha fazla sayıda insanın yaşadığı birleşik kentleri içeren bir grup komşu kanton bir anakent bölgesi oluşturabilir. Bir anakent alanı oluşturmak isteyen kantonlar bölgelerin oluşturulması için gerekli aynı prosedürleri takip ederler. Kanton konseyleri; anakent alanlarının özerklik kazanmaları için yasa tasarısı ve tüzük içeren önerilerde bulunur.

Anakent alanları idari faaliyetlerini kendilerini çevreleyen eyaletler ve bölgeler ile koordine ederler. Anakent alanlarına ait tüzükler bölgelere ait tüzükler ile aynı şartları yerine getirir.

Madde 248

Topluluklar, komünler, bölgeler, komşu çevreler ve mahalli yönetimlerin geçerlilikleri kabul edilir. Kanun bu yapıların varlığını düzenler ve böylece adı geçen bölgesel unsurlar ulusal planlama sisteminde ve merkezi olmayan özerk yönetimlerde katılımın temel birimleri olarak kabul edilir.

Madde 249

Tamamen veya kısmen kırk kilometrelik bir alan içindeki bir bölgeye sahip kantonlara bütünleşik politikalar, bağımsızlığın korunması, doğal biyoçeşitlilik ve kültürlerarasılık aracılığı ile sosya-ekonomik kalkınmayı ve barış kültürünü güçlendirmek üzere öncelikli bir özen gösterilir. Kanun bu hakların uygulanmasını düzenler ve güvence altına alır.

Madde 250

Amazon eyaletinin bulunduğu bölge gezegenimizin çevresel dengesi için gerekli ekosistemin bir parçasıdır. Bu bölge; iyi yaşam şeklinin desteklenmesi ilkesini ve ekosistemlerinin muhafazası ve korunmasını temin eden kara kullanımının kalkındırılması ve planlanması ile sosyal, ekonomik, çevresel ve kültürel bakış açılarını içeren bir kanun içinde şekillendirilen bütünleşik planlamalarda yer alacak özel bölgesel bir alanı oluşturur.

KISIM 3: Merkezi olmayan özerk hükümetler ve özel sistemler

Madde 251

Her bir özerk bölge oy verme ile kendi bölgesel kurullarını ve bölgesel yöneticilerini seçerler. Yönetici adı geçen kurula başkanlık yapar ve eşitliği bozan oyu kullanır. Bölgesel kurul üyeleri dört yıllık bir dönem için kent ve kırsal nüfus oranlarına göre seçilirler ve vali yardımcısı adı geçen kurul üyeleri araısndan seçilir. Her bir gölgesel hükümet Anayasaya uygun olarak kendi tüzüğünü dikkate alarak kamu katılımı mekanizmasını oluşturur.

Madde 252

Her bir eyalet başkenti ilgili eyaletin başkentinde yer alan bir eyalet kuruluna sahiptir. Adı geçen kurul eyaletde genel oy hakkı ile seçilen vali ve vali yardımcısı, kantonları temsil eden Belediye başkanı ve kurul üyeleri, kırsal kilise cemaat heyetlerinden oluşur. Vali en yüksek idari yetklilidr ve eşitliği bozan oy hakkına sahip olarak kurula başkanlık eder. Valinin geçici veya sürekli olarak görevden ayrılması durumlarından ikincisinde vali ile beraber eyalet bünyesinde yapılan genel oylama ile seçilen vali yardımcısı makamında bulunan kişi valinin yerini alır.

Madde 253

Her bir kanton bir kanton kuruluna sahiptir ve bu kurul belediye başkanı ve kanton bünyesinde yapılan genel seçimle seçilen kurul üyelerinden oluşur. Belediye başkanı en yüksek idari yetkiye sahiptir, kurula başkanlık yapar ve eşitliği bozan oyu kullanır. Kantonun kırsal ve kent nüfusu kanuna uygun orantısal temsilci sayısı ile temsil edilir.

Madde 254

Her bir anakent bölgesi anaket bünyesinde yapılan genel seçimle seçilmiş bir kurula sahiptir. Anakent belediye başkanı en yüksek idari yetkiyi kullanır ve bu nedenle kurula başkanlık yapar ve eşitliği bozan oyu kullanma hakkına sahiptir. Özerk anakent bölgeleri kendilerine merkezi olmayan veya dağınık temele dayalı bir sistem kurar.

Madde 255

Her bir kırsal kilise heyeti kendi bünyesinde genel seçimle iş başına gelmiş üyelerden oluşan bir heyet yönetim kuruluna sahiptir. En fazla oya sahip üye kurulu yönetir. Kiliye heyet yönetim kurulunu yapısı, gücü ve sorumlulukları yasa ile ortaya konur.

Madde 256

Bölgesel vali ve anakent belediye başkanı makamında bulunanlar Cumhurbaşkanı tarafından periyodik olarak toplanan bölgesel danışma kabinesinin üyesel olurlar.

Madde 257

Politik-idari organizasyon çerçevesi içinde, yerelkaynaklı veya Afrika-Ekvator kara bölgeleri oluşturulabilir. Bu bölgeler ilgili özelk bölgesel hükümetlerin üzerinde yargı yetkisine sahiptirler ve müşterek haklara uygun olarak kültürlerarasılık ve çoğulculuk ilkelerine göre yönetilirler.

Kilise cemaat heyetleri, kantonlar ve eyaletler yerel, Afrika kökenli Ekvatorlu, sahil yerleşkeleri veya atalardan kalma toplulukların sahip olduğu nüfusdan oluşur. İnsanlar veya uluslar, geçerli oyların en az üçte ikisi tarafından kabul edilen bir referandum sonrasında bu özel idari sistemi oluşturabilirler. Yerel veya çok kültürlü bölgesel hükümetler tarafından yönetilen iki veya daha fazla bölgeler yeni bir bölge olarak birleşebilirler veya yeni bir bölge oluşturabilirler. Böyle bölgelerin yapısı, harekti ve yetkileri yasa tarafından belirlenen kurallar ile belirlenir.

Madde 258

Galapos eyaleti özel bir yönetim sistemine sahiptir. Kanun uyarınca bu eyaletin planlaması ve gelişimi iyi şekilde yaşamak ve Devletin tabiat varlıklarının korunması ilkelerine sıkı sıkıya bağlı olarak düzenlenir. Eyalet Cumhurbaşkanlığı makamının temsilcisi olarak yetki verilmiş Yönetim Kurulu tarafından yönetilir ve kurul; kanun tarafından şart koşulan organların temsilcileri, Galapos eyaletinin belediye başkanları, mahalle yönetim kurulu temsilcilerinden oluşur. Adı geçen Yönetim Kurulu eyalette gerçekleştirilen faaliyetlerin organizasyonu, kaynakların yönetilmesi ve planlamadan sorumludur. Yasa hangi organın teknik sekreterya olarak görev yapacağını belirtir. Özel Galapos bölgesinin korunması için, kamu veya özel olsun çevreyi etkileyecek iç göç, çalışma veya her hangi bir faaliyet yasaktır. Arazi kullanımının geliştirilmesi ve planlanması ile ilgili olarak Yönetim Kurulu bu faaliyetleri gerçekleştirecek belediyeler ve mahalle yönetim kurulları ile koordinasyon içinde politikalar yayınlar. Bölgenin daimi sakinleri ve hakların kısıtlanmasından etkilenen kişiler doğal kaynaklara erişim ve çevresel sürekliliği olan faaliyetlerde önceliğe sahiptir.

Madde 259

Amazon ekosisteminin biyoçeşitliliğini korumak amacıyla, merkezi Devlet ve merkezi olmayan özerk yönetimler bağımsızlığı güçlendiren ve uyumsuzlukları ortadan kaldıran sürdürülebilir kalkınma politikalarını kabul ederler.

KISIM 4: Yargı Sistemi

Madde 260

Özel yargı kullanımı faklı yönetim seviyelerinde bütünleyicilik ve işbirliği faaliyetlerini ve kamu hizmetlerine sahip olunmasının güvence altına alınmasının aynı anda kullanımına engel olmamalıdır.

Madde 261

Merkezi Devlet aşağıdakilerin üzerinde özel bir yargı yetkisine sahiptir;

1.Ulusal savunma, yerel güvenlik ve kamu hukuku ve düzeni.

2. Uluslararası ilişkiler.

3. Kişilerin kütüğe geçirilmesi, yabancıların yurttaşlığa kabul edilmesi ve göç kontrolü.

4. Ulusal planlama.

5. Ekonomi, vergi, gümrük vergisi ve vergi politikaları; mali ve para politikaları, dış ticaret ve borç.

6. Eğitim, sağlık, sosyal güvenlik ve barınma politikaları.

7. Koruma altında bulunan doğal alanlar ve doğal kaynaklar.

8. Doğal afetlerin yönetimi.

9.Uluslararası anlaşmalar sonucunda alınan önlemler.

10. Radyo frekans, genel iletişim sistemi ve telekominikasyon; deniz ve hava limanları.

11. Enerji kaynakları; mineraller, gaz, yağ ve su kaynakları, biyoçeşitlilik ve orman kaynakları.

12. Ulusal devlet ticari teşebbüslerinin kontrolü ve idaresi.

Madde 262

Özerk bölgesel yönetimler aşağıda yer alan özel yargı yetkilerine sahiptir;

1. Ulusal, eyalete ait, kanton ve mahalli planlamalar ile koordineli olarak toprak kullanımının geliştirilmesi ve yönetimi için bölgesel kalkınmayı planlamak ve ilgili planları hazırlamak.

2. Kanuna uygun şekilde su setlerinin yönetimin güvenliğini sağlamak ve su setleri kurullarının oluşumunu desteklemek.

3. Trafik ve ulaşım faaliyetleri belediyeler tarafından sağlanmıyorsa, bölgesel ve kanton trafik ve ulaşımını planlamak, düzenlemek ve kontrol etmek.

4. Bölge kapsamı içinde yol ağını planlamak, inşa etmek ve işletmek.

5. Bölgelerin sosyal yapılarına göre şekillenen sosyal organizasyonlara yasal statü kazandırmak ve adı geçen organizasyonları düzenlemek ve kontrol etmek.

6. Ulusal planlama çerçevesi içinde bölgesel kalkınma için gerektiği şekilde araştırma, bilginin yenilenmesi, kalkınma ve teknoloji transferini gerçekleştirmek üzere politikalar yerleştirmek.

7. Bölgesel üretim faaliyetlerini canlandırmak.

8. Bölgesel gıda güvenliğini geliştirmek.

9. Kabiliyetlerin yerine getirilmesi için uluslararası işbirliğinin güvenliğini sağlamak.

Bu özel yargı yetkilerin kapsamı içinde ve bu yetkilerin kullanımında, bölgesel kurallar ve düzenlemeler yayınlarlar.

Madde 263

Yasada belirtildiği üzere başkalarına zarar vermemek şartıyla eyalete ait yönetimler aşağıda yer alan özel yargı yetkilerine sahiptirler;

1. Ulusal, eyalete ait, kanton ve mahalli planlamalar ile koordineli olarak toprak kullanımının geliştirilmesi ve yönetimi için bölgesel kalkınmayı planlamak ve ilgili planları hazırlamak.

2. Kentsel alanları dahil etmeden, eyalet kapsamı içinde yol ağını planlamak, inşaa etmek ve işletmek.

3. Bölgesel yönetim ile koordinasyon içinde, su setleri ve küçük su setleri ile ilgili çalışmaları gerçekleştirmek. ,

4. Eyalete ait çevresel yönetim.

5. Sulama sistemlerini planlamak, inşaa etmek, çalıştırmak ve işletmek.

6. Tarım ve besi hayvancılığı faaliyetlerini geliştirmek.

7. Eyalete ait üretim faaliyetlerini geliştirmek.

8. Yetkilerinin yerine getirilmesi için uluslararası işbirliğinin güvenliğini sağlamak.

Araziler ve yargı yetkileri kapsamı içinde ve bu yetkilerinin kullanımında, eyalete ait hükümler yayınlarlar.

Madde 264

Belediye yönetimleri kanunda belirtildiği şekilde başkalarına zarar vermeden aşağıda yer alan özel yargı yetkilerini kullanırlar;

1. Kent ve kırsal toprak kullanımı ve yerleşimini düzenlemek amacı ile, ulusal, bölgesel, eyaletlere ait ve mahalli planlamalar ile koordineli şekilde kantonlara ait kalkınmayı planlamak ve ilgili toprak kullanım gelişimini hazırlamak.

2. Kantonda toprak kullanımı ve yerleşimi üzerinde kontrol sağlamak.

3. Kentsel yol ağını planlamak, inşaa etmek ve işletmek.

4. Kanunda belirtildiği şekilde içme suyu, kanalizasyon sistemi, atık su arıtımı, katı atık yönetimi, çevresel iyileştirme ve diğer konular ile ilgili kamu hizmetleri sağlamak.

5. Çeşitli hükümler aracılığı ile gelişimler için özel katkılar sağlamak ve vergi toplamak, vegilerde değişiklik yapmak veya vergiyi kaldırmak.

6. Kendi kanton bölgesi içinde trafik ve kamu ulaşımını planlamak, düzenlemek ve kontrol etmek.

7. Kanuna uygun şekilde, sosyal, kültürel ve spor amaçlarıyla kamusal alanları ve sağlık ve eğitim için fiziksel altyapı ve tesisleri planlamak, inşaa etmek ve işletmek.

8. Kantonun mimari, kültürel ve doğal mirasını korumak, idamesini sağlamak ve geliştirmek ve bu amaçlarla kamusal olanlar oluşturmak.

9. Kentsel ve kırsal kadastorları oluşturmak ve yönetmek.

10. Kanunda belirtilen sınırlamaları bozmadan, deniz kumsallarının kullanımını, nehir, göl ve gölet kyılarını ve yataklarının sınırlarını belirlemek, düzenlemek ve yetki vermek ve kontrol etmek.

11. Deniz sahillerine insanlar tarafınan etkin ulaşımını güvence altına almak ve nehir, göl ve gölet kıyılarını korumak.

12. Taşocaklarında, deniz sahillerinde, nehri ve göl yataklarında bulunan kumlu, taşlı ve kayalıklı malzemeleriin kullanımını düzenlemek, yetkilendirmek ve kontro altında tutmak.

13. Yangın ihtimaline karşı önleme, koruma, kurtarma ve söndürme hizmetlerini yönetmek.

14. Yeteneklerini gerçekleştirmek üzere uluslararası işbirliğinin güvenliğini sağlamak.

Araziler ve yargı yetkileri kapsamı içinde ve bu yetkilerinin kullanımında, beledeyeler kanton hükümlerini yayınlarlar.

Madde 265

Gayrimenkullare ait kamu kayıt sistemi eş zamanlı olarak Yönetim ve belediyeler tarafından yürütülür.

Madde 266

Özerk anakent bölgelerinin yönetimleri kanton yönetimlerinin yargı yetkileri altında faaliyetlerini yürütürler ve bu durum ulusal yargı sistemini düzenleyen yasa tarafından belirtilen ilave yargı yetkilerine zarar vermeden tüm eyalet ve bölgesel yönetimler içinde uygulanır.

Arazi ve yargı yetkileri kapsamı içinde ve bu yetkilerin kullanımında, anaketler bölgeye ait hükümleri yayınlarlar.

Madde 267

Kırsal mahalli yönetimleri kanunda belirtildiği şekilde başkalarına zarar vermeden aşağıda yer alan özel yargı yetkilerini kullanırlar;

1. Kanton ve eyalet yönetimi ile koordineli şekilde, mahalli kalkınma ve buna bağlı ilgili toprak kullanımının geliştirilmesi ve yönetimini planlamak.

2. Kalkınma planlarında belitildiği ve yıllık katılımcı bütçelere dâhil edildiği şekilde mahalli bölgelerin fiziksel altyapılarını, tesislerini ve kamusal alanlarını planlamak, inşaa etmek ve işletmek.

3. Eyalet yönetimi ile kooridineli şekilde kırsal mahalli yol ağını planlamak ve işletmek.

4. Topluluk üretimlerinin gelişimini, biyoçeşitliliğin muhafazasını ve çevrenin korunmasını teşvik emek.

5. Kendisine yetki verilmiş veya diğer yönetim seviyelerine dağıtılmış kamu hizmetlerini tedarik etmek, koordinesini sağlamak ve yönetmek.

6. Bölgesel organizasyon taban örgütlenmeleri şeklinde komünlerin, yörelerin ve diğer kırsal yerleşkelerde yaşayan insanların organizasyonlarını desteklemek.

7. Yeteneklerini gerçekleştirmek üzere uluslararası işbirliğinin güvenliğini sağlamak.

8. Projelerin icrasını ve kamu hizmetlerinin kalitesini denetlemek.

Arazi ve yargı yetkileri kapsamı içinde ve bu yetkilerin kullanımında, kırsal mahalli yönetimler anlaşmalar ve çözümler üretirler.

Madde 268

Yargı yetkisi ile ilgili bir görevin ihmali veya eksik olarak yerine getirilmesinden dolayı kanun; prosedürleri kullanarak ve kontrol şeklinde istisnai durumları belirler, geçici veya yardımcı ilkelere dayanarak merkezi olmayan özek yönetimin adı geçen yargı yetkisine ilişkin ortaya çıkan bozuk durum düzelene kadar müdalede bulunulabilir.

Madde 269

Ulusal yargı yetki sistemi yönetimin her bir seviyesinin bir temsilcisinden oluşan teknik bir organa sahiptir; bu organ aşağıda yer alan görevleri icra eder;

1. Merkezi olmayan özerk yönetimler tarafından zorunlu ve giderek artan bir surette yürütülmek zorunda olan özel yargı yetkisinin taransfer edilmesi için prosedür ve maksimum zaman limitlerini düzenlemek.

2. Kanunda belirtildiği şekilde merkezi olmayan özerk yönetimin yararına ilave yargı yetkisinin transferi için prosedür düzenlemek.

3. Yetki idamesi ilkesine uygun olarak ve yargı yetkilerinin çatışmadığını temin ederek, farklı yönetim seviyeleri arasında paylaşılan yeteneklerin kullanımını düzenlemek.

4. Açıkta kalan yargı yetkileri için tabiatları gereği tranfer edilmesi mümkün olmayanlar hariç merkezi olmayan yönetimleri görevlendirmek.

5. Anayasa Mahkemesine şikayette bulunmanın önünü kapatmadan, yetki ikamesi ve yeterlik ilkesine uygun olarak farklı yönetim seviyeleri arasında ortaya çıkacak yargı yetki anlaşmazlıklarını çözüme kavuşturmak.

KISIM 5: Ekonomik kaynaklar

Madde 270

Merkezi olmayan özerk yönetimler kendi finansal kaynaklarını kazanırlar ve yetki ikamasi, dayanışma ve eşitlik ilkelerine dayanarak Devlet gelirinden bir pay alırlar.

Madde 271

Merkezi olmayan özerk yönetimler daimi devlet gelirinden en az yüzde on beş, devlet borcu ile ilgili olan hariç yüzde beşden daha az olmamak şartıyla daimi olmayan merkezi devlet gelirinden bir pay alırlar. Yıllık tahsisler öngörülebilir, zamanlı, doğrudan ve otomatiktir ve Ulusal Hazine Ana Hesabından merkezi olmayan özerk yönetimlerin hesabına aktarılması ile yürürlüğe girer.

Madde 272

Kaynakların merkezi olmayan özerk yönetimler arasında dağıtımı yasa ile düzenlenir ve aşağıda belirtilen kriterlere dayanır;

1. Nüfusun büyüklüğü ve yoğunluğu.

2. Her bir merkezi olmayan özerk yönetim bölgelerinde yaşayan nüfusa başlı olarak karşılanmayn temel ihtiyaçlara göre önceleklendirilir.

3. Yaşam, mali ve idari disiplin standartlarının geliştirilmesinde sağlanan kazanımlar ve Ulusal Kalkınma Planı ve merkezi olmayan yönetimin kalkınma planının hedeflerinin karşılanması.

Madde 273

Merkezi olmayan özerk yönetimlerin yürüttükleri yargı yetkisi ilgili kaynaklar ile beraber transfer edilebilir. Yargı yetkisini devralan kurum tarafından açıkca kabul edilmedikçe, yeterli kaynak transfer edilmeden hiçbir yargı yetkisi devredilemez. Merkezi olmayan her bir özerk yönetimin bölgesel kapsamında özerk yönetimlerin sorumluluğuna verilen yargı yetkisi kullanımının doğrudan ve doğrudan olmayan maliyetleri, ilgili esas teşkilat kanunu uyarınca Yörütme ve merkezi olmayan özerk yönetimlerinin herbirinden temsilcilerin eşit kısımlarından oluşan teknik bir organ tarafından ölçülür.

Yalnızca felaket durumlarında merkezi olmayan özerk yönetimlere takdire bağlı daimi olmayan tahsisler yapılabilir.

Madde 274

Kanun uyarınca, sahip oldukları topraklarda yenilenemez doğal kaynakları kullanılan veya endüstrileştirilen merkezi olmayan yönetimler bu faaliyetlerden dolayı kazanç elde eden merkezi Devletden bir pay almaya hak kazanırlar.

BAŞLIK VI: KALKINMA YAPISI

KISIM 1: Genel prensipler

Madde 75

Kalkınma yapısı; iyi şekilde yaşamı elde etmenin temelini oluşturan organize, sürdürülebilir ve dinamik ekonomik, politik, sosya-kültürel ve çevresel sistemler grubudur (sumak kawsay). Devlet; hakların kullanımını, kalkınma yapısının amaçlarına ulaşılmasını ve Anayasada yer verilen prensipleri güvence altına almak üzere ülkenin kalkınmasını planlar. Planlama ile toplumsal ve bölgesel eşitlik, işbirliğinin artırılması arzu edilir ve planlama katılımcı, merkezi olmayan, dağınık ve şeffaf olmalıdır.

İyi şekilde yaşamak kişilerin, toplulukların, insanların ve milliyetlerin kültürlerearası olma, farklılıklara saygı duyma ve doğa ile uyumlu yaşama çerçevesinde etkin olarak haklarını kullanmaları ve sorumluluklarını yerine gelirmelerini gerektirir.

Madde 276

Kalkınma yapısının aşağıda yer alan amaçları vardır:

1. Anayasa tarafından belirtilen haklar ve prensipler çerçevesinde yaşam kalitesini ve ortalama yaşam süresini geliştirmek, nüfusun kapasite ve potansiyelinini ilerletmek.

2. Düzgün, istikrarlı istihdam oluşturulması ve üretim aracılığı ile kalkınmadan elde edilen faydaların eşitlikçi dağıtılmasına dayanan adil, demokratik, üreten, karşılıklı destekleyici ve sürdürülebilir bir ekonomik sistem inşaa etmek.

3. Yönetimin her aşamasında, farklı kimliklerin kabul edilmesi ve eşit temsiliyeti güçlendiren katılım ve toplumsal takibi teşvik etmek.

4. Doğayı yenilemek ve muhafaza etmek, kişiler ve toplulukların eşitliğini, suya, havaya, toprağa, yeraltı kaynaklarının ve tabiat varlıklarının kullanımına daimi ve kaliteli erişimi güvence altına alan sağlıklı ve sürdürülebilir bir çevre sağlamak.

5. Ulusal bağımsızlığı güvence altına almak, Latin Amerika bütünleşmesini teşvik etmek, adil, demokratik ve barışcıl bir dünya sistemine katkı sağlayacak küresel çevre ile stratejik bütünleşmeyi yükseltmek.

6. Dengeli, adil toprak kullanım planını, bütünleşmesini ve sosyakültürel, idari, ekonomik ve yönetim faaliyetlerinin koorinasyonunu ve Devletin bütünlüğünün güçlendirilmesini teşvik etmek.

7. Kültürel farklılıkları korumak ve teşvik etmek, bu kültürlerin kendini yenilemesine ve diğer kültürler ile etkileşime girmesine saygı duymak; toplumsal hafıza ve kültürel mirası iyileştirme, korumak ve geliştirmek.

Madde 277

İyi şekilde yaşama ulaşmak için Devletin genel görevleri;

1. İnsanların, toplulukların ve doğanın haklarını güvence altına almak.

2. Gelişim sürecini yönlendirmek, planlamak ve düzenlemek.

3. Kamu politikalarını yapmak ve icra etmek ve bu politikaların ihlal edilmesini kontrol etmek ve müeyyide uygulamak.

4. Mal üretmek, altyapıyı kurmak ve işletmek ve kamu hizmetleri sağlamak.

5. Anayasa ve kanun göz önünde tuturak ekonomik faaliyetleri geliştiren, teşvik eden ve savunan yasal bir sistem ve siyasi kurumlar aracılığı ile adı geçen faaliyetleri artırmak.

6. Bilimi, teknolojiyi, sanatları, atalardan kalma bilgeliği ve genel olarak toplulukların, derneklerin, kooperatiflerin ve özel sektörün yaratıcı girişimlerinden kaynaklanan faaliyetleri teşvik etmek ve artırmak.

Madde 278

İyi şekilde yaşama ulaşmak için, insanların, toplulukların ve onların çeşitli şekillerde teşkillerinin görevleri aşağıda belirtilmiştir;

1. Kamu yönetiminin, ulusal ve yerel kalkınma planlarının tüm aşamalarına ve alanlarına ve her seviyede kalkınmanın icrasına ve kontrolüne katılmak.

2. Toplumsal ve çevresel sorumluluk ile malları ve hizmetleri üretmek, değiş tokuş yapmak ve tüketmek.

KISIM 2: Katılımcı kalkınma planlaması

Madde 279

Merkezi olmayan ulusal katılımcı planlama sistemi kalkınma için planlamayı organize eder. Sistem farklı seviyelerde yönetim unsurlarını kamu katılımı ile biraraya getiren bir Ulusal Planlama Kurulundan oluşur ve bunu koordine eden teknik bir sekreteryaya sahiptir. Bu Kurulun amacı sistemi yönelten ilkeler ve politikalar yayınlamak ve Ulusal Kalkınma Planını onylamaktır. Kurula Cumhurbaşkanı tarafından başkanlık edilir.

Merkezi olmayan özerk yönetimlerde, planlama kurulllarına en yüksek temsilciler tarafından başkanlık yapılır ve bu kurullara üyelikler kanun tarafından belirlenir. Vatandaş kurulları ulusal kalkınma için ana esasları sağlayan uzun dönemli strartejik ilke ve anlaşmaların oluşturulması ve tartışmalar için organlardır.

Madde 280

Ulusal Kalkınma Planı; kamu politikaları, programları, projeleri, Devlet bütçesinin programlanması ve icrası, kamu kaynakları yatırımı ve tahsisinin bağlı olduğu araçtır. Adı geçen plan merkezi Devlet ve merkezi olmayan özerk yönetimler arasında özel yetki alanlarını koordine eder. Söz konusu planın göz önünde tutulması kamu sektörü için zorunludur diğer seçktörler için ise tavsiye edilir.

KISIM 3: Gıda bağımsızlığı

Madde 281

Gıda bağımsızlığı sağlıklı ve kültürel olarak daimi şekilde uygun gıda ile ilgili kişilerin, toplulukların, insanların ve ülkelerin kendi kendine yetebilme seviyesine ulaşmalarını temin etmek için stratejik bir amaç ve bir Devlet zorunluluğudur.

Bu amaca ulaşmak için Devlet aşağıdakileri yapmaktan sorumludur;

1. Üretimi ve küçük ve orta ölçekli zirai gıda ve balık dönüşümünü, üretim birimlerini, topluluk üretim birimlerini ve sosyal, karşılıklı destekleyici ekonomiyi teşvik etmek.

2. Gıda ithalatına bağımlılığı engellemek üzere ulusal zirai gıda ve balıkçılık sektörünü koruyan mali, vergi ve gümrük vergisi politikalarının kabul edilmesi.

3. Tarım ve besi hayvancılığı üretiminde ekolojik ve organik teknolojilerin çeşitlendirilmesinin ve girişinin güçlendirilmesi.

4. Küçük çiftçilerin toprak, su ve diğer üretim kaynaklarına sahip olmalarını mümkün kılan yeniden dağıtım politikalarının teşvik edilmesi.

5. Küçük ve orta büyüklükte üreticilerin finansmanını sağlamak üzere öncelikli mekanizmaların kurulması ve bu üreticilerin üretim araçlarına erişimlerinin kolaylaştırılması.

6. Tohumların kullanılması, korunması ve ücretsiz değişinin sağlanması ile tarımsal biyoçeşitliliğn ve atalardan kalma uygulamaların muhafaza edilmesi ve kurtarılmasının teşvik edilmesi.

7. İnsanoğlunun tüketmesi için yetiştirilen hayvanların sağlıklı olduğunun ve sıhhatli şartlar altında yetiştirildiğinin temin edilmesi.

8. Gıda bağımsızlığını güvence altına almak için uygun bilimsel araştırma ve teknolojik yeniliklerin gelişiminin sağlanması.

9. Biyo-emniyet düzenlemeleri altında, biyo-teknolojinin kullanımı ve gelişiminin, deneyler yapılmasının, kullanımı ve pazarlanmasının düzenlenmesi.

10. Kırsal ve kentsel alanlar arasında eşitliği sağlamak için gıda ürünlerinin pazarlanması ve dağıtımı ile beraber organizasyonların gelişiminin ve üretici ağlarının güçlendirilmesi.

11. Gıda ürünlerinin dağıtımı ve pazarlanması için adil, karşılıklı olarak destekleyici sistemlerin oluşturulması. Gıda ürünleri ile ilgili tekelleşme uygulamalarının ve herhangi türde spekülayonların engellenmesi.

12. Gıdaya ulaşımı tehlikeye atan dağal ve insan kaynaklı felaketlerin kurbanları olan nüfus gruplarına gıda sağlanması.

13. İnsanların kirlenmiş gıdaları tüketmelerini engellemek veya sağlıklarını tehlikeye atan veya etkileri hala bilimsel olarak belirsiz olan gıdalardan korumak.

14. Küçük üreticilerin birleşik ağlarına öncelik verilerek toplumsal ve gıda programları için gıda ve hammadde elde edilmesi.

Madde 282

Devlet; toplumsal ve çevresel işlevleri gerçekleştiren toprağın kullanımı ve erişimi için kanunlar yapar. Kanun tarafından oluşturulan ulusal toprak fonu kırsalda yaşayan insanların toprağa eşit ulaşımını düzenler. Malikane tarımı ve toprak zenginleşmesi yasaktır, buradan hareketle su ve kaynakların tekelleştirilmesi ve özelleştirilmesi de yine aynı şekilde yasaktır. Devlet; eşitlik, etkinlik ve çevresel sürdürülebilirlik ilkelerine bağlı kalarak gıda üretimi için sulama suyunun kullanımını ve yönetimini düzenler.

KISIM 4: Ekonomik bağımsızlık

BÖLÜM 1: Ekonomik sistem ve ekonomik politika

Madde 283

Ekonomik sistem topluma yöneliktir ve karşılıklı olarak destekleyicidir; insanoğlunu bir özen olarak kabul eder ve nihai amaç olarak görür; toplum, Devlet ve pazar arasında dinamik, dengeli bir ilişki kurar ve amacı iyi şekilde yaşamı beraberinde getiren fiziki ve manevi şartların üretimini ve çoğaltılmasını temin etmektir.

Ekonomik sistem, kamu, özel, karma ekonomi, ekonomik organizasyonun halk dayanışma şekilleri ve kanunda belirtilen diğer hususlardan oluşur. Kökleşmiş dayanışma ekonomisi kanuna uygun şekilde düzenlenir ve işbirlikçi, birleştirici ve topluluk sektörlerini içerir.

Madde 284

Ekonomik politika aşağıda yer alan amaçlara sahiptir;

1. ülkenin gelirlerinin ve zenginliğinin yeterli dağıtımını temin etmek.

2. Bölgesel bütünleşme içinde, ulusal üretimi, sistemli üretkenliği, rekabeti, bilimsel ve teknolojik bilginin toplanmasını, dünya ekonomisi ile sistemli bütünleşmeyi ve tamamlayıcı üretken faaliyetleri cesaretlendirmek.

3. Gıda ve enerji bağımsızlığını temin etmek.

4. Doğanın biyofiziksel sınırları içinde, yaşam ve kültürlere saygı duyularak maksimum etkinlikle katma değerlerin birleştirilmesini teşvik etmek.

5. Ekonomik, toplumsal ve kültürel açılardan, kırsal bölgeler ve şehir arasında, bölgeler arasında birleşme ve ulusal alanların dengeli bir şekilde kalkınmasını sağlamak,

6. Çalışanların haklarına saygı duyaraktam istihdamı geliştirmek ve her türlü işe değer vermek.

7. Maksimum sürdürülebilir üretim seviyesi ve zamanla istihdam olarak anlaşılan ekonomik itme gücünü artırmak.

8. Malların ve hizmetlerin şeffaf, etkin pazarlarda adil ve bütünleyici mübadelesini teşvik etmek.

9. Toplumsal ve çevresel olarak sorumlu tüketimi teşvik etmek.

BÖLÜM 2: Mali politika

Madde 285

Mali politikanın aşağıda yer alan belirli amaçları vardır;

1. Hizmetlerin, yatırım ve kamu mallarının finanse edilmesi.

2. Uygun transferler, vergiler ve sübvansiyonlar aracılığı ile gelirlerin tekrar dağıtılması.

3. Toplumsal olarak arzu edilen ve çevresel olarak kabul gören malların ve hizmetlerin üretimi ve ekonominin farklı sektörlerinde yatırım için teşvik oluşturma.

Madde 286

Yönetimin her seviyesinde, kamu finansmanı sürdürülebilir, sorumluluk sahibi ve şeffaflık içinde gerçekleştirilir ve ekonomik itici gücün gelişmesini sağlar. Daimi harcamalar daimi gelirler ile finanse edilir. Sağlık, eğitim ve adalet için devam eden harcamalara öncelik verilir ve bir isnai durum olarak daimi olmayan gelirler ile fonlanabilirler.

Madde 287

Kamu kaynakları tarafından finanse edilen bir zorunluluk oluşturan hukuk nomu ilgili finansman kaynağını oluşturur. Sadece kamu hukuku kurumları kanunda belitildiği üzere özel ödemeler ve katkılar ile finanse edilebilirler.

Madde 288

Kamu alımları etkinlik, şeffaflık, kalite, toplumsal ve çevresel sorumluluk kriterini karşılamalıdır. Yerli ürünlere ve hizmetlere, özellikle kökleşmiş dayanışma ekonomisi neticesi üretilen ürünlere, küçük ve orta büyüklükte birimlerin ürettiği ürünlere öncelik verilir.

BÖLÜM 3: Kamu borçlanması

Madde 289

Devletin her seviyesinde, kamu borçlanması ilgili planlama ve bütçeye ait ana esaslara uygun olarak yönetilir. Kuruluşu ve çalışması ilgili kanunda tanımlanan borç ve finansman komitesi kamu borçlanmasına ilişkin olarak yetkilendirilir. Devlet kendi bünyesinde bulunan organlarının ve tüm vatandaşlarının kamu borçlanması ile ilgili olarak nezaret etmelerini ve denetleme yapmalarını teşvik eder.

Madde 290

Kamu borçlanması aşağıda belirtilen düzenlemelere tabidir;

1. Kamu borçlanmasına sadece uluslararası işbirliğiden elde edilen mali gelirler ve kaynaklar yetersiz kaldığında başvurulur.

2. Bağımsızlık, haklar, iyi yaşam rejimi ve doğanın muhafazasının etkilenmediğini güvence altına almak üzere kamu borçları sürekli takip edilir.

3. Kamu borçlanması sadece altyapı ile ilgili programlar ve projeler veya geri ödenebilecek finansal kapasitesi bulunanlar için kullanılır. Sadece yeni şartların Ekvator için daha faydalı olduğu durumlarda, yabancı kamu borçlarının finansmanına ilişkin ödeme ertelenebilir.

4. Yeniden pazarlık anlaşması, ne örtülü nede açıkca, hiç bir şekilde birleşik faiz veya tefecilik içeremez.

5. Yetkili makam tarafından kanuni olmadığı açıklanan borçlar reddedilir. Hukuka aykırılığının açıklanması durumunda, kurtarma hakkı kullanılır.

6. Kamu borcunun kazanımı veya yönetiminden doğan idari veya hukuki sorumluluğa ait her hangi bir kanuni işlem zamanaşımına tabi olamaz.

7. Devletin herhangi bir özel borcu üstlenmesi yasaktır.

8. Devlet tarafından borçlanma senetlerinin verilmesi kanunla düzenlenir.

9. Yürütme Organı merkezi olmayan özerk yönetimlere ait borçların üzerine alınıp alınmayacağına karar verebilir.

Madde 291

Anayasa ve kanun tarafından belirlenen yetkili organlar potansiyel finansmanlarını belirlemek için kamu borçlanması gerektiren projelerin etkisi üzerine öncelikli finansal, toplumsal ve çevresel analizler gerçekleştirir. Adı geçen organlar yönetim ve yeniden pazarlık gibi konuların yanında yerel ve yabancı kamu borçlanmasının her aşamasında kontrol, finansal ve çevresel denetim gerçekleştirirler.

BÖLÜM 4: Genel Devlet Bütçesi

Madde 292

Genel Devlet Bütçesi Devletin gelir ve harcamalarının oluşturulduğu ve yönetildiği bir araçtır ve sosyal güvenlik, kamu banka sistemi, devlet iktisadi teşebbüsleri ve merkezi olmayan özerk yönetimilere ait olanlar hariç kamu sektörü tarafından yapılan tüm gelirleri ve harcamaları içerir.

Madde 293

Genel Devlet Bütçesinin hazırlanması ve gerçekleştirilmesi Ulusal Kalkınma Planına sıkı sıkıya bağlıdır. Merkezi olmayan özerk yönetimlerin ve diğer kamu tüzel kişiliklerinin bütçeleri yetkilerine ve otorilerine zarar vermeden Ulusal Kalkınma Planı çerçevesinde sırasıyla bölgesel, eyalet, kanton ve mahalli planlara sıkı sıkıya bağlıdır. Merkezi olmayan özerk yönetimler kanun uyarınca Genel Devlet Bütçesi ile ilgili belirtilenlere benzer şekilde mali ve yerel borçlanma kurallarına uymak zorundadırlar.

Madde 294

Yürütme Organı her yıl taslak yıllık bütçe ve dört yıllık bütçe planını hazırlar. Millet Meclisi taslak yıllık bütçe ve dört yıllık bütçe planının Anayasa, kanun ve Ulusal Kalkınma Planı ile uyumlu olduğunu güvence altına alır ve duruma göre bütçeyi kabul eder veya geri çevirir.

Madde 295

Yürütme Organı görev süresinin ilk doksan günlük süresi içinde sonraki yıllarda ise ilgili mali yılın başlamasından altmış gün önce taslak yıllık bütçe ve dört yıllık bütçe planını Millet Meclisine sunar. Millet Meclisi takip eden otuz gün içinde tek bir görüşmede taslak yıllık bütçe ve dört yıllık bütçe planını kabül veya reddeder. Millet Meclisi bu dönem içinde kararını duyurmaz ise, Yürütme Organı tarafından hazırlanan taslak bütçe ve plan yürürlüğe girer. Millet Meclisinin itirazları yalnızca gelir ve harcama alanlarına göndermede bulunabilir ve taslak bütçenin tamamını değiştiremez. Eğer Millet Meclisi taslak bütçe veya plana itiraz ederse, Yürütme Organı on gün içinde bahsi geçen itirazı kabül eder ve Millet Meclisine yeni bir öneri sunar veya başlangıç önerisini onaylayabilir. Millet Meclisi takip eden on gün içinde üyelerinin oylarının üçte ikisi ile tek görüşmede itirazlarını onaylayabilir. Aksi halde, ikinci kez Yürütme Organı tarafından gönderilen taslak bütçe veya bütçe planı yürürlüğe girer. Önceki bütçe Cumhurbaşkanı göreve başlayıp yılın bütçesi geçene kadar yürürlükte kalır. Bütçenin uygulanması sırasında harcamalardaki herhangi bir artış Kanunda belirtilen kısıtlamalar içinde Millet Meclisi tarafından onaylanır. Bütçenin hazırlanmaıs, kabul edilmesi ve uygulanması sürecindeki tüm bilgiler halka açık olmalıdır ve en uygun kitle iletişim araçları ile sürekli olarak halkın arasına dağıtılmalıdır.

Madde 296

Yürütme Organı her altı ayda Millet Meclisine bütçe uygulamaları ile ilgili bir rapor sunar. Merkezi olmayan özerk yönetimler aynı şekilde altı aylık sürelerle ilgili denetleme organlarına rapor sunarlar. Kanun gecikmeler için yaptırım uygular.

Madde 297

Kamu kaynakları ile finanse edilen herhangi bir program Ulusal Kalkınma Planında şart koşulan çerçeve içerisinde değerlendirmeye tabi tutulan amaçlara, hedeflere ve önceden saptanmış bir süreye sahip olmak zorundadır. Kamu varlıklarını veya kaynaklarını alan veya transfer eden kurumlar ve oluşumlar kendilerini yöneten kanunlara, düzenlemelere, şeffaflık, hesap verilebilirlik ilke ve prosedürlerine ve kamu kontrolüne tabidirler

Madde 298

Ayrılmış bütçe tahsisleri Kanunda belirtildiği şekilde merkezi olmayan özerk yönetimler, sağlık sektörü, eğitim sektörü ve yüksek öğrenim ve araştırma, bilim, teknoloji ve inavasyon için oluşturulur. Ayrılmış tahsislerin transferleri öngörülebilir ve otomatik olarak gerçekleşmelidir. Diğer ayrılmış bütçe tahsislerinin oluşturulması yasaktır.

Madde 299

Genel Devlet Bütçesi Merkez Bankasında tutulan Devlet Hazinesi Ana Hesabı aracılığı ve ilgili alt hesaplar ile yönetilir. Merkez Bankasında devlet iktisadi teşebbüslerinin ve merkezi olmayan özerk yönetimlerin depozitelerini yönetmek üzere diğer hesaplarda olduğu gibi özel hesaplar oluşturulabilir. Devlet kaynakları Kanun uyarınca hükümet banka sistemi içinde yönetilir. Kanun krediler, ödemeler, yatırım ve finansal kaynaklar için mekanizmalar kurar. Kmau sektörü oluşumlarının yasal yetki olmaksızın yurt dışına yatırım yapmaları yasaktır.

BÖLÜM 5: Vergi Sistemi

Madde 300

Vergi sistemi genellik, aşama aşama, etkinlik, idari basitlik, geriye dönük olmama, eşitlik, şeffaflık ve gelir toplama yeterliliği ilkelerine bağlı kalınarak yönetilir. Doğrudan ve aşamalı vergilere öncelik verilir. Vergi politikası yeniden dağıtımı teşvik eder ve istihdamı, mal ve hizmet üretimini, ekolojik, sosyolojik ve ekonomik olarak sorumlu davranışları artırır.

Madde 301

Vergiler, sadece Millet Meclisinden geçmiş yasalar aracılığı ve Yürütme Organının girişimi ile toplanabilir, değiştirilebilir, muaf tutulabilir veya kaldırılabilir. Vergi yüklemeleri ve katkıları yetkili organ tarafından geçirilen düzenleyici bir hüküm vasıtasıyla toplanabilir, değiştirilebilir, muaf tutulabilir veya elimine edilebilir. Özel ücretlendirmeler ve katkı payları kanuna uygun olarak oluşturulabilir ve düzenlenebilir.

KISIM 6: Para, döviz, kredi ve finansal politika

Madde 302

Parasal, döviz, kredi ve finansal politikalar aşağıda belirtilen amaçlara sahiptir;

1. Ekonomik sistemin etkin şekilde yürütülebilmesi için gerekli ödeme araçlarını sağlamak.

2. Tüm nakit akışının alt seviyesini yeterli finansal güvenlik sınırı sağlayacak şekilde oluşturmak.

3. Ülkenin kalkınmasını sağlayacak yatırımları yapmak için gerekli likidite fazlalılığını yönetmek.

4. Anayasada yer aldığı üzere ekonomik canlılığın sağlanması amacına uygun ödeme dengesi açıklarının engellenerek fiyat istikrarı ve mali dengeyi geliştirmek amacıyla ulusal tasarruf ve üretken faaliyetlerin finansmanını artıran borç veme ve alma faizleri arasında seviyeleri ve bağları artırmak.

Madde 303

Parasal, döviz, kredi ve finansal politikaların hazırlanması Yürütme Organının ayrıcalıklı yetkisidir ve Merkez Bankası aracılığı ile yürütülür. Kanun Ekvator sınırları içinde tedavülü zorunlu paranın dolaşımını düzenler. Kredi ve finansal politikaların icrasıda yeine kamu banka sistemi ile yapılır. Merkez Bankası, organizasyonu ve çalışması kanun ile düzenlenen kamu hukuku ile yönetilen yasal bir yapıdır.

BÖLÜM 7: Ticaret politikası

Madde 304

Ticaret politikasını aşağıda yer alan amaçları vardır;

1. Ulusal Kalkınma Planında ortaya koyulan stratejik amaçlara dayanan yerli pazarları geliştirmek, güçlendirmek ve canlılık kazandırmak.

2. Ülkenin dünya ekonomisi ile stratejik olarak bütünleşmesinin önünün açılmasına olanak sağlayan faaliyetleri düzenlemek, teşvik etmek ve gerçekleştirmek.

3. Yerli üretim sistemini ve üretimi güçlendirmek.

4. Gıda, enerji bağımsızlığı ve içsel dengesizliklerin azaltılmasını güvence altına almak üzere katkı sağlamak.

5. Ölçek ekonomisi ve adil ticaretin gelişimini teşvik etmek.

6. Özellikle özel sektörde monopoli, oligopoli ve piyasanın sağlıklı çalışmasını etkiyebilecek diğer diğer uygulamaları engellemek.

Madde 305

Gümrük tarifelerinin oluşturulması ve seviyelerinin belirlenmesi Yürütme Organının yetki alanına girer.

Madde 306

Devlet çevresel duyarlılığı olan ihraç ürünlerine, daha fazla istihdam ve katma değer yaratan ve özellikle küçük ve orta büyüklükte üreticelerin ve esnafların ürettikleri ürünleri teşvik eder. Devlet kalkınma hedefleri için gerekli ithatı destekler ve yerel üretimi, nüfusu ve doğayı olumsuz etkileyen ithalatın yapılmasını engeller.

Madde 307

Yabancı özel ve tüzel kişiler ile Devlet tarafından giriş yapılan sözleşmeler dolaylı olarak bu kişilerin diplomatik dokunulmazlıklarından vazgeçmelerini gerektirir. Yabancı dışişleri ile yapılan sözleşmeler bu durumdan istisnadır.

BÖLÜM 8: Finansal sistem

Madde 308

Finansal faaliyetler kamu çıkarlarını gözeten hizmetlerdir ve kanuna uygun olarak Devletin öncelikli yetkilendirmesi ile gerçekleştirilebilirler. Temel amaç devletin kalkınma hedeflerine ulaşması için mevduatları korumak ve finansman ihtiyaçlarını karşılamaktır. Finansal faaliyetler topluma ve çevreye duyarlı tüketimi ve üretimde yerel yatırımı kalkındırmak için tevdi edilmiş kaynakları etkinleştiren etkin bir arabulucu rol gerçekleştirir. Devlet finansal hizmetlere ve kredinin demokratikleşmesini teşvik eder. Gizli anlaşma, bileşik faiz ve tefecilik uygulamaları yasaktır. Özel finansal sektörün düzenlenmesi ve kontrolü ne banka ödeme yeterliliğine ilişkin sorumluluğunu devredebilir nede Devletin herhangi bir güvencesine işaret eder. Finansal kurumların ve sermayeyi kontrol eden yöneticiler adı geçen kurumların ödeme yeterliliklerinden sorumludurlar. Kamu veya özel finansal kurumlarda fonların veya mevduatların dondurulması, keyfi veya yaygın olarak tutulması yasaktır.

Madde 309

Ulusal finans sistemi kamu ve özel sektörler ve kamunun kaynakları için aracı olarak görev yapan halk tabanına sahip ekonomik dayanışma sektörlerinden oluşur. Bu sektörlerin herbiri yasalar ve düzenlemeler ile yönetilir ve görevleri güvenliklerini, istikarı, şeffalığı ve doğruluklarını güçlendirmek olan belirli ve farklılaştırılmış kontrol organlarına sahiptir. Adı geçen yapılar özerk olmalıdırlar. Kontrol organlarının yöneticileri kararlarından dolayı idari ve cezai sorumluluğa sahiptirler.

Madde 310

Kamu finans sektörünün amacı finansal hizmetlerin sürdürülebilir, etkin, ulaşılabilir ve adil karşılanması olmalıdır. Sağlanan kredi tercihen üretken sektörlerin rekabet gücünü ve üretkenliği artırmak, Kalkınma Planı hedeflerinin karşılanması ve dezeavantajlı grupların ekonomiye aktif katılımlarını sağlamak olmalıdır.

Madde 311

Halk tabanına sahip ekonomik dayanışma sektörü borç ve tasarruf kooparatifleri, ortaklık veya karşılıklı destekleyici kurumlar, topluluk kredi kooparetifleri ve bankalar, tasarruf derneklerinden oluşur. Halk tabanına sahip ekonomik dayanışma sektörünün, mikro, küçük ve orta büyüklükte üretim birimlerinin hizmet açılımları halk tabanına sahip ekonomiyi güçlendirdikleri seviyede Devlet’den öncelikli ve farklılıklaştırılmış yaklaşım görürler.

Madde 312

Ulusal özel kitle iletişim kurumları, bunların yöneticileri ve ana hissedarlarının yanı sıra finansal sistemin özel kurumları da doğrudan veya dolaylı olarak sırasıyla finansal veya medya endüstrilerinin sahip olduklarından farklı hisselere ve kurumların özsermaye paylarına sahip olamazlar. İlgili kontrol acenteleri yürürlükte olan anayasal ve düzenleyici çerçeveye uygun olarak burada belirtilen zorunlulukları düzenlemekten sorumlu olacaklardır. Finansal kurumlar veya gruplar yasal temsilcileri, yönetim kurulu üyeleri ve hissedarları ile beraber sermayeyi kontrol edilmesini sağlayan hisselere, medya yatırımı veya varlıklarına sahip olamazlar. Ulusal finans sistemine ait her varlık kanun gereğince atanan ve kurumdan bağımsız olarak görev yapan bir müşteri savunma avukatına sahiptir.

KISIM 5: Stratejik sektörler, hizmetler ve kamu iktisadi teşebbüsleri

Madde 313

Devlet biraz sonra bahsedilecek çevresel sürdürülebilirlik, tedbir, engelleme ve etkinlik prensiplerini dikkate alarak yönetme, düzenleme, takip etme ve stratejik sektörleri yönetme hakkını saklı tutar. Karar verici ve Devletin özel kontrolünün yetkisi altında bulunan stratejik sektörler büyüklükleri ve önemlerinden dolayı sosyal veya çevresel etki meydana getiren sektörlerdir ve toplumun genel refahını ve hakların tam anlamıyla kullanılmasını temin etmeye yönelik faaliyet göstermek zorundadırlar.

Her türlü enerji ile ilgili yapılar, telekominasyon, yenilenemeyen doğal kaynaklar, gaz ve yağ taşımacılığı ve arıtması, biyoçeşitlilik ve genetik miras, radio frekans, su ve kanunda belirtilen diğer unsurlar stratejik sektörler olarak kabul edilir.

Madde 314

Devlet, içme ve sulama suyu, temizlik, elektrik, telekominasyon, yol, liman, havaalanı tesisleri ve kanunda belirtilen diğer kamu hizmetlerinin sağlanmasından sorumludur. Devlet kamu hizmetlerinin ve bu hizmetlerin tedariği sırasında zorunluluk, genellik, istikrar, etkinlik, sorumluluk, evrensellik, ulaşabilirlik, düzenlilik, devamlılık ve kalite prensiplerinin göz önünde tutulduğunu güvence altına alır. Devlet, kamu hizmetlerinin fiyatlarının ve ücretlerinin adil olamasını sağlamak üzere tedbir alır ve bunlarla ilgili takip ve düzenlemeler kurar.

Madde 315

Devlet stratejik sektörlerin yönetimi, kamu hizmetlerinin sağlanması, doğal kaynakların veya kamu varlıklarının sürdürülebilir kullanımı ve diğer ekonomik faaliyetlerin icrası için kamu şirketleri kurar. Kamu iktisadi teşebbüleri kanuna uygun olarak ilgili organlar tarafından düzenlemelere tabi tutulurlar ve özel olarak denetlenirler. Bu teşebbüsler kamu hukuku altında, yasal statüye, finansal, ekonomik, idari ve yönetimsel olarak özerk, yüksek kalite parametrelere ve iş, ekonomik, sosyal ve çevresel kriterlere sahip şirketler olarak faaliyet gösterirler. Aynı şirketlerde veyabu şirketlerin kamusal niteliğe sahip bağlantılı veya birleşik iştiraklerinde gelişimlerini temin eden seviyelerde yatırıma paylaştırılmamış net kazanç tahsis edilebilir. Yatırılmamış veya yeniden yatırım yapılmış gelir fazlalıkları Devlet Genel Bütcesine devredilir. Kanun; Devletin kamu hizmetlerinin sağlanması ve stratejik sektörlerin yönetimine katılmak için hisse paylarının daima çoğunluğuna sahip olacağı karma ekonomik şirketlerde kamu iktisadi teşebbüslerinin payını belirler.

Madde 316

Devlet stratejik sektörlerde ve kamu hizmetlerindeki katılım yetkisini çoğunluk hisselerine sahip olduğu karma ekonomik şirketlere devredebilir. Adı geçen yetkilendirme ulusal çıkarlara tabidir ve her bir stratejik sektör için kanunda belirlenen sınırlara ve süre kısıtlarına uyulmak zorunluluğu vardır. İstisnai ve kanun tarafından düzenlenen durumlarda bu faaliyeterin kullanımı için özel teşebbüslere ve halk tabanlı ekonomik sektörlere yetki verilebilir.

Madde 317

Yenilenemez doğal kaynaklar Devletin elden çıkaramayacağı mirasın parçasıdır ve zaman aşımına tabi değildir. Bu kaynakların yönetiminde, Devlet; nesiller, doğanın muhafazası, telif hakkı ödemeleri veya diğer vergiye tabi olmayan katkılar ve kurumsal paylar arasındaki sorumluluğa önem verir ve çevresel, kültürel, sosyal ve ekonomik doğanın olumsuz etkilerini minimize etmeye çalışır.

Madde 318

Su kamu kullanımı için ülkenin stratejik mirasının parçasıdır. Devletin ikinci taraflara devredemeyeceği mülkiyetidir ve zaman aşımına tabi değildir. Doğa ve insan varlığının hayati bir unsurudur. Suyun her türlü özelleştirilmesi yasaktır. Su yönetimi özellikle kamu veya topluluk temellidir. Temizlik sağlayan kamu hizmetleri, içme ve sulama suyu arzı sadece Devletin veya toplulukların yasal kurumları vasıtasıyla sağlanır. Devlet, su yönetimi ve kamu hizmetlerinin tedariki ile ilgili topluluk açılımlarının yönetimi ve işletilmesini, hizmetlerin sağlanması için kamu ve topluluk organları arasındaki birliktelikleri teşvik etmek suretiyle güçlendirir. Su konusunda mutlak otorite olan Devlet, gıda bağımsızlığını, ekolojik zenginliği, üretken faaliyetleri güvence altına almak üzere beşeri tüketim ve sulama için su kaynaklarının planlanmasından ve yönetilmesinden doğrudan sorumludur. Kanun gereği, Suyun kamu, özel ve halk tabanına sahip ekonomik sektörler tarafından üretim amaçlarıyla kullanımında Devletin yetkilendirilmesine ihtiyaç vardır.

KISIM 6: İşgücü ve üretim

BÖLÜM 1: Üretimin ve yönetiminin organizasyon şekilleri

Madde 319

Üretimi düzenleyen farklı düzenlemeler; topluluğu, işbirliğini, özel ve kamu işletmelerini, dernekleri, aile, yerel, özerk ve karma ekonomi dahil edilerek ekonomik anlamda kabul edilir. Devlet ülke içinde yaşayan insanların iyi bir yaşam şeklini temin eden üretim şekillerini teşvik eder ve insanların haklarını ihlal eden veya bu tabiata sahip üretim şekillerini engeller. Ekvatorun dünya ekonomisine aktif katılımını güvence altına alan ve yerel talepleri karşılayan üretimi destekler.

Madde 320

Çok çeşitli üretim süreçlerinin düzenlenmesi arasından; katılımcı, şeffaf ve ektin yönetim teşvik edilir. Her hangi bir şekilde gerçekleştirilen üretim; kalite, sürdürülebilirlik, sistemli üretim, işe ihtimam gösterme, ekonomik ve sosyal etkinlik prensipleri ve standartları göz önünde tutularak yönetilir.

BÖLÜM 2: Mülkiyet türleri

Madde 321

Devlet; kamu, özel, topluluk, Devlet, kooperatif, dernek veya karma ekonomi olsun veya olmasın tüm şekillerdeki mülkiyet hakkını tanır ve güvence altına alır.

Madde 322

Fikri mülkiyet kanunda belirtilen şartlara uygun olarak tanınır. Bilim, teknoloji veya atalardan kalma bilgelik alanlarında yer alan ortak bilginin her hangi bir şekilde kendine mal edilmesi yasaktır. Biyolojik çeşitlilik ve tarımsal biyoçeşitlilik içinde saklanan genetik kaynakların kendine mal edilmesi de yine aynı şekilde yasaktır.

Intellectual property is recognized pursuant to the conditions provided for by law.

Any form of appropriation of collective knowledge, in the fields of science,

technology and ancestral wisdom, is forbidden. The appropriation of genetic

resources contained in biological diversity and agricultural biodiversity is likewise

forbidden

Madde 323

Toplumsal gelişim, çevre ve kamu refahının sürdürülebilir yönetimini sağlamak üzere planlar uygulamak amacıyla Devlet kurumları, kanun gereği genel hizmet veya toplumsal ve ulusal çıkarlar nedeniyle malların kamulaştımasını, takip eden adil kıymet biçilmesini, tazminat ve ödemeyi deklere edebilir. Her türlü el koyma yasaktır.

Madde 324

Devlet erkek ve kadınların mülkiyete ulaşımları ve müşterek evliliklerine ait mülklerin yönetiminde karar verme noktasında eşit haklara ve eşit fırsatlara sahip olmalarını güvence altına alır.

BÖLÜM 3: İş ve ödeme şekilleri

Madde 325

Devlet çalışma hakkını güvence altına alır. AH çalışma şekli, başka bir yerde olsun veya kendi işinde çalışan olsun üretken toplumsal oyuncular olarak tüm çalışanlar, erkek ve kadın ile beraber kendi iaşe ve ibatesi için çalışma ve insanlar için bakım sağlamada dâhil edilerek kabul edilir.

Madde 326

Çalışma hakkı aşağıda sunulan prensipler ile desteklenir;

1. Devlet tam istihdamı, noksan isthidam ve işsizliğin ortadan kaldırılmasını teşvik eder.

2. İşgücü haklarından vazgeçilemez ve bu haklar gayri maddidir. Aksini iddia etmek geçersizdi ve hükümsüzdür.

3. İşgücü konularında yasal, düzenleyici veya sözleşme hükümlerinin kapsamı ile ilgili belirsilik durumuda, sözleşme çalışanların en fazla lehine olacak şekilde yorumlanır.

4. Eşit çalışma değerine eşit ücret ödenir.

5. Tüm insanlar sağlıklarını, bedensel eminiyetini, güvenliğini, hijyen ve refahını güvence altına alarak uygun ve olumlu bir ortamda işini yerine getirme hakkına sahiptir.

6. Kanun uyarınca bir iş kazasından veya hastalıkltan kurtulan birisi çalışmaya dönmek ve işgücü ilişkilerine sahip olma hakkına sahiptir.

7. Önceden izin almaksızın çalışanların organizasyon kurma hakkı ve özgürlüğü garanti alınır. Öncelikli bir yetkilendirme olmaksızın, işlerin organizasyon kurma özgülükleri ve hakları güvence altındadır. Bu hak ticari sendikalar, localar, dernekler ve diğer organizasyon yapıları şeklindeki oluşumların tamamını kapsar. İşverenler de aynı şekilde organizasyon kurma hakkına sahiptirler.

8. Devlet Kanun uyarınca işçiler ve işverenlerin organizasyon kurmalarını destekler ve bu organizasyonlara ait liderliğini dönüşümlü olmasını ve demokratik, katılımcı, şeffaf çalışan bi yapıya erişmesini teşvik eder. ,

9.Devlet kurumları ile olan iş gücü ilişkilerine ilişkin tüm görüşmelerde çalışanlar tek bir organizasyon ile temsil edilecektir.

10. İş gücü anlaşmazlıklarınını çözümünde toplumsal diyalog kullanılır ve anlaşmaya varılır.

11. İşgücü mevzuatına ilişkin hususlarda haklardan herhangi bir feragat gerekmedikçe ve sonuca idari bir otorite veya yetkili bir yargıç aracılığı ile resmilik kazandırıldığı sürece çözüm geçerli bir mekanizma olarak kullanılır.

12.Toplu işgücü anlaşmazlıkları hangi seviyede olursa olsun uzlaşma ve hakemlik mahkemelerine sunulur.

13. İşçiler ve işverenler arasındaki toplu sözleşme kanunda belirtilen istisnai durumlar hariç güvence altına alınır.

14. İşçilerin ve ticaret sendikalarının grev hakkı tanınır. Bu gibi durumlarda ticaret sendikalarının temsilcileri gerekli güvencelere sahiptir. İşverenler de kanun uyarınca grev hakkına sahiptirler.

15. Sağlık ve çevresel temizlik ile igili kamu hizmetleri, eğitim, adalet, yangınla mücadele, sosyal güvenlik, elektrik, temiz su ve kanalizasyon, yağ ve gaz üretimi, yakıt nakli ve dağıtılması, kamu yolcu taşımacılığı, posta ve telekominasyon konularında kensinti yapılması yasaktır. Devlet bu hizmetlerin devamlılığını güvence altına alan kısıtlamalar koyar.

16. Kamu hizmetlerinin çoğunluk hisse paylarına sahip özel kanuna tabi Devlet kurumları, temsil, yönetim, idari veya profesyonel faaliyetleri yerine getirenler kamu idaresini düzenleyen kanunlara uyarlar. Bu sınıflandırmalara dâhil olmayanalar iş kanunu tarafından korunurlar.

Madde 327

İşçiler ve işverenler arasındaki işgücü ilişkisi doğrudan ve çift taraflı olmalıdır. Topluca veya bireysel olarak işçilerin haklarını etkileyebilecek saatlik çalıştırılmalar ve bunun gibi her türlü iş emniyetsizliği ve istikrarsızlığı neden olabilecek faaliyetler yasaktır. İşgücü ile ilgili hususlarda zorunlulukları yerine getirmeme, sahtekârlık, aldatma ve suistimal cezalandırılır ve kanun tarafından müeyyide uygulanır.

Çalışanın ve ailesinin minumun temel ihtiyaçlarını karşılayacak uygun bir ücrete sahip adil bir ödeme yapılmalıdır. Her yıl, Devlet kanun tarafından belilenen asgari ücreti gözden geçirir ve belirler. Bu şekilde belirlenen asgari ücretin uygulanması genel ve zorunludur. Anlaşmaya varılmış zaman aralıkları ile tazmin ödenir ve Kanuna uygun olarak işçi tarafından açıkça yetki verilmedikçe bu tazminatta azaltılma veya indirim yapılamaz.

Default on obligations, fraud, deceit and embezzlement in labor affairs

shall be penalized and sanctioned by law.

Madde 328

Her ne sebeple olursa olsun işçilerin işverenden alacakları öncelikli, birinci sınıf kredi olarak kabul edilir ve teminatlı krediden bile daha fazla tercih hakkına sahiptir. Tazminatın ödenmesi için, ücretler işçilerin özel işler, fazla mesai, parça iş, komisyonlar, kar payı veya diğer normal ücret şeklinde aldıkları da dâhil işçilere nakit ve hizmet şeklinde verilen tüm ücretleri kapsar. Yasal kazanç yüzdesi, nadiren verilen gündelik yevmiyeler veya yardımlar ve ilave ücretler için istisnai durumlar uygulanır. Özel sektör çalışanları kanun uyarınca şirketin net karlarından bir pay almaya hak kazanırlar. Kanun yenilenemez kaynaklarının kullanımını yöneten şirketlere ilişkin olarak adı geçen kar payları konusunda bir sınırlama koyar. Devletin çoğunluk hissesini elinde bulundurduğu şirketlerde kar payı ödemesi yapılmaz. Bu hakkı etkileyen kazançların ilanı ile ilgili yanıltıcı bilgi vermek veya sahtekarlık yapmak kanun tarafından cezalandırılır.

Madde 329

Genç yetişkinler üretimin aktif katılımcıları oldukları gibi aynı zamanda kendi kendilerine yaşamaya çalışmak, ailelerinin bakımını sağlamak ve topluluk insiyatifi kullanmak üzere çalışma hakkına sahiptirler. Burada belirtilen hakları sağlamak üzere şartlar ve fırsatlar teşvik edilir. Toplumların, insanların ve milletlerin çalışma haklarını kullanmaları için, Devlet bu hakları etkileyen tüm ayrımcılıkları ortadan kaldırma üzere özel önlemler alır, her türlü çalışma organizasyonlarını tanır ve destekler ve eşit şartlarda istihdam imkanından faydalanmayı temin eder.

Kanun ve diğer düzenlemeler tarafından izin verilen, kamu alanlarında kendi işinde çalışan ve serbest meslek icra edenler tanınırlar ve korunurlar. Bu şekilde çalışanların ürünlerine, iş alet ve malzemelerine herhangi bir biçimde el konulması yasaktır. İşgücü seçimi, işe alma ve terfi süreci yeterlilik, yetenek, eğitim, liyakat ve kabiliyet gereklilikleri temeline dayanır. İnsanların mahremiyetini, haysiyetini ve bedeni güvenliğini etkileyen fark gözeten kriter ve araçların kullanımı yasaktır.

Devlet, kaliteli istihdama ve kendi işinde çalışmaya erişimi güçlendiren mesleki hazırlık ve eğitimi teşvik eder. Devlet yurt dışında çalışan Ekvatorlu çalışanların işgücü haklarına riayet edilmesini güvence altına alır, burada belirtilen çalışanların normal yasal haklarını güvence altına almak üzere diğer ülkeler ile sözleşmeler ve anlaşmalar yapılmasına katkıda bulunur.

Madde 330

Eşitlik şartlarda engelli kişilerin işgücüne katılmaları ve erişmeleri güvence altına alınır. Devlet ve işverenler sosyal hizmetleri yerine getirirler ve engellilerin faaliyetlerini kolaylaştırmak üzere özel yardım sağlarlar. Bir engeli bulunan çalışanın şartları ile ilgii her hangi bir durum için ücrette indirim yapmak yasaktır.

Madde 331

Devlet kadınların işgücüne, mesleki ve profesyonel eğitime ve gelişime, adil ücete ve kendi işinde çalışma tercihine sahip olmalarını güvence altına alır. Eşitsizliği bertaraf etmek üzere tüm gerekli önlemler alınır. İşte çalışan bir kadını etkileyen doğrudan veya dolaylı her türlü ayrımcılık, taciz veya şiddet eylemi yasaktır.

Madde 332

Devlet, hamilelik, çocuk sayısı, doğum ve emzirme hakları ve babalık izni haklarını kısıtlamaksızın, üretici sağlığını, işgücüne erişimi ve işgücü güvenliğini etkileyen işgücü risklerinin ortadan kaldırılmasınında dahil olduğu üretici haklarına saygı duyulmasını güvence altına alır. Üretici roller ile bağlantılı ayrım ile berabe hamilelik ve doğumdan dolayı çalışan bir kadının işten çıkarılması yasaktır.

Madde 333

Evde kendi yaşamını sürmek üzere ücret ödenmeden yapılan iş ve bakım üretici iş olarak kabul edilir. Devlet insani bakımın göz önünde tutulması için gerekli ihtiyaçlar ile uyumlu çalışan ve uygun hizmetleri, altyapıyı ve çalışma programlarına olanak sağlayan işgücü sistemine ulaşmak ve için çalışır, özellile çocuk bakımı, engelli kişilerin bakımı, işçilerin görevlerini yapabilmek için ihtiyaç duyacakları diğer hizmetleri sağlar, bunlara ek olarak aile yükümlülükleri ve ev işlerinde kadınların ve erkeklerin ortak ve karşılıklı sorumluluklarını geliştirir. Sosyal hizmet koruması sistemin ve kanunun genel şartlarına uygun olarak ücret ödenmeyen aile işlerinin yapılmasından sorumlu olan kişilere kadar uzatılır.

BÖLÜM 4: Girdilerin demokratikleşmesi

Madde 334

Devlet nihai görevleri aşağıda belirtilen girdilere adil erşişim teşvik eder. Bu girdiler;

1. Üretim girdileri ve kaynaklarının yığılmasını veya stoklanmasını engellemek, dağıtımlarını geliştirmek ve bu girdilere erişimde eşitsizlikleri veya ayrıcalıkları ortadan kaldırmak.

2. üretm girdilerine erşimde kadın üreticilere karşı eşitsizlikleri ve ayrımcılıkları gidermek üzere özel politikalar hazırlamak.

3. üretim süreçlerine katkıda bulunmak üzere bilgi ve teknolojinin yayılmasını ve gelişmesini artırmak ve desteklemek.

4. Özellikle besin ve enerji bağımsızlığını güvence altına almak üzere tüm sektörlerde yerel üretimi geliştiren, iş ve katma değer yaratan politikalar geliştirmek.

5. Kamu finansal hizmetlerini ve kredinin demokratikleşmesini güçlendirmek.

BÖLÜM 5: Ticaret ve adil alım satım

Madde 335

Devlet gerekli olduğunda ticaret ve alım satımı düzenler, takibini yapar ve müdahalede bulunur, kamu ve topluluk menkullerine ve ekonomik haklara verilen her türlü zarar ve ziyanın yanında kötüye kullanma, tefecilik, stok yapmak, aldatmak ve komüsyoncuların mal ve hizmetler ile ilgili spekulatif uygulamalarını cezalandırır.

Devlet yerel üretimi korumayı hedefleyen bir fiyatlama politikası belirler, her türlü özel monopoli ve ya oligopoli uygulamalarını veya piyasa hâkimiyetini suistimal eden ve adil olmayan diğer rekabet uygulamalarını engellemek üzere yaptırım mekanizmaları oluşturur.

Madde 336

Devlet komisyoncuların tahrifatlarını en aza inirerek ve sürdürülebilirliliği teşvik ederek kaliteli mal ve hizmetlere erişim aracılığı ile adil ticaretin önünü açar ve korur.

Devlet piyasada şeffaflık ve verimliliği güvence altına alır ve kanun ile belirlenen eşit şartlar ve eşit fırsatlarda yapılan rekabeti teşvik eder.

Madde 337

Devlet stratejik bir bakış açısına dayanan Ekvator ekonomisinin bölgede ve dünyada katılımını temin etmenin yanında temel yerel ihtiyaçları karşılamak üzere ürünlerin toplanması, dönüşümü, nakliyesi ve pazarlanması için altyapının geliştirilmesini teşvik eder.

BÖLÜM 6: Tasarruf ve yatırım

Madde 338

Devlet ülkede üretken yatırımın bir kaynağı olarak yerel tasarrufu teşvik eder ve korur. Aynı zamanda göçmenlerin varlıklarının ve tasarruflarının dönüşü için teşvikler verir ve böylece kişilerin tasarrufları ve farklı ekonomik birimler kaliteli üretken yatırıma doğru yönlendirilir.

Madde 339

Devlet yerel ve yabancı yatırımı destekler ve yerel yatırıma öncelik vererek yatırım tipine göre özel düzenlemeler yapar. Yatırımlar üretimin çeşitlendirilmesi kriteri, teknolojik inovasyon ve bölgeler ve sektörler arasında hesabı dengeleme temeline göre yapılır. Doğrudan yabancı yatırımcı yerli yatırımın tamamlayıcısıdır, sıkı sıkıya ülkenin yasal çerçeve ve düzenlemelerine, hakların kullanılmasına uymak zorundadır ve merkezi olmayan özerk yönetimlerin çelitli kalkınma planlarının yanında Milli Kalkınma Planında belirlenmiş ihtiyaçların ve önceliklerin karşılanmasını amaç edinir. Kamu yatırımı Anayasada belirtilen kalkınma yapısının hedeflerini karşılamayı amaçlar ve milli ve yerel kalkınma planları ve ilgili yatırım planları çerçevesi içinde gerçekleştirilir.

BAŞLIK VII: İYİ YAŞAM SİSTEMİ

KISIM 1: Kapsama ve eşitlik

Madde 340

Sosyal içerme ve eşitlik milli sistemi; kalkınma planının amaçlarına ulaşmayı ve Anayasada yer alan hakların kullanılmasını, güvence altına alınmasını ve tenfiz kabiliyetini temin eden ifade ve koordine edilmiş bir dizi sistem, kurum, politika, norm, program ve hizmetlerdir. Sistem Milli Kalkınma Planı ve katılımcı planmanın milli merkezi olmayan sistemi ile koordine edilir ve evrensellik, adil olmaü eşitlik, ilelemeci, kültürlerarası, dayanışma ve ayrım yapmama ilkelerine bağlı kalınarak yönetilir. Sistem; kalite, etkinlik, verimlilik, şeffaflık, sorumluluk ve katılım kriterlerini dikkate alarak faaliyet gösterir. Sistem eğitim, sağlık, sosyal güvenlik, risk yönetimi, fiziksel eğitim ve spor, yerleşim ve isan, kültür, bilgi ve iletişi, boş vakitlerin hoşca geçirilmesi, bilim ve teknoloji, halk, insan güvenliği ve ulaşım bölümlerinden oluşur.

Madde 341

Devlet özellikle ayrımcılık yapmamakta ve farklılıkların eşitliğini göz önünde tutarak Anayasada yer alan haklar ve ilkeleri temin eden vatandaşlarının yaşamları ve şartları aracılığı ile ülkede yaşayanların bütüncül korunmaları için şartlar oluşturur ve yaşları, sağlık veya engellerinin sonucu olarak eşitsizlik, dışlanma, ayrım veya şiddete maruz kalmalarından dolayı özel dikkate ihtiyaç duyan gruplar için öncelik verir. Bütüncül koruma kanuna uygun olarak özelleştirilmiş sistemler aracılığı ile gerçekleştirilir. Özel sistemler kendi özel ilkeleri ve milli sosyal içerme ve eşitlik sistemine ait hususlar ile yönetilir. Çocuklar ve yetişkin çocuların haklarının bütüncül korunmasına ilişkin milli merkezi olamyan sistem çocukların ve yetişkin çocukların haklarını kullanmalarını temin edilmesinin sorumluluğunu taşır. Bu sistemler kamu, özel ve topluluk kurumlarına ait sistemin parcasıdır.

Madde 342

Devlet öncelikli ve adilane olarak sistemin çalışması ve yönetimi içn yeterli, zamanlı ve kalıcı kaynaklar tahsis eder.

BÖLÜM 1: Eğitim

Madde 343

Milli eğitim sistemi öğrenmeyi mümkün kılmak suretiyle toplumu oluşturan insanların kişisel ve ortak kabiliyetlerini, potansiyellerini, bilgi kullanımını, teknikleri, akıl, sanat ve kültürü geliştirmeyi amaç edinir. Sistem temel olarak öğrenme konusuna odaklanır ve kapsayıcı, etkili, verimli bir yaklaşım ile esnek ve dinamik bir işlev görür. Milli eğitim sistemi ülkenin coğrafik, kültürel, dilsel çeşitliliği ve toplulukların, insanların ve milletlerin haklarına saygılı duruşuna uygun kültürlerarası bir bakışı bünyesinde toplar.

Madde 344

Mİlli eğitim sistemi, başlangıç, temel ve ikincil derece eğitim faaliyetlerinin yanında, kurumlar, programlar, politikalar, kaynaklar ve eğitim sürecinde yer alan oyunculardan oluşur ve yükesek öğrenim sistemi ile ifade edilir. Devlet eğitimi için milli politikayı oluşturan milli eğitim otoritesi aracılığı ile sistemin liderliğini yapar ve aynı zamanda sistemin parçalarının işlevselliği kadar eğitimi içeren faaliyetleri düzenler ve takibini yapar.

Madde 345

Bir kamu hizmeti olarak eğitim kamu, karma kamu, dini ve özel okul kurumları aracılığı ile sağlanır. Okullarda, toplumsal hizmetler ve manevi destek, toplumsal eşitlik ve kapsama sistemi çerçevesinde ücretsiz olarak sağlanır.

Madde 346

Eğitimin kalitesinin artmasını amaçlayan kapsamlı dahili ve harici değerlendirme için tek bir özerk kamu kurumu bulunur.

Madde 347

Aşağıda yer alan hususlar Devletin sorumluluğundadır:

1. Toplumsal eğrenimi ve karma eğitimi güçlendirmek, kalıcı kalite gelişimini, kapsamın genişletilmesini, devlet okulları için gerekli fiziksel tesis ve malzemeleri temin etmek.

2. Okulların barış içinde birlikte yaşama ve hakların kullanımı konusunda demokratik bir çevre olmasını güvence altına almak. Okullar özel gerekliliklerin erkenden tespit edilmesi için fırsatlar sunar.

3. Resmi ve okul dışı eğitim hususlarını güvence altına almak.

4. Tüm eğitim kurumlarının hakları temel alan bir yaklaşımla vatandaşlık, cinsellik ve çevre konularında eğitim vermelerini temin etmek.

5. Tüm eğrenim sürecinde çocukların ve yetişkin çocukların ruhsal gelişimlerini göz önünde tutan bir yaklaşım sergilemelerini temin etmek.

6. Her türlü şiddeti öğrenim sisteminden elimine etmek ve öğrencilerin fiziksel, ruhsal ve cinsel bütünlüklerini korumak.

7. Yetişkinlerin okuryazarlık eğitimi sonrası süreçlerini ve sürekli öğrenimlerini ve eğitim aksaklıklarının giderilmesini desteklemek, saf, fonksiyonel ve sayısal bilgisizliği gidermek.

8. Bilgi ve iletişim teknolojilerini öğretim süreci ile birleştirmek ve öğretme, üretim ve toplumsal faaliyetler arasındaki bağı teşvik etmek.

9. Devletin toplumsal politikalarının rehberliği altında ve toplulukların, insanların ve devletilerin haklarına saygı duyulan bir sistem içinde,kültürlerarası ilişkileri düzenlemek üzereana öğretimin dilinin ilgili devlet ve İspanyolca dilinin kullanıldığı kültürlerarası iki dilli öğrenim sistemini güvence altına almak.

10. En azından bir ata dilin artan şekilde müfredat programına dâhil edilmesini temin etmek.

11. Öğrencilerin, alilelerin ve öğretmenlerin öğretim sürecine aktif şekilde katılmalarını güvence altına almak.

12. Toplumsal, mahalli ve bölgesel eşitlik ilkesine dayanan herkesin toplumsal eğitime erişime sahip olmasını güvence altına almak.

Madde 348

Toplumsal eğitim ücretsizsizdir ve Devlet eğitimi zamanına uygun, düzenli ve yeterlilik ilkelerine uygun olarak finanse eder. Eğitim için tahsis edilmiş kaynakların dağıtımı sosyal, demografik ve bölgesel eşitlik ilkesi çerçevesinde yönetilir. Devlet ücretsiz, zorunlu ve fırsat eşitliğinin gözetilmesini ifade eden eğitim ilkelerine uygun olarak yürütüldüğü sürece özel öğrenimi finansa eder ve karma kamu ve dini öğrenimi, sanat ve el sanatlarını ve topluluk eğitimlerini fanansal olarak destekler. Yukarıda belirtilen şartlara uygun olarak kaynakların transfer edilmesi sırasında başarısızlıkların ortaya çıkmasından sorumlu devlet memurları ve yetkili makamlar cezalandırılır.

Madde 349

Devlet her seviyede ve her şekilde profesyonel gelişim, performans ve akademik liyakata uygun olarak öğretim kadrosunun adil ücret, iş güvenliği, modernizasyon, devam eden eğtim, akademik ve eğitici gelişim haklarını güvence altına alır. Kanun, öğretmen kariyer akışını, maaşlarını ve terfi sistemini düzenler. Her seviyede milli performans değerlendirme sistemi ve ücretlendirme politikaları oluşturur. Öğretmen terfi, tayin ve rotasyonlarına ilişkin politikalar gerçekleştirilir.

Madde 350

Yükseköğrenim sistemi bilimsel ve insancıl vizyona sahip, bilimsel ve teknolojik araştırmaya dayanan, akıl ve medeniyetin yenileştirilmesi, teşviki, geliştirilmesi ve yaygınlaştırılmasını ilkesini öne çıkaran, kalkınma sistemi hedefleri ile uyumlu ülkenin sorunlarının çözümüne katkı sağlayan akademik ve profesyonel bir eğitimi amaç edinmelidir.

Madde 351

Yükseköğrenim sistemi milli eğitim sistemi ve Milli Kalkınma Planı ile ifade edilir. Kanun yükseköğrenim sisteminin Yürütme Organı ile koordinasyonunu sağlayan mekanizmalar kurar. Bu sistem; farklı bilgi şekilleri, küresel düşünme ve evrensel bilim çevresi arasında bir diyolog oluşturma çerçevesinde, fikir ve bilgi ortaya çıkarmak üzere otonomi, müşterek yönetim, fırsat eşitliği, kalite, uygunluk, bütünlük ve özerklik ilkeleri uyarınca yönetilir.

Madde 352

Yükseköğrenim sistemi üniversiteler, teknik okullar, gelişmiş mesleki, teknolojik ve öğretim kurumları ve gerektiği şekilde akredite ve kontrol edilmiş müzik ve sanat konservatuarlardan oluşur.

Madde 353

Yükseköğrenim sistemi aşağıda belirtilen hususlara uygun şekilde yönetilir;

1. Kamu dâhili planlama, düzenleme ve sistemin koordinasyon organı ve Yürütme Organı ile sistemin birçok oyuncuları arasında etkileşim.

2. Bir kamu teknik organı, düzenlemenin hedefi olan kurmuların temsilcilerinin yer almadığı kurumların, kariyer akışlarının ve programların akreditasyonları ve kalite güvenceleri.

Madde 354

Gerek kamu ve özel üniversiteler ve gerekse teknik okullar, milli planlama organı ve kalite güvenceden sorumlu kurumların olumlu ve zorunlu raporlarına dayanılarak, milli eğitim sisteminin planlama, düzenleme ve koordinasyonundan sorumlu organın bağlayıcı ve olumlu raporu sonrasında kanun ile kurulurlar. Gelişmiş teknolojik, mesleki ve öğretim kurumları ve konservatuarlar sistemin kalite güvence kurumu ve milli planlama organının öncelikli olumlu raporu sonrasında, sistemin planlaması, düzenlenmesi ve koordinasyonundan sorumlu organ tarafından yayınlanan önerme ile oluşturulurlar. Yeni kamu çalışma kurumları ve üniversite kariyer akışlarının oluşturulması ve finansmanı milli kalkınmanın gereklerine tabidir. Sistemin planlanması, düzenlenmesi ve koordinasyonundan, akreditasyon ve kalite güvenceden sorumlu organlar kanun tarafından oluşturulan eğitim kurumlarının kaldırılmalarını isteyecekleri gibi kanuna uygun olarak üniversiteleri, teknik okulları, yüksek öğrenim, teknoloji ve eğitim kurumlarının faaliyetlerini askıya alabilirler.

Madde 355

Anayasada belirtilen ilkelere ve kalkınma yapısının amaçlarına uygun olarak, Devlet üniversitelerin ve teknik okulların akademik, idari, finansal ve organizasyonel özerkliğini tanır.

Üniversiteler ve teknik okullara karşı dayanışma ve sorumluluk gereği kullanılan ve anlaşılan özerklik hakları tanır. Bu özerklik akademik özgürlüğün kullanımını, kısıtlama olmaksızın gerçeği araştırma hakkını, güç devri, şeffaflık, siyasi haklar ilkelerine uygun olarak kendi kendini idare etme ve yönetimi ve bilim, teknoloji, kültür ve sanat üretimini güvence altına alır. Kişilerin kendi ikametgâhları olması durumu istisna olmak kaydıyla bu eğitim kurumlarının mülk ve tesisleri bozulamaz, dokunulamaz, parçalanamaz ve araştırılamaz. İç hukuk ve düzenin güvencesine ilişkin yetki alanı ve yetki sorumluluklarıdır. Kanun ve nizam kuvvetlerinin korunması gerektiğinde, kurumun yüksek otoritesi gerekli yardımı talep eder. Bu kurumların özerkliğe sahip olmaları onların denetlenmelerini, sosyal sorumluluklarını, mali sorumluluklarını ve milli planlamaya katılımlarını ortadan kaldırmaz. Yürütme Organı bu kurumları gelirlerinden veya bütçe tahsislerinden mahrum bırakamadığı gibi sistemin kurumlarına finansman akışında gecikmeye neden olamaz. Yine sistemin kurumlarını kısmen veya tamamen kapatamaz ve yeniden yapılandıramaz.

Madde 356

Yükseköğrenim üçüncü seviyeye kadar (lise sonrası lisans öğrenimi) ücretsizdir. Yükseköğrenimin kamu kurumlarına giriş hakkı kanunda tanımlandığı üzere kredi denkliği ve kabul sistemi aracılığı ile düzenlenir. Ücretsiz eğitim öğrencilerin akademik sorumluluklarına bağlıdır. Özel eğitimde eğitim harcı ödenmesi dışında, kamu veya özel karakterine bakılmaksızın, erişim, istikarar, geçme ve mezuniyet hususlarında fırsat eşitliği güvence altındadır. Gelişmiş özel öğrenimde eğitim harcı ve kayıt ücreti alınması, toplumsal bütünlük ve eşitliğin birçok boyutalrını güvence altına alan diğer hususlar ve burslar, borçlar, kabul kotaları gibi mekanizmalardan faydalanır.

Madde 357

Devlet yükseköğrenim kamu kurumlarının finansmanını güvence altına alır. Kamu üniversiteleri ve teknik okullar akademik yeteneklerini geliştirmek üzere tamamlayıcı gelir kaynakları oluşturabilirler, üçüncü seviye eğitime (lise sonrası lisan eğitimi) katılan öğrencilere bir maliyet ve ücret ödemesi yaptırtmadan burs ve yasaklar verilmesine ve araştırmalara yatırım yapabilirler. Kaynakların dağıtımı temel olarak kanun tarafından belirlenen kalite ve diğer kıstaslara dayanır. Kanun, kamu veya özel olsun, üniversiteler ve teknik okullar için teknik öneri hizmetlerini, danışmanlık hizmetlerini ve alternatif gelir kaynaklarını içeren diğer hizmetleri düzenler.

BÖLÜM 2: Sağlık

Madde 358

Milli sağlık sistemi gerek bireysel gerekse toplumsal sağlıklı ve bütüncül bir hayat için gelişimi, korumayı ve kapasitelerin ve potansiyellerin yükseltilmesini temin etmeyi amaçlar ve toplumsal ve kültürel farklılığı kabul eder. Sistem, toplumsal cinsiyet ve kuşak yaklaşımı ile milli sosyal katılım ve eşitlik sisteminin genel ilkeleri ve biyoetik, yeterlilik ve kültürlerarasılığa ait hususlar dikkate alınarak yönetilir.

Madde 359

Milli sağlık sistemi kurumlar, programlar, politikalar, kaynaklar, eylemler ve sağlık içinde yer alan oyunculardan oluşur, sağlık hakkının tüm boyutlarını kapsar. Sağlık sistemi teşvik, önleme, iyileşme ve tüm seviyelerde rehabilitasyonu güvence altına alır ve kamu katılımını ve toplumsal denetimi teşvik eder.

Madde 360

Sistem temel sağlığı göz önüne alarak kendisini oluşturan kurumlar, ailenin teşvik edilmesi ve topluluk sağlığı, koruma ve bütüncül bakım aracılığı ile yönetilir, çok farklı seviyelerde bakımı ifade eder ve atalardan kalma uygulamaların yer aldığı alternatif tıp ile bir bütünlük oluşturulmasını teşvik eder. Kapsamlı kumu sağlık ağı, milli sağlık sisteminin bir parçasıdır ve birbirleri ile koordine içinde olan bir dizi devlet kurumu, sosyal güvenlik ve yasal, operasyonel ve tamamlayıcı bağlar temeline dayanan Devlete ait tedarikçilerden oluşur.

Madde 361

Devlet milli sağlık otoriteleri aracılığı ile sistemin liderliğini yapar, milli sağlık politikalarının belirlenmesinden sorumludur ve sektörde yer alan kuruluşların işlevlerinin yanı sıra sağlık ile ilişkili tüm faaliyetlerin takibi, denetlenmesi ve düzenlenmesi için standartlar koyar.

Madde 362

Bir kamu hizmeti olarak sağlık hizmeti devlet, özel, özerk, topluluk kurumları ve alternatif ve tamamlayıcı atadan kalma tıp uygulayan diğer oluşumlar tarafından sağlanır. Sağlık hizmetleri güvenli, yüksek kaliteli ve insani olmalıdır ve bilgilendirilmiş rıza, bilgiye erişim ve hasta bilgilerinin gizliliğini güvence altına alır. Kamu devlet sağlık hizmetleri bakımı her seviyesinde ücretsiz ve evrenseldir ve gerekli teşhiz prosedürlerini, tedavi, ilaç ve rehabilitasyonu kapsar.

Madde 363

Devlet aşağıda belitilen hususlardan sorumludur;

1. Bütüncül sağlık hizmetinin gerçekleşitirilmesini, teşvikini, korumasını, iyileşme ve rehabilitasyonu güvence altına alan kamu politikaları hazırlamak ve aile içinde, çalışma alanında ve topluluk içinde sağlık uygulamalarını geliştirmek.

2. Sağlık hizmetinin evrenselleştirilmesi, sürekli olarak kalitenin artırılması ve sağlık kapsamının genişletilmesi.

3. Devlete ait sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi, insan yeteneğinin birleştirilmesi ve kamusal sağlık kurumlarına fiziksel altyapı ve malzeme sağlanması. ,

4. Atalardan kalma ve alternatif sağlık uygulamalarına ait bilgi, ilaç ve araçları kabul görerek, saygı duyularak ve teşvik edilerek güvence altına alınması.

5. Anayasada belirtildiği üzere öncelik verilmesi gereken gruplara özel bakım sağlanması.

6. Cinsel ve üretken sağlık hizmetlerinin temin edilmesi ve özellikle hamilelik, doğum ve doğum sonrası dönemlere daha fazla olmak üzere kadınların bütüncül sağlık ve hayatlarının güvence altına alınması.

7. İlaçların pazarlanmasını düzenleyerek ve milli üretimi teşvik ederek ve insanların epidemiyolojik ihtiyaçlarını karşılayan muadil ilaçların kullanımı ile kaliteli, güvenli ve etkin ilaçlara ulaşımın güvencesi altına alınması.

8. Sağlık personelinin bütüncül gelişiminin sağlanması.

Madde 364

Bağımlılık toplumsal bir sağlık sorunudur. Devlet sürekli kullanıcı olmayan, sürekli ve sorunlu kullanıcılara tedavi ve rehabilitasyon sağlamanın yanında alkol, sigara, narkotik ve psikotropik maddelerin kullanımının önlenmesi ve kontrolü konusunda bilgi elde edilmesi için koordinasyon programları geliştirmekten sorumludur. Hiçbir durumda haklarının ihlal edilmesine ve bağımlılıklarının suç sayılmasına izin verilmez. Devlet alkol ve sigara reklamlarını kontrol altında tutar ve düzenler.

Madde 365

Hiçbir nedenle kamu veya özel kurumlar veya sağlık hizmeti mesleğinde olanlar acil sağlık talebini reddedemezler. Bu hizmetlerin reddedilmesi kanun tarafından cezalandırılır. Devlet alkol ve sigara reklamlarını kontrol altında tutar ve düzenler.

Madde 366

Sağlık hizmetlerinin kamu tarafından finansmanı zamanında, düzenli ve yeterli olmalıdır ve Devlet Genel Bütçesinin devam eden kaynaklarından karşılanır. Devlet kaynakları halk kriteri ve sağlık ihtiyaçları göz önüne alınarak dağıtılır. Devlet devlet sağlık kurumlarını finanse eder ve kar amacı gütmedikleri sürece finansal olarak özerk ve özel kurumları destekler, hizmetlerin ücretsiz sağlanmasını, kamu politikaları ile uyumlu olmasını, kaliteli, güvenli ve halklara saygılı olmasının temin edilmesini güvence altına alır. Bu kurumlar Devletin kontrol, denetleme ve düzenlemelerine tabidir.

BÖLÜM 3: Sosyal güvenlik

Madde 367

Sosyal güvenlik sistemi halka açık ve evrenseldir, özelleştirilemez ve halkın olası ihtiyaçlarının karşılanmasını sağlar. Beklenmedik olaylardan korunma zorunlu evrensel sigorta ve bu sigortanın özel yönetimi aracılığı ile etkin kılınır. Sistem sosyal içerme ve eşitliğin sağlanması için milli sistem ilkeleri altında yönlendirilir.

Madde 368

Sosyal güvenlik sistemi kamu kurumları, normlar, politikalar, kaynaklar, sosyal güvenlik hizmetleri ve kanuni hükümlerden oluşur ve sürdürülebilirlik, verimlilik, çabukluk ve şeffaflık temeline dayanılarak faaliyet gösterir.

Madde 369

Zorunlu evrensel sigorta hastalık, annelik, babalık, işgcü riskleri, istihdamın feshi, işsizlik, yaşlılık, sakatlık, engellilik, ölüm ve kanunda belirtilen diğer olası olumsuzlukları kapsar. Olası hastalık ve doğum sağlık hizmetleri bütünleyici kamu sağlı ağı ile sağlanır.

Zorunlu evrensel sigortası işgücü statüsüne bakılmaksızın tüm kent ve kırsal halka uzanır. ücret almadan günlük ev işlerini ve bakım faaliyetlerini yapan kişiler için sağlık hizmetleri Devletin yaptığı katkılar ve girdiler ile finanse edilir. Kanun ilgili mekanizmayı belirler. Yeni hizmet oluşumları gerektiği şekilde finanse edilir.

Madde 370

Kanun tarafından düzenlenen özerk bir oluşum olan Ekvator Sosyal Güvenlik Enstitüsü evrensel sigortanın iştiraklerine iletiminin tedarik edilmesinden sorumludur. Mili polis gücü ve silahlı kuvvetler kanuna uygun şekilde özel bir sosyal güvenlik sistemini kullanabilirler; bu unsurların sosyal güvenlik oluşumları kampsamlı kamu sağlık ağının ve sosyal güvenlik sisteminin parcası olur.

Madde 371

Sosyal güvenlik hizmetleri çalışan sigortalı kişilerin ve bunların işverenlerinin, bağımsız sigortalı kişilerin katkıları, yurt dışında ikamet eden Ekvatorluların gönüllü katkıları ve Devlet tarafından yapılan katkılar ve paylar ile finanse edilir. Zorunlu üniversit sigortası için tahsis edilmiş Devlet kaynakları her yıl Devlet Genel Bütçesinde gösterilir ve zamanında devredilir. Sosyal güvenlik nakit yetkilendirmeleri sigorta yapan kurumun faydasına oluşan zorunluluklar veya kanunda belirtilen nafaka ödemelerine ilişkin durumlar hariç sonlandırmaya, el koymaya veya kısıtlamaya tabi değildirler ve vergiden muaftırlar.

Madde 372

Zorunlu evrensel sigortanın fonları ve rezervleri kendi kaynaklarındandır ve kamu hazinesinin olanlarından ayrıdır ve sigortanın oluşturulma ve işlevlerine ait amaçlara yeterli şekilde ulaşmak için kullanılır. Hiç bir Devlet Kurumu bu sigortaya müdahale edemez, fonlarını kullanamaz veya varlıklarını zayıflatamaz. Geçici kamu fonları ve yatırımları Ekvator Sosyal Güvenlik Enstitüsü tarafından sahip olunan bir finansal kurum vasıtasıyla kanalize edilir. Bu fon ve yatırımların yönetimi yetkili makam tarafından güvenlik, ödeme yeterliliği, karlılık ve kontrol ilkelerine tabidir.

Madde 373

Ekvator Sosyal Güvenlik Enstitüsünün parçası olan kırsal kesimde çalışan işçilerin sosyal güvenliği geleneksel balıkçılıktan yaşamını sağlayan kişiler ve tarımla uğraşan halkı korumak üzere zorunlu evrensel sigortaya ait özel bir sistemden oluşur. Bu özel sistem, güçlenmelerini ve gelişmelerini güvence altına alan korunan hanehalkı reisleri ve hazine tahsisleri tarafından yapılan farklılaştırılmış katkı ile sigortalı kişiler ve işverenlerin karşılıklı destekleyici katkısıyla finanse edilir. Sigorta sağlık yardımları ve sakatlık, engelilik, yaşlılık ve ölüm durumlarına karşı koruma sağlar. Hiçbir istisna olmaksızın, kamu ve özel sigorta Ekvator Sosyal Sigorta Enstitüsü vasıtasıyla kırsal kesimde çalışan işçilerin finansmanına katkıda bulunur.

Madde 374

Devlet yurtdışında ikamet edenlerin gönüllü üye olarak kendilerini Ekvator Sosyal Güvenlik Enstitüsüne dâhil etmelerini teşvik eder ve muhtemel zararlardan emin olmalarını temin eder. Bu hizmetlerin finansmanında yurt dışında ikamet eden gönüllü üyelerin katkılarından faydalanılır.

BÖLÜM 4: Yerleşim ve iskân

Madde 375

Devlet yönetimin her seviyesinde yerleşim ve uygun bir iskân hakkını aşağıda yer alan amaçlarla güvence altına alır;

1. İskân, hizmetler, kamu alanları, ulaşım ve kentsel toprakların yönetimi arasında bağları anlayan stratejiler ve programlar hazırlamak için gerekli bilgiyi üretmek.

2. Milli coğrafi olarak yeri tanımlanmış bütünleşik bir yerleşim ve iskân kadostrosu hazırlamak.

3. Risk yönetimi yaklaşımı ile everensellik, eşitlik ve kültürlerarasılık ilkelerine dayanan yerleşim ve evrensel iskâna erişim için politikalar, planlar ve programlar hazırlamak, gerçekleştirmek ve denetlemek.

4. Güvencesiz iskânı geliştirmek, barınaklar, kamu alanları ve yeşil alanlar sağlamak ve özel bir sistem altında kirayı teşvik etmek.

5. Kısıtlı finansal kaynaklara sahip kişilere ve ev halkının kadın mensuplarına önem vermek suretiyle hükümet bankaları ve yerleşik kredi kurumları aracılığı ile sosyal çıkarlar amacıyla iskânı finanse etmek üzere planlar ve programlar geliştirmek.

6. Temiz kamu su ve elektrik hizmetlerini okullar ve kamu hastanelerine kesintiz temin edilmesini güvence altına almak.

7. Tüm kişiler adil bir fiyatla ve suistimal edilmeksizin iskan kira kontraktları yapabilme hakkına sahiptir.

8. Deniz sahillerine ve nehir, göl ve göletlerin kıyılarına ve mevcut dikey ulaşım yollarına halkın erişimine açık tutmak ve güvence altına almak. Devlet yerleşim ve iskana ilişkin planlama, düzenleme, kontrol, finansman ve politika oluşturma konularında liderliğe sahiptir.

Madde 376

İskân, yerleşim ve çevresel koruma hakkını uygulamak üzere belediyeler kanuna uygun olarak gelecekteki gelişmeler için alanları kamulaştırabilecek, ayırabilecek ve kontrol edebileceklerdir. Özellikle spekülatif kullanım uygulamaları ile fayda elde etmek üzere kırsal alanları kentsele veya kamusal olanları özel alanlara dönüştürmek yasaktır.

BÖLÜM 5: Kültür

Madde 377

Kültüre ait milli sistem ulusal kimliği güçlendirmeyi, kültürel tezahürün faklılıklarını korumayı ve teşvik etmeyi, kültürel ürünler ve hizmetlerin üretimini, yayılmasını, dağıtımını, kullanımını ve sanatsal yaratıcılığın özgürlüğünü özendirmeyi, toplumsal hafıza ve kültürel mireasın korunmasını amaç edinir.

Madde 378

Milli kültür sistemi kamu fonu alan kültüren sektörün tüm kurumları ve gönüllü olarak sisteme bağlı kişiler ve gruplardan oluşur. Komu fonu alan kültürel oluşumlar kontrole ve mali sorumluluğa tabidirler. Devlet; bu alanda milli politika hazırlanamsı ve uygunlanmasının yanında yaratıcılık ve ifade özgülüğü, kültürlerarasılık ve farklılıklar açısından yetkili organları aracılığı ile sistemin liderliğini yapar.

Madde 379

Aşağıda belirtilenler Devlet tarafından koruma hedefi ve kişilerin ve grupların hafızası ve kimlikleri ile ilgili maddi ve maddi olamayan kültürel mirasın parçasıdır. Diğerleri arasında;

1. Dinsel tören, festival veya üretken tabiatında dâhil olduğu diller, ifade biçimleri, sözlü gelenek ve farklı kültürel tezahürler ve oluşumlar.

2. İnsanların kimlikleri için dönüm noktaları oluşturan veya tarihsel, sanatsal, arkeolojik, etnografik veya paleontolojik değere sahip kensel binalar, alanlar, sektörler, abideler, doğal sit alanları, hayvanlara ait ilk izler, bahçeler veya peysajlar.

3. Tarihsel, sanatsal, arkeolojik, etnografik veya paleontoloik değere sahip dokümanlar, objeler, kolleksiyonlar, arşivler, kütüphaneler ve müzeler.

4. Sanatsal, bilimsel ve teknolojik oluşumlar.

Devletin kültürel miras varlıkları devredilemez, elkoyulamaz ve zaman aşımına tabi değildir. Devlet kültürel miras varlıklarının kazanımı üzerinde öncellikli hakka sahiptir ve korunmalarını güvence altına alır. Herhangi bir zarar ziyan kanun tarafından cezalandırılır.

Madde 380

Aşağıda yer alan hususlar Devletin sorumluluğu altındadır;

1. Çoğul milliyetli, çoğul kültürlü ve çok etnikli Ekvator kimliğini oluşturan ortak hafıza, değerer dizisi ve tezahürleri, kimilik, koruma, savunma, muhafaza, resterasyon, yayma, maddi ve maddi olmayan kültürel miras, tarihsel, sanatsal, dilsel ve arkeolojik zenginliğin artmasını kalıcı politikalar aracılığı ile korumak.

2. Kitle iletişim araçları basılı malzeme, görsel işitsel materyaller ve elektronik içeriklerin yetkili telif hakkı kaydını temin etmek ve yağmalanmış, kaybolmuş veya bozulmuş miras varlıklarının resterasyonunu ve iyileştirilmesini teşvik etmek.

3. Dağıtım devrelerinin, halk sergilerinin ve kitle olarak dağıtımın oluşturucunun bağımsızlığı şartına bağlamadığını, halkın milli bağımsız kültürel ve sanatsal oluşumlara erişimini kısıtlamadığını temin etmek.

4. Çocuklara ve yetişkin çocuklara öncelik verilmek suretiyle tüm yaşlarda kişilerin sanatsal ve yaratıcı mesleğinin gelişimi için politikalar oluşturmak ve eğitim biçimlerini uygulamak.

5. Sanatsal meslek uygulamalarını desteklemek.

6. Kültürel faaliyetleri teşvik etmek, desteklemek ve finanse etmek üzere kişiler, kurumlar, şirketler ve medya için teşvik ve destekler oluşturmak.

7. Kültürün sunumunda farklılıkları güvence altına almak ve kitlelere dağıtımının yanı sıra kültürel varlıkların ulusal üretimini teşvik etmek.

8. Kültürel politikaların finansmanının yeterli ve zamanında gerçekleştirilmesini güvence altına almak.

BÖLÜM 6: Fiziksel eğitim ve boş vakit

Madde 381

Devlet; sağlığa, kişilerin yapısı ve bütüncül gelişimine katkı yapan bir aktivite olarak sporların, fiziksel eğitim ve boş zaman etkinliklerinin dahil olduğu fiziksel egzersizleri korur, teşvik eder ve koordinesini sağlar, eğitimsel, mahalle ve cemaat seviyesinde spor ve spor etkinliklerine kitlelerin ulaşımını teşvik eder, Olimpik ve paraolimpik oyunlar dahil, ulusal ve uluslararası müsabakalara sporcuların katılması ve hazırlanmasına sponsor olur; engellilerin katılımını teşvik eder. Devlet bu etkinlikler için ihtiyaç duyulan kaynakları ve altyapıyı güvence altına alır. Kaynaklar devlet kontrolü ve mali sorumluluğa tabidir ve adilane dağıtılmalıdır.

Madde 382

Spor organizasyonlarının özerkliği, spor arenalarının idaresi ve spor uygulamaları amacı güden diğer tesisler kanun gereği tanınır.

Madde 383

Kişilerin, toplulukların boş zaman hakkı, bu boş zamanı kullanmak adına fiziksel genişleme, sosyal ve çevresel şartlar ve boş vakit ve dinlenme için yapılan faaliyetlerin teşviki ve kişiliğin geliştirilmesi güvence altına alınır.

BÖLÜM 7: Kitle iletişim araçları

Madde 384

Medya sistemi iletişim, bilgi ve ifade özgürlüğünün kullanımını temin eder ve toplumsal katılımı teşvik eder. Sistem kamu kurumları ve oyuncuları, politikalar ve düzenleyici çatısı, gönüllü olarak bu sistemin parçası olmak isteyen özel sektör oyuncuları, vatandaşlar ve topluluklardan oluşur. Devlet Anayasada ve uluslararası insan hakları belgelerinde yer verilen iletişim hakları ve kısıtsız ifade özgürlükleri açısından iletişime ait kamu politikasını hazırlar. Kanun bu sisteme ait organizasyonun yapısını, işlevini ve toplumsal katılım şekillerini tanımlar.

BÖLÜM 8: Bilim, teknoloji, inavasyon ve atalardan kalma bilgelik

Madde 385

Çevre, yaşam, kültürler ve bağımsızlığa saygı çerçevesinde milli bilim, teknoloji, inovasyon ve atalardan kalma bilgelik sistemi aşağıda yer alan amaçlara ulaşmayı hedefler;

1. Bilimsel ve teknolojik bilgiyi üretmek, benimsemek ve dağıtmak.

2. Atalardan kalma bilgeliği iyileştirmek, güçlendirmek ve güncellemek.

3. Milli üretimi teşvik eden teknolojiler ve inovasyonları geliştirmek, etkinlik ve verimliliği artırmak, yaşam kalitesini ve iyi yaşam şekline ulaşılmasına katkı saylamayı gerçekleştirmek.

Madde 386

Sistem programlar, politikalar ve eylemlerden oluşur ve araştırma faaliyetleri, teknolojik gelişim, inovasyon ve atalardan kalma bilgelik ile ilişkili faaliyetlerde bulunan devlet kurumları, üniversiteler ve teknik okulları, kamu ve özel araştırma enstitüleri, kamu ve özel teşebbüsleri, hükümetle ilgili olmayan organizasyonları ve gerçek kişiler veya yasal varlıkları bünyesinde toplar. Devlet yetkili organları aracılığı ile sistemin koordinasyonunu sağlar ve kendisini oluşturn oyuncuların katılımı ile Milli Kalkınma Planıyla uyumlu amaçlar ve politikalar belirler.

Madde 387

Aşağıda yer alan hususlar Devletin sorumluluğu altındadır;

1. Gelişim sisteminin amaçlarına ulaşmak üzere bilgi toplumu ile işbirliğini kolaylaştırmak ve teşvik etmek.

2. Bigi üretimi ve oluşumunu teşvi etmek, bilimsel ve teknolojik araştırmayı geliştirmek ve iyi yaşam şekline erişime katkıda bulunan atalardan kalma bilgeliği güncellemek.

3. Bilimsel ve teknolojik bilgiye erişimi ve dağıtımını temin etmek.

4. Etiğe, doğaya, çevreye ve atalara ait aklı iyileştirmeye saygı çerçevesinde yaradılış ve araştırma özgürlüğünü güvence altına almak.

5. Kanun uyarınca araştırmacıların statüsünü tanımak.

Madde 388

Devlet bilimsel araştırma, teknolojik gelişim, inovasyon, bilimsel eğitim, atalara ait aklın iyileştirilmesi ve gelişimi için ihtiyaç duyulan kaynakları tahsis eder. Bu kaynakların yüzdesi rekabetçi buluşlar aracılığı ile projelerin finansmanı şeklinde yapılır. Kamu fonu alan organizasyonlar mali sorumluluğa ve ilgili devlet kontrolüne tabidir.

BÖLÜM 9: Risk yönetimi

Madde 389

Devlet hasasiyetlik şartını en aza indirmek amacıyla risk önleme, afet zararlarını azaltma, sosyal, ekonomik ve çevresel şartların resterasyonu ve geliştirilmesi ile kişileri, toplulukları ve doğayı doğal veya insan yapısı felaketlerin olumsuz etkilerine karşı korur. Milli merkezi olmayan risk yönetimi sistemi tüm yerel, bölgesel, ulusal kamu ve özel kurumların yer aldığı risk yönetim birimlerinden oluşur. Sistemin aşağıda yer alan ana görevleri vardır;

1. Ekvator topraklarını etkileyen mevcut ve potansiyel dahili ve harici riskleri tanımlamak.

2. Riski uygun şekilde yönetmek üzere yeterli ve zamanında bilgiye ulaşılmasını sağlamak ve demokratikleştirmek.

3. Kamu ve özel kurumlarının kendilerine ait planlamalarında ve yönetimlerinde en önemli konulardan biri olarak risk yönetimi ile zorunlu temas etmelerini temin etmek.

4. Risklerin tanımlamalarını sağlamak üzere tüm vatandaşlar arasında ve kamu ve özel kurumların kapasitelerini güçlendirmek, bu riskler ile ilgili rapor vermek ve riskleri azaltmak amacıyla faaliyetleri birleştirmek.

5. Kurumlara acil durum veya felaket ortaya çıkmadan önce şartları iyileştirmek ve geliştirmek, riskleri önlemek ve azaltmak için faaliyetleri koordine etmelerini ikaz etmek.

6. Ülkenin sınırları içinde felaket ve acil durumlardan kaynaklanan olası olumsuz etkileri önlemek, azaltmak, üstesinden gelmek, iyileştirmek ve hassasiyetleri azaltmak üzere ihtiyaç duyulan eylemleri gerçekleştirmek ve koordine etmek.

7. Risk yönetimini sağlamayı amaçlayan uluslararası işbirliğini koordine etmek ve Sistemin çalışabilirliğini temin etmek üzere yeterli ve zamanlı finansmanı güvence altına almak.

Madde 390

Riskler; kendi coğrafik bölgelerinde kurumların doğrudan sorumluluğunu ifade eden tamamlayıcı âdemi merkeziyetçi ilkelere dayanılarak yönetilir. Bu kurumların risk yönetim kapasiteleri yetersik kaldığında, en geniş bölgesel kapsama ve en iyi teknik ve fiansal kapasiteye sahip kurumlar kendi sorumluluklarını gözardı etmeksizin bölgedeki yetkisi açısından ihtiyaç duyulan desteği sağlar.

7. To guarantee sufficient and timely funding to ensure functioning of the

System and to coordinate international cooperation aimed risk

management.

BÖLÜM 10: Nüfus ve insan hareketliliği

Madde 391

Devlet dengeli bölgesel ve kuşaklararası gelişime katkıda bulunan demografik politikalar hazırlar, uygular ve kişilerin ve farklılıkların özerkliklerine saygı çerçevesinde halkın güvenliğini ve çevrenin korunmasını güvence altına alır.

Madde 392

Devlet insanların serbest dolayımları açısından kişilerin haklarını korur ve hükümetin farklı seviyeleri ile koordineli şekilde yetkili organları aracılığıyla göçmen politikalarına ait liderliğini kullanır. Devlet politikaları, planları, programları ve projeleri tasarlar, kabul eder, uygular, denetler ve ulusal ve uluslararası seviyede insan hareketliliği üzerine çalışan diğer Devlet ve sivil sosyal organizasyonlar ile kendi organlarının faaliyetlerini koordine eder.

Bölüm 11: İnsan güvenliği

Madde 393

Devlet kişilerin barış içinde beraber yaşamalarını temin eden, barış kültürünü teşvik eden, şiddet şekillerini, ayrımcılığı, saldırganlık ve suçlarını işlenmesini önleyen birleşik politikalar ve icraatlar aracılığı ile insan güvenliğini güvence altına alır.

BÖLÜM 12: Ulaşım

Madde 394

Devlet, herhangi bir imtiyaz sağlamaksızın ülkenin sınırları içinde karayolu, hava, su ve nehir taşımacılığı özgürlüğünü güvence altına alır. Kitle ulaşım araçlarının teşvik edilmesi ve farklılaştırılmış ulaşım fiyatlarına sahip bir politikanın benimsenmesi önceliğe sahiptir.

KISIM 2: Biyoçeşitlilik ve doğal kaynaklar

BÖLÜM 1: Doğa ve Çevre
Madde 395

Anayasa, aşağıdaki çevresel ilkeleri benimser:

1. Devlet, sürdürülebilir, çevre için dengeli ve kültürel çeşitliliği gözeten, biyoçeşitliliği ve ekosistemlerin doğal yenilenme kapasitelerini koruyan ve mevcut ve gelecek kuşakların ihtiyaçlarının karşılanmasını öngören bir kalkınma modelini.

2. Çevre yönetimi politikaları kapsamlı olarak uygulanır ve bunlara devletin her kademesinde ve ülke topraklarında yaşayan gerçek ya da tüzel tüm kişiler tarafından uyulması zorunludur.

3. Devlet, çevresel etki yaratan her türlü aktivitenin planlama, yürütme ve denetiminde, bunlardan etkilenen kişi, topluluk, halk ve milletlerin aktif ve sürekli katılımını güvence altına alır.

4. Çevre konusundaki yasal mevzuatların kapsamı konusunda şüphe durumunda, bunlar, doğanın korunmasına en uygun şekilde uygulanır.

Madde 396

Hasar konusunda kesinlik bulunduğunda, Devlet, olumsuz çevresel etkileri önleyemeye yönelik ilke ve tedbirleri benimser.

Herhangi bir fiil veya ihmalin çevresel etkileri konusunda şüphe durumunda, hasara ilişkin bilimsel kanıt olmasa dahi, Devlet, gerekli koruyucu tedbirleri alır.

Çevreye verilen zarar, kusursuz sorumluluktur. Çevrede neden olunan tüm hasar, ilgili yaptırımlara ilaveten, ekosistemlerin tümüyle yenilenmesi ve etkilenmiş kişi ve toplulukların tazmin edilmesini gerektirir.

Üretim, dağıtım, pazarlama, mal ve hizmetlerin kullanımı süreçlerinin aktörlerinden her biri, her türlü çevresel etkinin önlenmesi, neden olunan zararların hafifletilmesi ve telafi edilmesi, ve sürekli bir çevresel kontrol sistemi kurulması sorumluluklarını doğrudan üstlenir.

Çevresel zararların takibi ve cezalandırılması için açılan hukuk davaları zaman aşımına uğramaz.

Madde 397

Çevresel tahribat durumunda, Devlet ekosistemlerin sağlık ve restorasyonunu sağlamak amacıyla harekete geçer. İlgili cezaya ek olarak, Devlet, zarara yol açan faaliyeti gerçekleştiren aktörlerden, yasayla belirlenmiş koşullar ve prosedürler çerçevesince, tazminat yükümlülüklerinin yerine getirilmesini talep eder. Yükümlülük, çevre denetimini yerine getirmekten sorumlu kişi ve kuruluşları da kapsar. Sağlıklı ve ekolojik olarak dengeli bir çevrede yaşama bireysel ve toplumsal hakkını güvence altına almak için, Devlet aşağıdakilerle yükümlüdür:

1. Tüm gerçek veya tüzel kişilerin, toplulukların ve insan gruplarının, çevre konusunda etkili bir koruma elde etmek için – çevreye verilen zararı ya da tehditleri durdurmaya izin veren önleyici yollara başvurma imkânı da dâhil olacak şekilde- yasal eylemlerde bulunmalarına ve direk çıkarlarına zarar vermeden hukuki ve idari organlara ulaşmalarına/başvurmalarına izin vermek.

2. Çevre kirliliğinin önlenmesi ve kontrolü, bozulmuş/kirlenmiş doğal alanların geri kazandırılması ve doğal kaynakların sürdürülebilir yönetimi için etkin mekanizmalar kurmak.

3. İnsan ve çevre için tehlikeli ve toksik maddelerin üretimi, ithalatı, dağıtımı, kullanımı ve imhasını düzenlemek.

4. Koruma altındaki doğal alanların dokunulmazlığını, biyoçeşitliliğin ve ekosistemlerin ekolojik işlevlerinin devamlılığını koruyacak şekilde güvence altına almak. Koruma altındaki doğal alanların (sit alanları) idaresi ve işletimi devletin sorumluluğundadır.

5. İvedilik, verimlilik, güvenlik, sorumluluk ve dayanışma ilkelerine dayalı bir ulusal güvenlik, risk yönetimi ve doğal afet yönetim sistemi kurmak.

Madde 398

Devlet tarafından alınan çevreyi etkileyebilecek her türlü karar ve yetki mutlaka geniş ve uygun bir şekilde bilgilendirilecek olan halka danışılacaktır. Danışan özne Devlet olacaktır. Danışılacak aktivite hakkında öncel danışma, vatandaşların katılımı, zamanlama, danışan özne ve değerlendirme ve reddetme kriterleri yasa tarafından belirlenecektir.
Devlet, halk tarafından verilen kararı yasa tarafından oluşturulan kriterler ve uluslararası insan hakları belgeleri doğrultusunda değerlendirecektir.

Danışma süreci sonucunda ilgili halkın büyük çoğunluğu tarafından varılan bir muhalefet kararı ortaya çıkarsa icraatı gerçekleştirip gerçekleştirmeme kararı, yasa doğrultusunda ilgili üst idari müracaat ile uygun şekilde harekete geçirilmiş çözüm ile alınacaktır.

Madde 399

Devletin çevre üzerindeki vesayetinin bütüncül uygulaması ve halkın doğayı korumaktaki sorumluluğu, sorumluluğu çevreyi ve doğayı korumak olan, merkezi olmayan ulusal bir çevre yönetimi sistemi aracılığıyla sağlanacaktır.

BÖLÜM 2: Biyoçeşitlilik

Madde 400

Devlet, uygulanması ve yönetimi kuşaklararası bir sorumluluk olarak algılanan biyoçeşitlilik konusunda egemenliğini deklare eder. Zirai ve yabani hayattaki biyoçeşitlilik ile ülkenin genetik mirasın korunması da dâhil olmak üzere devlet tüm bileşenleriyle biyoçeşitliliğin korunmasında kamu yararını gözetir.

Madde 401

Ekvador’da genetiği değiştirilmiş ürünler ve tohumlar bulunamaz. Bahsi geçen ürünler ve tohumlar, yalnızca ulusal çıkarlar söz konusu olduğunda ve bu, devlet başkanlığı tarafından deklare edilip parlamento tarafından onaylandığında kullanılabilir. Devlet, modern biyoteknolojininin ve ürünlerinin kullanımını ve geliştirilmesini, deneylerini ve ticarileştirilmesi katı biyoçeşitlilik normlarıyla denetler. Biyoteknolojinin riskli ve deneysel uygulamalarını yasaklar.

Madde 402

Ulusal biyoçeşitlilikten de kaynağını alan müşterek bilgi ile elde edilmiş, sentezlenmiş ürünler ile ilgili olarak fikri mülkiyet hakları da dâhil olmak üzere, hakların devredilmesi yasaktır.

Madde 403

Devlet; biyoçeşitliliğin, insan sağlığının, müşterek hakların ve doğanın korunmasına ve sürdürülebilirliğine zarar verebilecek maddeler içeren anlaşmaları imzalamaz.

KISIM 3: Doğal Miras ve Ekosistemler

Madde 404

Ekvador’un eşsiz ve paha biçilmez doğal mirası doğal, bilimsel, kültürel ve görsel açıdan değerli fiziksel biyolojik ve jeolojik oluşumları içerir ve bunların korunmasını, muhafazasını, yenilenmesini ve iyileştirilmesini gerektirir. Bunun uygulanması Anayasa’da belirlenmiş ilkelere ve güvencelere tabi olup kanun uyarınca yapılan arazi planlaması ve ekolojik bölgeleme ile uyumlu biçimde gerçekleştirilecektir.

Madde 405

Ulusal sit alanları sistemi biyoçeşitliliğin korunmasını ve ekosistemin sürdürülmesini güvence altına alır. Bu sistem, resmi, özerk, merkezi olmayan, komüniter ve özel alt sistemlere bütünleşmiş olur ve yönetimi ve düzenlenmesi devlet tarafından gerçekleştirilecektir. Devlet, sistemin finansal sürdürülebilirliğini sağlayacak mali kaynakları bulmakla ve geçmişten bu yana bu bölgelerde yaşamış olan toplumları, halkları ve ulusları bu bölgelerin yönetimine dâhil etmekle sorumludur. Yasa uyarınca, vatandaş olmayan gerçek ve tüzel kişilerin herhangi bir toprak üzerinde mülkiyet hakkı, ulusal güvenlik bölgelerinde ya da korumaya alınmış alanlarda imtiyaz hakkı elde etmeleri mümkün değildir.

Madde 406

Devlet, bataklıklar, sulak alanlar, bulut ormanları, kuru ve nemli tropikal ormanlar, mangrovlar, deniz ve kıyı ekosistemleri gibi hassas ekosistemlerin korunması, sürdürülebilir bir şekilde kullanılması, iyileştirilmesi ve denetim eksikliklerinin giderilmesi yönünde tedbirler alacaktır.

Madde 407

Korumaya alınmış alanlarda ve dokunulmaz ilan edilen alanlarda orman kaynakları da dâhil olmak üzere yenilenebilir olmayan kaynakların kullanılması yasaktır. Ancak, Devlet Başkanlığı tarafından geçerli bir görüş bildirildiğinde ve Parlamento tarafından ulusal çıkar deklare edildiğinde bu kural askıya alınabilir. Parlamento konuyu halkoyuna sunabilir.

BÖLÜM 4: Doğal Kaynaklar

Madde 408

Yenilenebilir olmayan kaynaklar, genel olarak yer altı kaynakları, mineral rezervleri ve hidrokarbonlar devletin devredilemez, feshedilemez ve daimi varlıklarıdır. Kıta sahanlığı ve karasuları alanlarında su altında bulunanlar da dâhil olmak üzere topraktan farklı özelliğe sahip maddeler ile biyoçeşitlilik, genetik miras ve radyoelektrik spektrum da bu statüdedir. Bu varlıklar sadece Anayasa’da düzenlenen katı bir şekilde düzenlenen çevre ilkelerinin çerçevesinde kullanılabilir. Devlet bu kaynakların kullanımından en az işletme yetkisine sahip şirket kadar istifade edecektir. Devlet, doğal kaynakların ve enerjinin üretim, tüketim ve kullanım süreçlerinin doğal döngüleri korumasını ve yaşamın değerli bir şekilde devam etmesini sağlayacak önlemler alır.

Bölüm 5: Toprak

Madde 409

Toprağın korunması, özellikle de verimli kısmının korunması, kamu yararı içindir ve ulusal bir önceliktir. Özellikle kirlenme, belge iptali (desertifikasyon) ve erozyon sebebiyle bozulmasını önleyecek şekilde sürdürülebilir bir kullanım ve korumasının sağlanması için normatif bir çerçeve oluşturulacaktır. Devlet, mono kültürü önleyecek ve tercihen yerli ve bölgeye uyumlu türleri kullanarak ormanlaştırma, yeniden ormanlaştırma ve yeniden bitkilendirme için projeler geliştirecek ve teşvik edecektir.

Madde 410

Devlet, toprakların korunması ve bakımı için ve aynı zamanda onları koruyan ve gıda egemenliğini destekleyen tarımsal aktiviteler için çiftçilere ve köylü halka destek verir.

BÖLÜM 6: Su

Madde 411

Devlet, su kaynaklarının, hidrografi havzalarının ve hidrolik döngü ile ilgili olan ekolojik su debisinin bütünsel olarak korunması, iyileştirilmesi ve yönetimini güvence altına alır. Suyun kalitesi ve miktarını ve ekosistemlerin, özellikle de su kaynakları ve suların beslendiği bölgelerin, dengesini etkileyebilecek bütün aktiviteleri düzenler. Ekosistemlerin sürdürülebilirliği ve insanlığın tüketimi, suların kullanımı ve sulardan yararlanmada öncelikli olacaktır.

Madde 412

Suların idaresi ile yükümlü olan otorite aynı zamanda planlama, düzenleme ve kontrolden de sorumlu olacaktır. Bu otorite, ekosistem merkezli bir su idaresini güvence altına almak için çevreden sorumlu otorite ile işbirliği yapacak ve koordinasyonlu çalışacaktır.

BÖLÜM 7: Yerküre, kent ekolojisi ve alternatif enerjiler

Madde 413

Devlet, enerji verimliliğini, çeşitlendirilmiş, etkisi az ve ne gıda egemenliğini, ne ekosistemin ekolojik dengesini ne de su hakkını tehlikeye atan yenilenebilir enerji gibi çevresel olarak temiz ve sağlıklı uygulamaların ve teknolojilerin kullanılmasını ve geliştirilmesini teşvik edecektir.

Madde 414

Devlet, iklim değişikliğini azaltmak için, sera gaz etkisi yapan gazların emisyonlarını, ormansızlaşmayı ve atmosferin kirlenmesini kısıtlamak yoluyla gerekli ve transversal önlemleri alır; ormanları ve bitki örtüsünü korumak için önlemler alır ve risk altında olan nüfusu korur.

Madde 415

Merkezi devlet ve merkezi olmayan özerk yönetimler, kentsel bölgenin düzenlenmesi ve arazinin kullanımı hakkında düzenleyici bir kentsel büyümeyi ve kent faunasının yönetimini sağlayan ve yeşil alanlar oluşturulmasını destekleyen bütüncül ve katılımcı politikalar benimser.

Merkezi olmayan özerk yönetimler suyun orantılı kullanımı ve atıkları azaltılması ve katı ve sıvı atıkların uygun şekilde atılması için programlar geliştirir. Motorlu olmayan kara taşıtları ile ulaşım, özellikle bisiklet yolları yapımı yoluyla, desteklenir ve kolaylaştırılır.

BAŞLIK VII: ULUSLARARASI İLİŞKİLER

KISIM 1: Uluslararası ilişkileri yöneten ilkeler

Madde 416

Ekvatorun uluslararası topluluk ile ilişkileri Ekvatorlu insanların çıkarlarının cevabıdır ve bu ilişkilerin sorumluluğundaki kişiler ve bu ilişkileri yönetenler sorumlu tutulurlar. Sonuç olarak;

1. Devletlerin yasal eşitliğini ve bağımsızlığını, barış içinde beraberce yaşamayı, insanların kendi kendilerini yönetmelerini, işbirliği, bütünleşme ve dayanışmayı beyan eder.

2. Anlaşmazlıkların ve uluslararası kargaşaların barışçıl çözümünü savunur ve yukarıda belirtilen anlaşmazlıkların çözümünde tehdit ve güç kullanımını reddeder.

3. Diğer devletlerin içişleri ile ilgili konulara başka bir devletin ister silahlı baskınlar, saldırı, işgal, ekonomik veya isterse askeri kuşatma şeklinde olsun müdahlesini kınar.

4. Barış ve evrensel silahsızlanmayı teşvik eder, kitle imha silahlarının kullanımını ve geliştirilmesini, bazı Devletlerin başka Devletlerin toprakları üzerine üs ve ya tesis kurmak amacıyla baskı uygulmasını kınar.

5. Çok farklı insanların Devletler içinde beraber yaşamalarını, özellikle her türlü ayrımcılığı, yabancı düşmanlığını, ırkçılığı reddeden ve kendi topluluklarının farklı kültürlerden oluşan karakterini ifade eden, koruyan ve muhafaza eden mekanizmaları teşvik etme hakkını tanır.

6. Ülkeler özellikle Kuzey ve Güney arasındaki eşit olmayan ilişkileri dönüştüren bir unsur olarak ilerici farklı ve yabancı statüsünü, evrensel vatandaşlık ilkelerini ve gezegenin tüm sakinlerinin hareket özgürlüğünü savunur.

7. İnsan haklarını ve özellikle göçmen kişilerin haklarının gözetimini talep eder ve uluslararası insan hakları belgelerinin imzalanması ile söz verilen zorunluluklara uyularak göçmenlerin tam olarak istifadelerini teşvik eder.

8. Her türlü emperyalizmi, sömürgeciliği ve yeni sömürgeciliği kınar ve hertürlü baskı ve zulüme insanların direnme ve kendilerini kurtarma hakkını tanır.

9. Uluslararası kanunu standart bir davranış olarak tanır ve uluslararası kurumların demokratikleşmesi ve bu kurumların içine Devletlerin adaletli katılımı için çağrıda bulunur.

10. Adil, demokratik, müşterek destekleyici, farklı ve kültürlerarası bir dünya inşa etmek üzere yatay bağların güçlendirilmesi ve bölgesel ekonomik ve politik blokların aktif katılımı ile çok kutuplu küresel bir düznein oluşumunu destekler.

11. Andean Bölgesi, Güney Amerika ve Latin Amerikanın politik, kültürel ve ekonomik bütünleşmesine öncelik verilmesini teşvik eder.

12. Devletlerarasında yeni bir ticaret ve yatırım sistemini geliştirmek. Bunlardan bir tanesi adalet, dayanışma, tamamlayıcılık, çok uluslu şirketlerin takibini sağlayan uluslararası mekanizmalar oluşturulması, adil, şeffaf ve eşitlikçi uluslararası bir finans sisteminin kurulmasına dayanan bir sistemi ifade eder. Yabancı özel şirketler ile yaşanan anlaşmazlıkların ülkeler arasında anlaşmazlıklara dönüşmesini reddeder.

13. Gezegenin ve biyosferin yaşam döngüsünün muhafaza edilmesi ve iyileştirilmesi için uluslararası belgelerin oluşturulmasını, onaylanmasını ve uygulanmasını teşvik eder.

KISIM 2: Uluslararası anlaşmalar ve belgeler

Madde 417

Ekvator tarafından onaylanan uluslararası anlaşmalar Anayasada belirtilen hükümlere tabidir. İnsan hakları, insanoğlunun faydasına olan ilkeler, hakların sınırlanmaması, doğrudan uygulanabilirlik ve açık koşullara ilişkin anlaşmalar ve uluslararası belgeler bulunması durumunda, Anayasada belirtildiği üzere uygulanır.

Madde 418

Başbakan anlaşmaların ve diğer uluslararası belgelerin imazalnaması ve onaylanmasından sorumludur. Cumhurbaşkanı imzalayacağı tüm anlaşmaları ve bu anlaşmaların tabiatı ve içeriği ile ilgili tanımları derhal Millet Meclisine bildirir. Bir anlaşma sadece Meclisin bilgilendirilmesinden 10 gün geçmesinden sonraki bir zaman aralığında onaylanabilir.

Madde 419

Uluslararası anlaşmaların onaylanması ve ya kabul edilmemesi aşağıda yer alan durumlarda Millet Meclisinin öncelikli onayını gerektirir;

1. Bölgesel veya sınır kısıtlamaları konuları ile ilgili olduğunda.

2. Siyasi veya askeri ittifaklar kurulması ile ilgili olduğunda.

3. Bir kanunun yürürlüğe girmesi, değiştirilmesi veya fesh edilmesini gerektiren bir durum bulunması durumunda.

4. Anayasada yer alan haklar ve güvenceler ile ilgili olduğunda.

5. Devletin Ulusal Kalkınma Planında yer alan ekonomik politikaların uluslararası finansal kurumlar veya uluslaraşırı şirketlerin şartlarına bağlanmasının gerekli olduğu durumlarda.

6. Ülkenin birleşme ve ticaret anlaşmaları yapmasını gerekli kıldığı durumlarda.

7. Yerel ve yasal güçlerin uluslararası veya uluslarüstü organizasyonlara görevlendirilmesinin gerekli olduğu durumlarda.

8. Ülkenin doğal mirasını ve özellikle su, biyoçeşitlilik ve genetik varlıklarını tehlikeye atılacağı durumlarda.

Madde 420

Anlaşmaların onaylanması için Cumhurbaşkanı veya halk insiyatifi tarafından bir referandum talep edilebilir. Kabul edilmiş bir anlaşmanın fesh edilmesi Cumhurbaşkanının insiyatifine bağlıdır. Vatandaşların katılımı ile icra edilen bir referandum ile kabul edilen bir anlaşmanın fesh edilmesi gerekli olduğunda, anlaşmanın kabul edilmesinde kullanılan aynı prosedür gereklidir.

Madde 421

Uluslararası ticaret belgeleri ister doğrudan olsun isterse dolaylı sağlık hakkını, ilaca erişim hakkını, girdileri, hizmetleri veya bilimsel ve teknoloik yenilikleri sekteye uğratamaz.

Madde 422

Devlet ve gerçek kişiler veya yasal kurumlar arasında sözleşme veya ticaret içeren anlaşmazlıklarda Ekvator Devletinin özgür yargı yetkisini uluslararası uzlaşma kurumlarına bağlayan anlaşmalar ve uluslararası belgeler yürürlüğe girmez. Bölgesel uzlaşma kurumları veya imzacı ülkeler tarafından belirlenen yargı yetkisine sahip organizasyonlar tarafından Devletler ve Latin Amerikada yaşayan vatandaşlar arasındaki anlaşmazlıkların çözümü için sağlanan anlaşmalar ve uluslararası belgeler bu yasaklamanın dışındadır. Yukarıda yer alan durumlara benzer şekilde anlaşmazlığın parçası olan Devletin Yargıçları yukardakilere müdahil olamazlar. Yabancı borçlarını içeren anlaşmazlıkların olması durumunda, Ekvator Devleti borcun kökenine dayanan tahkim çözümlerini teşvik eder ve bu çözüm şeffaflık, eşitlik ve uluslararası adalet ilkelerine tabidir.

Madde 423

Özellikle Latin Amerika ve Karayip ülkeleri ile bütünleşme Devletin stratejik bir amacıdır. Tüm birleşme organları ve süreçleri, Ekvator Devleti aşağıdakileri vaat eder;

1. Ekonomik, adaletli, müşterek ve birleşik, karşılıklı destekleyici bütünleşmeyi teşvik eder. Bölgesel dengesizlikleri ortadan kaldırmak üzere üretken, finansal ve parasal birleşmeyi, genel kabul gören uluslararası ekonomik politikaların benimsenmesini, zorunlu politiaların desteklenmesini ve yüksek katma değerli mallara yoğunlaşan bölgesel ticareti teşvik eder.

2. Doğal varlıkların sürdürülebilir yönetimi için müşterek stratejileri, özellikle çıkarım faaliyetlerinin düzenlenmesini, sürdürülebilir enerji işbirliği ve bütünleşmesini, bilgi ve teknoloji değişimini, bilimsel gelişimi, araştırmayı, biyoçeşitliliğin, ekosistemin ve suyun korunmasını ve koordine edilmiş gıda bağımzlık stratejilerinin uygulanmasını teşvik eder.

3. Aşamalılık ve geriletici olmama ilkelerine uygun olarak işgücü, göç ile ilgili, sınır, çevresel, toplumsal, eğitimsel, kültürel ve kamu sağlık hakları ve sistemlerine ağırlık vererek ulusal yasaların uyumlaştırılmasını güçlendirmek.

4. Kültürel endüstriler için İletişim ağları ve bir ortak pazarın oluşturulmasının yanında, kültürel çeşitlilikleri, kültürlerarasılığın uygulanmasını, kültürel mirasın ve Latin Amerika ve Karayiplere ait ortak hafızanı korumak ve gelişmesini teşvik etmek.

5. Latin Amerikan ve Karayip vatandaşlığının oluşumunu; kişilerin bölgede serbet dolaşımını; sınırlarda yaşayan insanların ve göçmenlerin insan haklarını güvence altına alan politikaların uygulanmasını; ülkelerden göçmen olarak bulunan ve transit geçen Latin Amerikan ve Karayip vatandaşlarının ortak korunmasına ilişkin uyumlaştırmaları yapmak.

6. Ülkelerin ve bölgenin bağımsızlığını güçlendiren stratejik bir ortaklığı geliştiren ortak bir savunma politikasını destekler.

7. Bölgesel bütünleşme için anlaşmaların ve uluslararası belgelerin kabul edilmesinin yanında, Latin Amerika ve Karayip Devletlerinden oluşan ülkelerüstü organizasyonları güçlendirilmesini destekler.

BAŞLIK IX: ANAYASANIN ÜSTÜNLÜĞÜ

KISIM 1: İlkeler

Madde 424

Anayasa ülkenin en üstün kanunudur ve diğer tüm yasal düzenleyici çerçevenin üstündedir. Standartlar ve kamu gücünün kararları Anayasanın hükümleri ile uyumlu olarak tanzim edilmek zorundadır, aksi takdirde, bu karar ve standartlar yasal olarak bağlayıcı değildir. Anayasada yer alanlardan daha fazla uygun olan hakları kabul eden, Devlet tarafından onaylanan Anayasa ve uluslararası insan hakları anlaşmaları tüm yasal düzenleme sistemi ve ya kamu gücü kararlarının üstündedir.

Madde 425

Düzenlemelere ait uygulamaların öncelik sırası aşağıdaki gibi olacaktır;

Anayasa; uluslararası anlaşmalar ve sözleşmeler; esas teşkilat kanunları; düzenli kanunlar; bölgesel düzenlemeler ve ilçe kuralları; hükümler ve düzenlemeler; kurallar; anlaşmalar ve resmi kararlar ve kamu yetkilileri tarafından alınan diğer icraatlar ve kararlar.

Anayasa Mahkemesi, yargıçlar, idari yetkililer ve devlet memuraları ile ilgili olarak farklı hiyerarşik seviyelerden düzenlemeler arasında her hangi bir çatışma yaşanması durumunda, yüksek öncelik sıralaması standartları uygulanmak suretiyle çözüme ulaşılır. Düzenleyici öncelik sıralaması göz önüne alınır.

Madde 426

Tüm kişiler, otoriteler ve kurumlar Anayasaya tabidir. Yargıçlar, idari otoriteler ve devlet memurları doğrudan anayasal ve uluslararası insan hakları belgelerinde yer alan standartları uygular. Taraflar açıkca uluslararası insan hakları belgelerinde yer alan standartları talep etmeselerde, bu belgelerde yer alan standartlar anayasada yer alanlardan daha fazla tercih edilebilir olduklarında bunlar öncelikle uygulanır. Anayasada ve uluslararası insan hakları belgelerinde yer alan haklar derhal dikkate alınmal ve uygulanmalıdır. Normlar ile ilgili bilgi eksikliği veya kanun bulunmayışı hakların ve Anayasada yer alan güvencelerin ihlalini meşrulaştırmaz. Bu ihlallerle ilgili savunma için kavuşturmanın veya bu hakların kabulunün reddine imkân tanımaz.

Madde 427

Anayasal hükümler bir bütün olarak Anayasa ile yakinen uyumlu cümle yapısı anlamı harfi harfine yorumlanır. Her hangi bir şüphe durumunda, genel anayasal yorumlama ilkesine göre hakların tam ve etkin kullanılmasını sağlayan en uygun yorum tercih edilir. Bir yargıç, bir tarafın isteği veya görevinin gereği olarak bir yasal normun Anayasa veya uluslararası insan hakları belgelerine aykırı olduğunu düşünürse, duruşmayı askıya alır ve bu normu anayasal uygunluğunu 45 günlük süre içerisinde görüşmek üzere Anayasa mahkemesine gönderir. eğer Mahkeme belirtilen süre sınırlamaları içinde bir hüküm yayınlamaz ise, etkilenen taraf ilgili şikayet dosyasını açmakla yetkilidir.

KISIM 2: Anayasa Mahkemesi

Madde 429

Anayasa Mahkemesi adaletin kontrol edilmesi, anayasa hükümleri gereği yorumlanması ve yönetimesi için en üst organdır. Ulusal yargı yetkisini kullanır ve merkezi Quito şehrindedir. Anayasada belirtilen hususlara ilişkin kararlar Mahkemenin tam yetkisi ile kabul edilir.

Madde 430

Anayasa Mahkemesi idari ve finansal özerkliğe sahiptir. Kanun Anayasa Mahkemesinin görevini icra ederken hangi prosedürlere tabi olacağını, nasıl yapılanacağını ve nasıl iş göreveğini belirler.

Madde 431

Anayasa Mahkemesi üyeleri görevi ihlal suçlamasına tabi değildirler ve kendilerini atayanlar tarafından görevlerinden alınamazlar. Yinede, diğer kamu otoritelerinde olduğu gibi aynı kontrollere tabidirler ve görevleri sırasında yaptıkları ve ihlallerinden dolayı sorumludurlar. Hukuki sorumluluğa zarar vermeksizin, cezai bir sorumluluk durumunda, Devletin Başsavcısı tarafından suçlanırlar ve Anayasa Mahkemesi üyelerinin üçte ikisinin çoğunluğunun oyu ile Adalet Divanında yargılanırlar. Anayasa Mahkemesinin üyelerinin görevden uzaklaştırılabilmesi için Anayasa Mahkemesi üyelerinin üçte ikisinin çoğunluğunun oyu gereklidir. Prosedürler, gereklilikler ve nedenler yasa tarafından belirlenir.

Madde 432

Anayasa Mahkemesi yasa gereği görevlerini mahkeme genel kurulu ve yasama meclisinde icra eden dokuz üyeden oluşur. Üyeler dokuz yıllık dönemler için seçilirler ve üyelerin üçte ikilik kısmı her üç yılda bir yenilenir. Görevde bulunan bir üyenin yokluğu durumunda kanun üyenin değiştirilmesi için gerekli mekanizmayı belirler.

Madde 433

Anayasa Mahkemesine üye olarak seçilebilmek için aşağıdaki husular gereklidir;

1. Ekvator milliyetine mensup olmak ve siyasi haklara sahip olmak

2. Ülkede yasal olarak kabul gören hukuk alanında bir üniversite derecesine sahip olmak

3. En az on yıllık süreyle üniversitede hukuk eğitmeni, hakim veya avukat olarak yeterli deneyime sahip olmak.

4. Dürüstlük ve etiklere sahip olmak.

5. Geçmiş on yıl içinde herhangi bir siyasi parti veya hareketin yönetim kurulunda görev almamış olmak. Yasa bu gerekliliklerin doğrulanması için gerekli prosedürleri sağlar.

Madde 434

Anayasa Mahkemesinin üyeleri herbiri aşağıda yer alan hükümet kolundan görevlendirilmiş iki kişiden oluşan bir kalifikasyon komisyonu tarafından atanır; yasama, yönetici; şeffaflık ve toplumsal denetim. Üyeler, kamu inceleme süreci, vatandaşların nezareti ve sürecin sorgulanması aracılığı ile yukarıda bahsedilen hükümet kollarından sunulan adaylar arasından seçilir. Mahkemeye üyelikte, kadın ve erkek eşitliğinin temin edilmesine çalışılır Prosedürler, diğer seçim unsurları ve terimleri, nitelikler kanun tarafından belirlenir.

Madde 435

Anayasa Mahkemesi üyeleri arasından üç yıllık bir dönem için görevde kalacak ve görevi sonrasında hemen tekrar seçilemeyecek bir başkan ve başkan yardımcısı seçer. Başkan Anayasa Mahkemesinin yasal temsilcisi sıfatıyla hareket eder.

Madde 436

Anayasa Makmesi yasa tarafından kendisine verilen görevlerin yanında aşağıda yer alan görevleri yerine getirir;

1. Ekvator Devleti tarafından mahkemenin hüküm ve kararları ile onaylanan Anayasa ve uluslararası insan hakları anlaşmalarını yorumlamak üzere üst organ görevini yürütmek.

2. İster maddi isterse usule ait nedenlere dayanan kamu alacaklarının anayasaya aykırılığını görüşmek ve çözüm bulmak.

3. Görevi gereği, kendisine incelenmek üzere sunulan normlardan bir veya birkaçının Anayasaya aykırı olduğu sonucuna varıldığında, anayasaya aykırı olan normları ilan etmek.

4. Tarafların isteği ile kamu otoriteleri tarafından yayınlanan genel idari kararlara karşı anayasal aykırılık iddialarını görüşmek ve çözüme bağlamak.

5. Tarfaların isteği ile düzenli yasama kanalları aracılığıyla uygulanamayan insan haklarının korunması için uluslararası organizasyonlara ait hükümlerin uygulanmasının yanında, düzenlemelerin özelliğine ve hiyerarşisine bakmaksızın genel idari düzenleme ve kararların uygulanmasını güvence altına almak üzere yapılan uyuşmazlık iddilarını görüşme ve çözüme bağlamak.

6. İncelemek üzere Mahkeme tarafından seçilen olayların yanında, eylemler ve koruma, uygulama, hakim önüne çıkarma emri, kamu bilgilerine erişim ve diğer anaysal süreçler ile ilgili bağlayıcı yasa olayını oluşturan yargılamaları yayınlamak.

7. Anayasa tarafından belirlenen hükümet ve organların dalları arasında yasama ile ilgili çatılşmaları uzlaştırmak.

8. Görevinin gereği olarak derhal, ilan edilen olağanüstü halin anayasal hakları askıya aldığı yönünde bir şüphe oluşması durumunda, derhal olağünüstü halin ilanının anaysaya uygunluğunun denetlenmesini temin etmek.

9. Anayasal hükümlere ve kararlara uyulmaması durumunu görüşmek ve yaptırım uygulamak.

10. Anayasa Mahkemesi tarafından uygun olduğu varsıyalan veya Anayasa tarafından koyulan zaman sınırları içinde, anayasal normları içeren talimatları tamamen veya kısmen yerine getirmeyen Devlet kurumları veya kamu otoritelerinin neden olduğu anayasaya aykırı durumu beyan etmek. Kanun gereğince eğer bu uygunsuzluk devam ederse, bu zaman sınırlamasının dolmasından sonra, Mahkeme geçici olarak düzenleme yayınlar veya riayeti uygular.

Madde 437

Kişisel veya topluca vatandaşlar, cezaya hükmeden nihai adli kararlar ve yargılara karşı özel bir dilekçe vermekle yetklidirler. Bu başvurunun kabulüne hükmetmek için, mahkeme aşağıda yer alan gereklilikler ile uyumunu kontrol eder;

1. Yargılar, adli ve resmi kararların son ve tamemen uygulanabilir olduğunu.

2. Şikayetçi olan kişinin yargılama sırasında hukuk kuralları veya Anayasada yer alan diğer haklar gereği bir ihlale maruz kalıp kalmadığını göstermesine.

Madde 438

Anayasa Mahkemesi kanunda şart koşulanlara ilave olarak aşağıda gösterilen durumlarda öncelikli ve bağlayıcı bir anayasal uygunluk hükmü yayınlar;

1. Uluslararası anlaşmalar, Millet Meclisinin onaylamasından önce.

2. Tüm ülke çapında veya merkezi olmayan özerk yönetimler çerçevesinde referendum çağrısı yapılması.

3. Kanun taslağının hazırlanması sürecinde Cumhurbaşkanı tarafından anayasaya aykırılık konusunda itirazlar.

Madde 439

Vatandaşlar kişisel veya toplu olarak anayasal davalarla ilgili dosya açtırabilirler.

Madde 440

Anayasa Mahkemesi tarafından verilen hükümler ve kararlar katidir ve tekrar başvuruya rücu edilemez.

KISIM 3: Anayasanın değiştirilmesi

Madde 441

Devletin kurucu unsurlarını ve doğasını veya temel yapısını değitirmeyen Anayasanın bir veya birkaç maddesinin değiştirilmesi haklar ve güvenceler üzerinde kısıtlama getirmezler ve prosedürleri değiştirmezler. Anayasal değişiklikler aşağıda belirtien husular yapılarak gerçekleştirilir;

1. Seçmen kütüğünde kayıtlı kişlerin en az yüzde sekizinin desteğinin alınması veya Cumhurbaşkanının isteğiyle yapılan bir referandum aracılığıyla.

2. Millet Meclisi üyelerinin en az üçte bir çoğunluğuna sahip üyelerin girişimiyle. Değişiklik yasa tasarısı iki oturumda görüşülür; ikinci oturum ilk oturumun başlamasının üzeridnen bir yıl geçtikten sonra otuz günlük süre içerisinde geçikme olmaksızın toplanır.

Madde 442

Anayasal haklar ve güvenceler üzerinde veya Anayasayı değiştirmek için gerekli prosedürlerin değiştirilmesine ilişkin bir kısıtlama doğurmayan kısmi Anayasa değişiklikler Cumhurbaşkanının insiyatifi, seçmen kütüğünde kayıtlı vatandaşların en az yüzde birinin desteği veya Millet Meclisi üyelerinin çoğunluğu tarafından alına bir karar ile gerçekleştirilir. Anayasal değişikliğinin başlatılması Millet Meclisi tarafından en az iki oturumda görüşülür. İkinci oturum ilkinden sonra en az doksan günlük süre içinde gerçekleştirilir. Taslak değişiklik Millet Meclisi tarafından onaylanır. Anayal değişiklik yasa tasarısı onaylanır onaylanmaz, takip eden kırk beş gün içinde referandum ilan edilir. Referandumun kabul edilmesi için, en az kullanılan geçerli oyların yarısından bir fazlası oy gereklidir. Referandum ile değişiklik kabul edilir edilmez, takip eden yedi günlük süre içerisinde Milli Seçim Kurulu yayınlanmasını ister.

Madde 443

Anayasa Mahkemesi mevcut bölümde yer alan prosedürlerin ilgili olduğu her bir bölüme hükmeder.

Madde 444

Kurucu Meclisin açılması için yalnıca referandumla çağrıda bulunulabilir. Bu referandum Cumhurbaşkanının isteği, Millet Meclisinin üçte ikisini oyu veya seçmen kütüğünde kayıtlı kişilerin yüzde on ikisini talebi ile yapılır. Referandum temsilcilerin nasıl seçilmesi gerektiğini ve seçim süreci ile ilgili kurallara içermek zorundadır. Yeni Anayasanın yürürlüğe girmesi için kullanılan geçerli oyların yarısından bir fazlasının oyunun alındığı refarandum ile kabul edilmesi gerekir.

Diğer Yazılarımız

Hukuki Yayınlarımız

Ekvator Anayasası

GİRİŞ Biz kadınlar ve erkekler Ekvator’un bağımsız insanları; Çok farklı kadın ve erkekler tarafından oluşmuş olan asırlarca eski köklerimizi tanıyoruz, Varlığımız için hayati olan ve

Temmuz 18, 2023